Skip to content

७.१ · अध्यायः ७, पादः १

Yuvoranākau

adhyāyaḥ 7, pādaḥ 1

A quarter (pada) of the Ashtadhyayi.

103 versesSanskrit with transliteration

Panini seated before the god Shiva, the fourteen sounds of his drum in the air.

युवोरनाकौ ॥ १ ॥

yuvoranākau || 1 ||

Report an error

आयनेय्- ईणीयियः फढखछघां प्रत्यय आदीणाम् ॥ २ ॥

āyaney- īṇīyiyaḥ phaḍhakhachaghāṃ pratyaya ādīṇām || 2 ||

Report an error

झः अन्तः ॥ ३ ॥

jhaḥ antaḥ || 3 ||

Report an error

अत् अभ्यस्तात् ॥ ४ ॥

at abhyastāt || 4 ||

Report an error

आत्मनेपदेषु अनतः ॥ ५ ॥

ātmanepadeṣu anataḥ || 5 ||

Report an error

शीङः रुट् ॥ ६ ॥

śīṅaḥ ruṭ || 6 ||

Report an error

वेत्तेर्विभाषा ॥ ७ ॥

vettervibhāṣā || 7 ||

Report an error

बहुलं छन्दसि ॥ ८ ॥

bahulaṃ chandasi || 8 ||

Report an error

अतः भिसः ऐः ॥ ९ ॥

ataḥ bhisaḥ aiḥ || 9 ||

Report an error

बहुलं छन्दसि ॥ १० ॥

bahulaṃ chandasi || 10 ||

Report an error

न इदम् अदसोरकोः ॥ ११ ॥

na idam adasorakoḥ || 11 ||

Report an error

टा- ङसि- ङसां इन आत्स्याः ॥ १२ ॥

ṭā- ṅasi- ṅasāṃ ina ātsyāḥ || 12 ||

Report an error

सर्वनाम्नः स्मै ॥ १४ ॥

sarvanāmnaḥ smai || 14 ||

Report an error

ङसि- ङ्योः स्मात्स्मिनौ ॥ १५ ॥

ṅasi- ṅyoḥ smātsminau || 15 ||

Report an error

पूर्व आदिभ्यः नवह्यः आ ॥ १६ ॥

pūrva ādibhyaḥ navahyaḥ ā || 16 ||

Report an error

औङः आपः ॥ १८ ॥

auṅaḥ āpaḥ || 18 ||

Report an error

नपुंसकात् च ॥ १९ ॥

napuṃsakāt ca || 19 ||

Report an error

जः शसोः शिः ॥ २० ॥

jaḥ śasoḥ śiḥ || 20 ||

Report an error

अष्टाभ्यः औश् ॥ २१ ॥

aṣṭābhyaḥ auś || 21 ||

Report an error

षड्भ्यः लुक् ॥ २२ ॥

ṣaḍbhyaḥ luk || 22 ||

Report an error

सु अमोर्नपुंसकात् ॥ २३ ॥

su amornapuṃsakāt || 23 ||

Report an error

अद्ड् डतर आदिभ्यः पञ्चभ्यः ॥ २५ ॥

adḍ ḍatara ādibhyaḥ pañcabhyaḥ || 25 ||

Report an error

न इतरात् छन्दसि ॥ २६ ॥

na itarāt chandasi || 26 ||

Report an error

युष्मद् अस्मद्भ्यां ङसः अश् ॥ २७ ॥

yuṣmad asmadbhyāṃ ṅasaḥ aś || 27 ||

Report an error

ङेप्रथमयोरं ॥ २८ ॥

ṅeprathamayoraṃ || 28 ||

Report an error

भ्यसः भ्यं ॥ ३० ॥

bhyasaḥ bhyaṃ || 30 ||

Report an error

पञ्चम्याः अत् ॥ ३१ ॥

pañcamyāḥ at || 31 ||

Report an error

एकवचनस्य च ॥ ३२ ॥

ekavacanasya ca || 32 ||

Report an error

सामः आकं ॥ ३३ ॥

sāmaḥ ākaṃ || 33 ||

Report an error

आतः औ णलः ॥ ३४ ॥

ātaḥ au ṇalaḥ || 34 ||

Report an error

तुह्योः तातङ् आशिषि न्यारयां ॥ ३५ ॥

tuhyoḥ tātaṅ āśiṣi nyārayāṃ || 35 ||

Report an error

विदेः शतुर्वसुः ॥ ३६ ॥

videḥ śaturvasuḥ || 36 ||

Report an error

संआसे अनञ्पूर्वे क्त्वः ल्यप् ॥ ३७ ॥

saṃāse anañpūrve ktvaḥ lyap || 37 ||

Report an error

क्त्वा अपि छन्दसि ॥ ३८ ॥

ktvā api chandasi || 38 ||

Report an error

सुपां सुलुक्पूर्वसवर्ण आआत्शेया- डा- ड्यायाच् आलः ॥ ३९ ॥

supāṃ sulukpūrvasavarṇa āātśeyā- ḍā- ḍyāyāc ālaḥ || 39 ||

Report an error

लोपः तः आत्मनेपदेषु ॥ ४१ ॥

lopaḥ taḥ ātmanepadeṣu || 41 ||

Report an error

ध्वमः ध्वात् ॥ ४२ ॥

dhvamaḥ dhvāt || 42 ||

Report an error

यजध्वैनं इति च ॥ ४३ ॥

yajadhvainaṃ iti ca || 43 ||

Report an error

तस्य तात् ॥ ४४ ॥

tasya tāt || 44 ||

Report an error

तप्तनप्तनथणाः च ॥ ४५ ॥

taptanaptanathaṇāḥ ca || 45 ||

Report an error

इत् अन्तः मसि ॥ ४६ ॥

it antaḥ masi || 46 ||

Report an error

क्त्वः यक् ॥ ४७ ॥

ktvaḥ yak || 47 ||

Report an error

इष्- ट्वीनं इति च ॥ ४८ ॥

iṣ- ṭvīnaṃ iti ca || 48 ||

Report an error

स्नात्वी आदयः च ॥ ४९ ॥

snātvī ādayaḥ ca || 49 ||

Report an error

आत् जसेरसुक् ॥ ५० ॥

āt jaserasuk || 50 ||

Report an error

अश्वक्षीरवृषलवणाणां आत्मप्रीतौ क्यचि ॥ ५१ ॥

aśvakṣīravṛṣalavaṇāṇāṃ ātmaprītau kyaci || 51 ||

Report an error

आमि सर्वनाम्नः सुट् ॥ ५२ ॥

āmi sarvanāmnaḥ suṭ || 52 ||

Report an error

त्रेः त्रयः ॥ ५३ ॥

treḥ trayaḥ || 53 ||

Report an error

ह्रस्वनदी आपः नुट् ॥ ५४ ॥

hrasvanadī āpaḥ nuṭ || 54 ||

Report an error

षट्चतुर्भ्यः च ॥ ५५ ॥

ṣaṭcaturbhyaḥ ca || 55 ||

Report an error

श्रीग्रामण्योः छन्दसि ॥ ५६ ॥

śrīgrāmaṇyoḥ chandasi || 56 ||

Report an error

गोः पाद अन्ते ॥ ५७ ॥

goḥ pāda ante || 57 ||

Report an error

इत् इतः नुं धातोः ॥ ५८ ॥

it itaḥ nuṃ dhātoḥ || 58 ||

Report an error

शे मुचादीणां ॥ ५९ ॥

śe mucādīṇāṃ || 59 ||

Report an error

मस्जिनशोर्झलि ॥ ६० ॥

masjinaśorjhali || 60 ||

Report an error

रधिजभोरचि ॥ ६१ ॥

radhijabhoraci || 61 ||

Report an error

न इटि अलिटि रधेः ॥ ६२ ॥

na iṭi aliṭi radheḥ || 62 ||

Report an error

रभेरशप् लिटोः ॥ ६३ ॥

rabheraśap liṭoḥ || 63 ||

Report an error

उपात् प्रशंशायां ॥ ६६ ॥

upāt praśaṃśāyāṃ || 66 ||

Report an error

उपसर्गात् खल्घञोः ॥ ६७ ॥

upasargāt khalghañoḥ || 67 ||

Report an error

न सुदुर्भ्यां केवलाभ्यां ॥ ६८ ॥

na sudurbhyāṃ kevalābhyāṃ || 68 ||

Report an error

विभाषा चिण्- णमुलोः ॥ ६९ ॥

vibhāṣā ciṇ- ṇamuloḥ || 69 ||

Report an error

उक् इतचां सर्वनामस्थाने अधातोः ॥ ७० ॥

uk itacāṃ sarvanāmasthāne adhātoḥ || 70 ||

Report an error

युजेरसंआसे ॥ ७१ ॥

yujerasaṃāse || 71 ||

Report an error

नपुंसकस्य झल् अचः ॥ ७२ ॥

napuṃsakasya jhal acaḥ || 72 ||

Report an error

इकः अचि विभक्तौ ॥ ७३ ॥

ikaḥ aci vibhaktau || 73 ||

Report an error

तृतीया आदिषु भाषितपुंस्कात् पुंवत् आलवस्य ॥ ७४ ॥

tṛtīyā ādiṣu bhāṣitapuṃskāt puṃvat ālavasya || 74 ||

Report an error

अस्थिदधिसक्थि अक्ष्- णां अनङ् उदात्तः ॥ ७५ ॥

asthidadhisakthi akṣ- ṇāṃ anaṅ udāttaḥ || 75 ||

Report an error

छन्दसि अपि दृश्यते ॥ ७६ ॥

chandasi api dṛśyate || 76 ||

Report an error

ई च द्विवचने ॥ ७७ ॥

ī ca dvivacane || 77 ||

Report an error

न अभ्यस्तात्शतुः ॥ ७८ ॥

na abhyastātśatuḥ || 78 ||

Report an error

वा नपुंसकस्य ॥ ७९ ॥

vā napuṃsakasya || 79 ||

Report an error

आत् शीनद्योर्नुं ॥ ८० ॥

āt śīnadyornuṃ || 80 ||

Report an error

शप्श्यनोर्नित्यं ॥ ८१ ॥

śapśyanornityaṃ || 81 ||

Report an error

सौ अनडुहः ॥ ८२ ॥

sau anaḍuhaḥ || 82 ||

Report an error

दृश् स्ववः स्वतवसां छन्दसि ॥ ८३ ॥

dṛś svavaḥ svatavasāṃ chandasi || 83 ||

Report an error

दिवः औत् ॥ ८४ ॥

divaḥ aut || 84 ||

Report an error

पथि(न्)मथि(न्)ऋभुक्षां आत् ॥ ८५ ॥

pathi(n)mathi(n)ṛbhukṣāṃ āt || 85 ||

Report an error

इतः अत् सर्वनामस्थाने ॥ ८६ ॥

itaḥ at sarvanāmasthāne || 86 ||

Report an error

थः न्थः ॥ ८७ ॥

thaḥ nthaḥ || 87 ||

Report an error

भस्य टेर्लोपः ॥ ८८ ॥

bhasya ṭerlopaḥ || 88 ||

Report an error

पुंसः असुङ् ॥ ८९ ॥

puṃsaḥ asuṅ || 89 ||

Report an error

गोतः ण्- इत् ॥ ९० ॥

gotaḥ ṇ- it || 90 ||

Report an error

णल् उत्तमः वा ॥ ९१ ॥

ṇal uttamaḥ vā || 91 ||

Report an error

सख्युरसम्बुद्धौ ॥ ९२ ॥

sakhyurasambuddhau || 92 ||

Report an error

ऋत् उशनः पुरुदंशसनेहसां च ॥ ९४ ॥

ṛt uśanaḥ purudaṃśasanehasāṃ ca || 94 ||

Report an error

तृच् वत् क्रोष्- टुः ॥ ९५ ॥

tṛc vat kroṣ- ṭuḥ || 95 ||

Report an error

स्त्रियां च ॥ ९६ ॥

striyāṃ ca || 96 ||

Report an error

विभाषा तृतीयाआदिषु अचि ॥ ९७ ॥

vibhāṣā tṛtīyāādiṣu aci || 97 ||

Report an error

चतुरनडुहोरां उदात्तः ॥ ९८ ॥

caturanaḍuhorāṃ udāttaḥ || 98 ||

Report an error

अं सम्बुद्धौ ॥ ९९ ॥

aṃ sambuddhau || 99 ||

Report an error

ॠतः इत् धातोः ॥ १०० ॥

ṝtaḥ it dhātoḥ || 100 ||

Report an error

उपधायाः च ॥ १०१ ॥

upadhāyāḥ ca || 101 ||

Report an error

उत् ओष्ठ्यपूर्वस्य ॥ १०२ ॥

ut oṣṭhyapūrvasya || 102 ||

Report an error

बहुलं छन्दसि ॥ १०३ ॥

bahulaṃ chandasi || 103 ||

Report an error

Illustration: Verse & Place (Project-owned).