Skip to content

दशक 4 · समास 7 · दास्यभक्ती

Book 4, section 7

dāsyabhaktī

The original ovis of Ramdas’s Dasbodh.

28 versesMarathi with transliteration

A lamp beside a manuscript of Ramdas’s Dasbodh.

॥ श्रीराम ॥ । मागां जालें निरूपण । साहवें भक्तीचें लक्षण । आतां ऐका सावधान । सातवी भक्ती ॥ १ ॥

|| śrīrāma || | māgāṃ jāleṃ nirūpaṇa | sāhaveṃ bhaktīceṃ lakṣaṇa | ātāṃ aikā sāvadhāna | sātavī bhaktī || 1 ||

Report an error

सातवें भजन तें दास्य जाणावें । पडिलें कार्य तितुकें करावें । सदा सन्निधचि असावें । देवद्वारीं ॥ २ ॥

sātaveṃ bhajana teṃ dāsya jāṇāveṃ | paḍileṃ kārya titukeṃ karāveṃ | sadā sannidhaci asāveṃ | devadvārīṃ || 2 ||

Report an error

देवाचें वैभव संभाळावें । न्यूनपूर्ण पडोंचि नेदावें । चढतें वाढतें वाढवावें । भजन देवाचें ॥ ३ ॥

devāceṃ vaibhava saṃbhāl̤āveṃ | nyūnapūrṇa paḍoṃci nedāveṃ | caḍhateṃ vāḍhateṃ vāḍhavāveṃ | bhajana devāceṃ || 3 ||

Report an error

भंगलीं देवाळयें करावीं । मोडलीं सरोवरें बांधावीं । सोफे धर्मशाळा चालवावीं । नूतनचि कार्यें ॥ ४ ॥

bhaṃgalīṃ devāl̤ayeṃ karāvīṃ | moḍalīṃ sarovareṃ bāṃdhāvīṃ | sophe dharmaśāl̤ā cālavāvīṃ | nūtanaci kāryeṃ || 4 ||

Report an error

नाना रचना जीर्ण जर्जर । त्यांचे करावे जीर्णोद्धार । पडिलें कार्य तें सत्वर । चालवित जावें ॥ ५ ॥

nānā racanā jīrṇa jarjara | tyāṃce karāve jīrṇoddhāra | paḍileṃ kārya teṃ satvara | cālavita jāveṃ || 5 ||

Report an error

गज रथ तुरंग सिंहासनें । चौकिया सिबिका सुखासनें । मंचक डोल्हारे विमानें । नूतनचि करावीं ॥ ६ ॥

gaja ratha turaṃga siṃhāsaneṃ | caukiyā sibikā sukhāsaneṃ | maṃcaka ḍolhāre vimāneṃ | nūtanaci karāvīṃ || 6 ||

Report an error

मेघडंब्रें छत्रें चामरें । सूर्यापानें निशाणें अपारें । नित्य नूतन अत्यादरें । सांभाळित जावीं ॥ ७ ॥

meghaḍaṃbreṃ chatreṃ cāmareṃ | sūryāpāneṃ niśāṇeṃ apāreṃ | nitya nūtana atyādareṃ | sāṃbhāl̤ita jāvīṃ || 7 ||

Report an error

नाना प्रकारीचीं यानें । बैसावयाचीं उत्तम स्थानें । बहुविध सुवर्णासनें । येत्नें करीत जावीं ॥ ८ ॥

nānā prakārīcīṃ yāneṃ | baisāvayācīṃ uttama sthāneṃ | bahuvidha suvarṇāsaneṃ | yetneṃ karīta jāvīṃ || 8 ||

Report an error

भुवनें कोठड्या पेट्या मांदुसा । रांझण कोहळीं घागरी बहुवसा । संपूर्ण द्रव्यांश ऐसा । अति येत्नें करावा ॥ ९ ॥

bhuvaneṃ koṭhaḍyā peṭyā māṃdusā | rāṃjhaṇa kohal̤īṃ ghāgarī bahuvasā | saṃpūrṇa dravyāṃśa aisā | ati yetneṃ karāvā || 9 ||

Report an error

भुयेरीं तळघरें आणी विवरें । नाना स्थळें गुप्त द्वारें । अनर्घ्ये वस्तूंचीं भांडारें । येत्नें करीत जावीं ॥ १० ॥

bhuyerīṃ tal̤aghareṃ āṇī vivareṃ | nānā sthal̤eṃ gupta dvāreṃ | anarghye vastūṃcīṃ bhāṃḍāreṃ | yetneṃ karīta jāvīṃ || 10 ||

Report an error

आळंकार भूषणें दिव्यांबरें । नाना रत्नें मनोहरें । नाना धातु सुवर्णपात्रें । येत्नें करीत जावीं ॥ ११ ॥

āl̤aṃkāra bhūṣaṇeṃ divyāṃbareṃ | nānā ratneṃ manohareṃ | nānā dhātu suvarṇapātreṃ | yetneṃ karīta jāvīṃ || 11 ||

Report an error

पुष्पवाटिका नाना वनें । नाना तरुवरांचीं बनें । पावतीं करावीं जीवनें । तया वृक्षांसी ॥ १२ ॥

puṣpavāṭikā nānā vaneṃ | nānā taruvarāṃcīṃ baneṃ | pāvatīṃ karāvīṃ jīvaneṃ | tayā vṛkṣāṃsī || 12 ||

Report an error

नाना पशूंचिया शाळा । नाना पक्षी चित्रशाळा । नाना वाद्यें नाट्यशाळा । गुणी गायेक बहुसाल ॥ १३ ॥

nānā paśūṃciyā śāl̤ā | nānā pakṣī citraśāl̤ā | nānā vādyeṃ nāṭyaśāl̤ā | guṇī gāyeka bahusāla || 13 ||

Report an error

स्वयंपाकगृहें भोजनशाळा । सामग्रीगृहें धर्मशाळा । निद्रिस्तांकारणें पडशाळा । विशाळ स्थळें ॥ १४ ॥

svayaṃpākagṛheṃ bhojanaśāl̤ā | sāmagrīgṛheṃ dharmaśāl̤ā | nidristāṃkāraṇeṃ paḍaśāl̤ā | viśāl̤a sthal̤eṃ || 14 ||

Report an error

नाना परिमळद्रव्यांचीं स्थळें । नाना खाद्यफळांचीं स्थळें । नाना रसांचीं नाना स्थळें । येत्नें करीत जावीं ॥ १५ ॥

nānā parimal̤adravyāṃcīṃ sthal̤eṃ | nānā khādyaphal̤āṃcīṃ sthal̤eṃ | nānā rasāṃcīṃ nānā sthal̤eṃ | yetneṃ karīta jāvīṃ || 15 ||

Report an error

नाना वस्तांची नाना स्थानें । भंगलीं करावीं नूतनें । देवाचें वैभव वचनें । किती म्हणौनि बोलावें ॥ १६ ॥

nānā vastāṃcī nānā sthāneṃ | bhaṃgalīṃ karāvīṃ nūtaneṃ | devāceṃ vaibhava vacaneṃ | kitī mhaṇauni bolāveṃ || 16 ||

Report an error

सर्वां ठाई अतिसादर । आणी दास्यत्वासहि तत्पर । कार्यभागाचा विसर । पडणार नाहीं ॥ १७ ॥

sarvāṃ ṭhāī atisādara | āṇī dāsyatvāsahi tatpara | kāryabhāgācā visara | paḍaṇāra nāhīṃ || 17 ||

Report an error

जयंत्या पर्वें मोहोत्साव । असंभाव्य चालवी वैभव । जें देखतां स्वर्गींचे देव । तटस्त होती ॥ १८ ॥

jayaṃtyā parveṃ mohotsāva | asaṃbhāvya cālavī vaibhava | jeṃ dekhatāṃ svargīṃce deva | taṭasta hotī || 18 ||

Report an error

ऐसें वैभव चालवावें । आणी नीच दास्यत्वहि करावें । पडिले प्रसंगीं सावध असावें । सर्वकाळ ॥ १९ ॥

aiseṃ vaibhava cālavāveṃ | āṇī nīca dāsyatvahi karāveṃ | paḍile prasaṃgīṃ sāvadha asāveṃ | sarvakāl̤a || 19 ||

Report an error

जें जें कांहीं पाहिजे । तें तें तत्काळचि देजे । अत्यंत आवडीं कीजे । सकळ सेवा ॥ २० ॥

jeṃ jeṃ kāṃhīṃ pāhije | teṃ teṃ tatkāl̤aci deje | atyaṃta āvaḍīṃ kīje | sakal̤a sevā || 20 ||

Report an error

चरणक्षाळळें स्नानें आच्मनें । गंधाक्षतें वसनें भूषणें । आसनें जीवनें नाना सुमनें । धूप दीप नैवेद्य ॥ २१ ॥

caraṇakṣāl̤al̤eṃ snāneṃ ācmaneṃ | gaṃdhākṣateṃ vasaneṃ bhūṣaṇeṃ | āsaneṃ jīvaneṃ nānā sumaneṃ | dhūpa dīpa naivedya || 21 ||

Report an error

शयेनाकारणें उत्तम स्थळें । जळें ठेवावीं सुसीतळें । तांबोल गायनें रसाळें । रागरंगें करावीं ॥ २२ ॥

śayenākāraṇeṃ uttama sthal̤eṃ | jal̤eṃ ṭhevāvīṃ susītal̤eṃ | tāṃbola gāyaneṃ rasāl̤eṃ | rāgaraṃgeṃ karāvīṃ || 22 ||

Report an error

परिमळद्रव्यें आणी फुलीलीं । नाना सुगंधेल तेलें । खाद्य फळें बहुसालें । सन्निधचि असावीं ॥ २३ ॥

parimal̤adravyeṃ āṇī phulīlīṃ | nānā sugaṃdhela teleṃ | khādya phal̤eṃ bahusāleṃ | sannidhaci asāvīṃ || 23 ||

Report an error

सडे संमार्जनें करावीं । उदकपात्रें उदकें भरावीं । वसनें प्रक्षालून आणावीं । उत्तमोत्तमें ॥ २४ ॥

saḍe saṃmārjaneṃ karāvīṃ | udakapātreṃ udakeṃ bharāvīṃ | vasaneṃ prakṣālūna āṇāvīṃ | uttamottameṃ || 24 ||

Report an error

सकळांचें करावें पारपत्य । आलयाचें करावें आतित्य । ऐसी हे जाणावी सत्य । सातवी भक्ती ॥ २५ ॥

sakal̤āṃceṃ karāveṃ pārapatya | ālayāceṃ karāveṃ ātitya | aisī he jāṇāvī satya | sātavī bhaktī || 25 ||

Report an error

वचनें बोलावीं करुणेचीं । नाना प्रकारें स्तुतीचीं । अंतरें निवतीं सकळांचीं । ऐसें वदावें ॥ २६ ॥

vacaneṃ bolāvīṃ karuṇecīṃ | nānā prakāreṃ stutīcīṃ | aṃtareṃ nivatīṃ sakal̤āṃcīṃ | aiseṃ vadāveṃ || 26 ||

Report an error

ऐसी हे सातवी भक्ती । निरोपिली येथामती । प्रत्यक्ष न घडे तरी चित्तीं । मानसपूजा करावी ॥ २७ ॥

aisī he sātavī bhaktī | niropilī yethāmatī | pratyakṣa na ghaḍe tarī cittīṃ | mānasapūjā karāvī || 27 ||

Report an error

ऐसें दास्य करावें देवाचें । येणेंचि प्रकारें सद्गुरूचें । प्रत्यक्ष न घडे तरी मानसपूजेचें । करित जावें । इति श्रीदासबोधे गुरुशिष्यसंवादे । दास्यभक्तिनाम समास सातवा ॥ २८ ॥

aiseṃ dāsya karāveṃ devāceṃ | yeṇeṃci prakāreṃ sadgurūceṃ | pratyakṣa na ghaḍe tarī mānasapūjeceṃ | karita jāveṃ | iti śrīdāsabodhe guruśiṣyasaṃvāde | dāsyabhaktināma samāsa sātavā || 28 ||

Report an error

Illustration: Verse & Place (Project-owned).