विष्णुपर्व · अध्यायः ९०
Navatitamo'dhyāyaḥ
॥
A chapter of the Harivamsha.
78 verses·Sanskrit with transliteration
नवतितमोऽध्यायः ।
वैशम्पायन उवाच ।
तेषां क्रीडावसक्तानां यदूनां पुण्यकर्मणाम् ।
छिद्रमासाद्य दुर्बुद्धिर्देवशत्रुर्दुरासदः ॥ १ ॥
navatitamo'dhyāyaḥ |
vaiśampāyana uvāca |
teṣāṃ krīḍāvasaktānāṃ yadūnāṃ puṇyakarmaṇām |
chidramāsādya durbuddhirdevaśatrurdurāsadaḥ || 1 ||
कन्यां भानुमतीं नाम भानोर्दुहितरं नृप ।
जहारात्मवधाकाङ्क्षी निकुम्भो नाम दानवः ॥ २ ॥
kanyāṃ bhānumatīṃ nāma bhānorduhitaraṃ nṛpa |
jahārātmavadhākāṅkṣī nikumbho nāma dānavaḥ || 2 ||
अन्तर्हितो मोहयित्वा यदूनां प्रमदाजनम् ।
मायावी मायया राजन् पूर्ववैरमनुस्मरन् ॥ ३ ॥
antarhito mohayitvā yadūnāṃ pramadājanam |
māyāvī māyayā rājan pūrvavairamanusmaran || 3 ||
भ्रातुर्हिं वज्रनाभस्य तस्य कन्या प्रभावती ।
प्रद्युम्नेन हृता वीर वज्रनाभस्तथा हतः ॥ ४ ॥
bhrāturhiṃ vajranābhasya tasya kanyā prabhāvatī |
pradyumnena hṛtā vīra vajranābhastathā hataḥ || 4 ||
भानोरेव तथारण्ये वसत्यवसरेण हि ।
अस्वाधीने दुराधर्षे छिद्रज्ञो दानवाधमः ॥ ५ ॥
bhānoreva tathāraṇye vasatyavasareṇa hi |
asvādhīne durādharṣe chidrajño dānavādhamaḥ || 5 ||
कन्यापुरे महानादः सहसा समुपस्थितः ।
तस्यां ह्रियन्त्यां कन्यायां रुदन्त्यां समितिंजय ॥ ६ ॥
kanyāpure mahānādaḥ sahasā samupasthitaḥ |
tasyāṃ hriyantyāṃ kanyāyāṃ rudantyāṃ samitiṃjaya || 6 ||
वसुदेबाहुकौ वीरौ दंशितौ निर्गतावुभौ ।
आर्तनादमुपश्रुत्य भानोः कन्यापुरे तदा ॥ ७ ॥
vasudebāhukau vīrau daṃśitau nirgatāvubhau |
ārtanādamupaśrutya bhānoḥ kanyāpure tadā || 7 ||
न दृष्टिगोचरे तौ तु ददृशातेऽपकारिणम् ।
तथैव दंशितौ यातौ यत्र कृष्णो महाबलः ॥ ८ ॥
na dṛṣṭigocare tau tu dadṛśāte'pakāriṇam |
tathaiva daṃśitau yātau yatra kṛṣṇo mahābalaḥ || 8 ||
श्रुतार्थः स्वं विमानं तदारुरोह जनार्दनः ।
पार्थेन सहितस्तार्क्ष्यं नागशत्रुमरिंदमः ॥ ९ ॥
śrutārthaḥ svaṃ vimānaṃ tadāruroha janārdanaḥ |
pārthena sahitastārkṣyaṃ nāgaśatrumariṃdamaḥ || 9 ||
रथी त्वमनुगच्छेति संदिश्य मकरध्वजम् ।
त्वरेति गरुडं वीरः संदिदेश च काश्यपम् ॥ १० ॥
rathī tvamanugaccheti saṃdiśya makaradhvajam |
tvareti garuḍaṃ vīraḥ saṃdideśa ca kāśyapam || 10 ||
वज्रं नगरमायान्तं निकुम्भं रणदुर्जयम् ।
पार्थकृष्णौ महात्मानावासेदतुररिंदमौ ॥ ११ ॥
vajraṃ nagaramāyāntaṃ nikumbhaṃ raṇadurjayam |
pārthakṛṣṇau mahātmānāvāsedaturariṃdamau || 11 ||
प्रद्युम्नश्च महातेजा मायिनां प्रवरो नृप ।
निकुम्भश्चाथ तान् दृष्ट्वा त्रिधाऽऽत्मानमथाकरोत् ॥ १२ ॥
pradyumnaśca mahātejā māyināṃ pravaro nṛpa |
nikumbhaścātha tān dṛṣṭvā tridhā''tmānamathākarot || 12 ||
तान् सर्वान् योधयामास निकुम्भः प्रहसन्निव ।
बहुकण्टकगुर्वीभिर्गदाभिरमरोपमः ॥ १३ ॥
tān sarvān yodhayāmāsa nikumbhaḥ prahasanniva |
bahukaṇṭakagurvībhirgadābhiramaropamaḥ || 13 ||
सव्येनालम्ब्य हस्तेन कन्यां भानुमतीं नृप ।
दक्षिणेनाथ हस्तेन गदया प्राहरत् पुनः ॥ १४ ॥
savyenālambya hastena kanyāṃ bhānumatīṃ nṛpa |
dakṣiṇenātha hastena gadayā prāharat punaḥ || 14 ||
कन्यार्थं न च कृष्णौ वा कामो वा नृपसत्तम ।
निर्दयं प्रहरन्ति स्म निकुम्भे च महासुरे ॥ १५ ॥
kanyārthaṃ na ca kṛṣṇau vā kāmo vā nṛpasattama |
nirdayaṃ praharanti sma nikumbhe ca mahāsure || 15 ||
समर्थास्ते महात्मानः शत्रुं हन्तुं दुरासदाः ।
निशश्वसुर्नरपते दयाभारावपीडिताः ॥ १६ ॥
samarthāste mahātmānaḥ śatruṃ hantuṃ durāsadāḥ |
niśaśvasurnarapate dayābhārāvapīḍitāḥ || 16 ||
श्रेष्ठो धनुष्मतां पार्थः सर्वथा कुशलो युधि ।
नागोष्ट्रविधिना दैत्यं शरपङ्क्त्या जघान ह ॥ १७ ॥
śreṣṭho dhanuṣmatāṃ pārthaḥ sarvathā kuśalo yudhi |
nāgoṣṭravidhinā daityaṃ śarapaṅktyā jaghāna ha || 17 ||
ते तु वैतस्तिकैर्बाणैर्विविधान् दानवान् युधि ।
न कन्यां कलया युक्त्या शिक्षया च महीपते ॥ १८ ॥
te tu vaitastikairbāṇairvividhān dānavān yudhi |
na kanyāṃ kalayā yuktyā śikṣayā ca mahīpate || 18 ||
ततः स कन्यया सार्द्ध तत्रैवान्तरधीयत ।
आसुरीमाश्रितो मायां न च तां वेत्ति कश्चन ॥ १९ ॥
tataḥ sa kanyayā sārddha tatraivāntaradhīyata |
āsurīmāśrito māyāṃ na ca tāṃ vetti kaścana || 19 ||
तं कृष्णौ रौक्मिणेयश्च पृष्ठतोऽनुययुस्तदा ।
हारितः शकुनो भूत्वा तस्थावथ महासुरः ॥ २० ॥
taṃ kṛṣṇau raukmiṇeyaśca pṛṣṭhato'nuyayustadā |
hāritaḥ śakuno bhūtvā tasthāvatha mahāsuraḥ || 20 ||
तं बाणैः पुनरेवाथ वीरो भूयो धनंजयः ।
वैतस्तिकैर्मर्मभिद्भिः कन्यां रक्षन्नताडयत् ॥ २१ ॥
taṃ bāṇaiḥ punarevātha vīro bhūyo dhanaṃjayaḥ |
vaitastikairmarmabhidbhiḥ kanyāṃ rakṣannatāḍayat || 21 ||
स इमां पृथिवीं कृत्स्नां सप्तद्वीपां महासुरः ।
बभ्रामानुगतश्चैव तैर्वीरैररिमर्दनः ॥ २२ ॥
sa imāṃ pṛthivīṃ kṛtsnāṃ saptadvīpāṃ mahāsuraḥ |
babhrāmānugataścaiva tairvīrairarimardanaḥ || 22 ||
गोकर्णस्योपरिष्टात्तु पर्वतस्य महासुरः ।
पपात वेलां गङ्गायाः पुलिने सह कन्यया ॥ २३ ॥
gokarṇasyopariṣṭāttu parvatasya mahāsuraḥ |
papāta velāṃ gaṅgāyāḥ puline saha kanyayā || 23 ||
न देवा नासुराश्चापि लङ्घयन्ति तपोधनाः ।
गोकर्णं तेजसा गुप्तं महादेवस्य भारत ॥ २४ ॥
na devā nāsurāścāpi laṅghayanti tapodhanāḥ |
gokarṇaṃ tejasā guptaṃ mahādevasya bhārata || 24 ||
एतदन्तरमासाद्य प्रद्युम्नः शीघ्रविक्रमः ।
कन्यां भानुमतीं भैमो जग्राह रणदुर्जयः ॥ २५ ॥
etadantaramāsādya pradyumnaḥ śīghravikramaḥ |
kanyāṃ bhānumatīṃ bhaimo jagrāha raṇadurjayaḥ || 25 ||
असुरः सोऽर्दितो राजन् कृष्णाभ्यां निशितैः शरैः ।
त्यक्त्वाथोत्तरगोकर्णं निकुम्भो दक्षिणां दिशम् ।
जगाम पृष्ठतो यातौ कृष्णौ तार्क्ष्यगतौ तदा ॥ २६ ॥
asuraḥ so'rdito rājan kṛṣṇābhyāṃ niśitaiḥ śaraiḥ |
tyaktvāthottaragokarṇaṃ nikumbho dakṣiṇāṃ diśam |
jagāma pṛṣṭhato yātau kṛṣṇau tārkṣyagatau tadā || 26 ||
विवेश षट्पुरं चैव ज्ञातीनामालयं तदा ।
तत्र वीरौ गुहाद्वारि कृष्णौ रात्रै तदोषतुः ॥ २७ ॥
viveśa ṣaṭpuraṃ caiva jñātīnāmālayaṃ tadā |
tatra vīrau guhādvāri kṛṣṇau rātrai tadoṣatuḥ || 27 ||
रौक्मिणेयोऽपि कृष्णेन संदिष्टो द्वारकां पुरीम् ।
अनयद् भानुतनया प्रहृष्टेनान्तरात्मना ॥ २८ ॥
raukmiṇeyo'pi kṛṣṇena saṃdiṣṭo dvārakāṃ purīm |
anayad bhānutanayā prahṛṣṭenāntarātmanā || 28 ||
नयित्वा चाययौ वीरः षट्पुरं दानवाकुलम् ।
ददर्श च गुहाद्वारि कृष्णौ भीमपराक्रमौ ॥ २९ ॥
nayitvā cāyayau vīraḥ ṣaṭpuraṃ dānavākulam |
dadarśa ca guhādvāri kṛṣṇau bhīmaparākramau || 29 ||
ऊषतुर्द्वारमाक्रम्य षटपुरस्य महाबलौ ।
कृष्णौ प्रद्युम्नसहितौ निकुम्भवधकाङ्क्षक्षिणौ ॥ ३० ॥
ūṣaturdvāramākramya ṣaṭapurasya mahābalau |
kṛṣṇau pradyumnasahitau nikumbhavadhakāṅkṣakṣiṇau || 30 ||
ततोऽनन्तरमेतस्माद् बिलादतिबलस्तदा ।
निर्जगाम बली योद्धुं निकुम्भो भीमविक्रमः ॥ ३१ ॥
tato'nantarametasmād bilādatibalastadā |
nirjagāma balī yoddhuṃ nikumbho bhīmavikramaḥ || 31 ||
तस्य निर्गच्छतस्तस्माद् बिलात्पार्थो विशाम्पते ।
रुरोध सर्वतो मार्गं शरैर्गाण्डीवनिःसृतैः ॥ ३२ ॥
tasya nirgacchatastasmād bilātpārtho viśāmpate |
rurodha sarvato mārgaṃ śarairgāṇḍīvaniḥsṛtaiḥ || 32 ||
सोऽभिसृत्य गदां घोरामुद्यम्य बहुकण्टकाम् ।
शिरस्यताडयत् पार्थं निकुम्भो बलिनां वरः ॥ ३३ ॥
so'bhisṛtya gadāṃ ghorāmudyamya bahukaṇṭakām |
śirasyatāḍayat pārthaṃ nikumbho balināṃ varaḥ || 33 ||
अदृष्टेनाहतो वीरः शिरस्यथ मुमोह सः ।
गदयाभिहते पार्थे रक्तं वमति मुह्यति ॥ ३४ ॥
adṛṣṭenāhato vīraḥ śirasyatha mumoha saḥ |
gadayābhihate pārthe raktaṃ vamati muhyati || 34 ||
हसित्वा सोऽसुरो दृप्तो रौक्मिणेयमताडयत् ।
तं प्राङ्मुखमुखं वीरं मायावी मायिनां वरम् ।
अदृष्टेनाहतो वीरः शिरस्यथ मुमोह सः ॥ ३५ ॥
hasitvā so'suro dṛpto raukmiṇeyamatāḍayat |
taṃ prāṅmukhamukhaṃ vīraṃ māyāvī māyināṃ varam |
adṛṣṭenāhato vīraḥ śirasyatha mumoha saḥ || 35 ||
तयागतौ तु दृष्ट्वा तौ मुह्यमानौ सुताडितौ ।
अभिदुद्राव गोविन्दो निकुम्भं क्रोधमूर्छितः ॥ ३६ ॥
tayāgatau tu dṛṣṭvā tau muhyamānau sutāḍitau |
abhidudrāva govindo nikumbhaṃ krodhamūrchitaḥ || 36 ||
कौमोदकीं समुद्यम्य गदपूर्वोद्भवो गदाम् ।
तावन्योन्यं दुराधर्षौ गर्जन्तावभिपेततुः ॥ ३७ ॥
kaumodakīṃ samudyamya gadapūrvodbhavo gadām |
tāvanyonyaṃ durādharṣau garjantāvabhipetatuḥ || 37 ||
ऐरावतगतः शक्रः सर्वैर्देवगणैः सह ।
ददर्श तन्महायुद्धं घोरं देवासुरं तदा ॥ ३८ ॥
airāvatagataḥ śakraḥ sarvairdevagaṇaiḥ saha |
dadarśa tanmahāyuddhaṃ ghoraṃ devāsuraṃ tadā || 38 ||
दृष्ट्वा देवान् हृषीकेशश्चित्रैर्युद्धैररिंदमः ।
इयेष दानवं हन्तुं देवानां हितकाम्यया ॥ ३९ ॥
dṛṣṭvā devān hṛṣīkeśaścitrairyuddhairariṃdamaḥ |
iyeṣa dānavaṃ hantuṃ devānāṃ hitakāmyayā || 39 ||
स मण्डलानि चित्राणि दर्शयामास केशवः ।
कौमोदकीं महाबाहुर्लालयन् युद्धकोविदः ॥ ४० ॥
sa maṇḍalāni citrāṇi darśayāmāsa keśavaḥ |
kaumodakīṃ mahābāhurlālayan yuddhakovidaḥ || 40 ||
तथैवासुरमुख्योऽपि गदां तां बहुकण्टकाम् ।
शिक्षया भ्रामयाणोऽथ मण्डलानि चचार ह ॥ ४१ ॥
tathaivāsuramukhyo'pi gadāṃ tāṃ bahukaṇṭakām |
śikṣayā bhrāmayāṇo'tha maṇḍalāni cacāra ha || 41 ||
वृषभाविव गर्जन्तौ बृहन्ताविव कुञ्जरौ ।
इषितान्तरमासाद्य क्रुद्धौ शालावृकाविव ॥ ४२ ॥
vṛṣabhāviva garjantau bṛhantāviva kuñjarau |
iṣitāntaramāsādya kruddhau śālāvṛkāviva || 42 ||
आजघान निकुम्भस्तु गदया गदपूर्वजम् ।
स्पष्टाष्टघंटया वीर नादं मुक्त्वातिदारुणम् ॥ ४३ ॥
ājaghāna nikumbhastu gadayā gadapūrvajam |
spaṣṭāṣṭaghaṃṭayā vīra nādaṃ muktvātidāruṇam || 43 ||
तत्कालमेव कृष्णोऽपि भ्रामयित्वा महागदाम् ।
निकुम्भमूर्द्धनि तदा पातयामास भारत ॥ ४४ ॥
tatkālameva kṛṣṇo'pi bhrāmayitvā mahāgadām |
nikumbhamūrddhani tadā pātayāmāsa bhārata || 44 ||
अवष्टभ्य मुहूर्तं तु हरिः कौमोदकीं गदाम् ।
तस्थौ जगद्गुरुर्धीमान् मुमोह पतितः क्षितौ ॥ ४५ ॥
avaṣṭabhya muhūrtaṃ tu hariḥ kaumodakīṃ gadām |
tasthau jagadgururdhīmān mumoha patitaḥ kṣitau || 45 ||
हाहाभूतं जगत् सर्वं तत्कालमभवत् तदा ।
तथागते वासुदेवे नरदेव महात्मनि ॥ ४६ ॥
hāhābhūtaṃ jagat sarvaṃ tatkālamabhavat tadā |
tathāgate vāsudeve naradeva mahātmani || 46 ||
आकाशगङ्गातोयेन शीतेन च सुगन्धिना ।
सिषेचामृतमिश्रेण कृष्णं देवेश्वरः स्वयम् ॥ ४७ ॥
ākāśagaṅgātoyena śītena ca sugandhinā |
siṣecāmṛtamiśreṇa kṛṣṇaṃ deveśvaraḥ svayam || 47 ||
नूनमात्मेच्छया कृष्णस्तथा चक्रे सुरोत्तमः ।
को हि शक्तो महात्मानं युद्धे मोहयितुं हरिम् ॥ ४८ ॥
nūnamātmecchayā kṛṣṇastathā cakre surottamaḥ |
ko hi śakto mahātmānaṃ yuddhe mohayituṃ harim || 48 ||
कृष्णः प्रत्यागतप्राणश्चक्रमुद्यम्य भारत ।
प्रतीच्छेति दुरात्मानमुवाच रिपुनाशनः ॥ ४९ ॥
kṛṣṇaḥ pratyāgataprāṇaścakramudyamya bhārata |
pratīccheti durātmānamuvāca ripunāśanaḥ || 49 ||
निकुम्भोऽप्यतिमायावी उत्पपात दुरासदः ।
शरीरं तत् परित्यज्य न तु तं वेत्ति केशवः ॥ ५० ॥
nikumbho'pyatimāyāvī utpapāta durāsadaḥ |
śarīraṃ tat parityajya na tu taṃ vetti keśavaḥ || 50 ||
मुमूर्षति मृतो वायमिति मत्वा जनार्दनः ।
ररक्ष स्मरमाणोऽथ वीरो वीरव्रतं विभो ॥ ५१ ॥
mumūrṣati mṛto vāyamiti matvā janārdanaḥ |
rarakṣa smaramāṇo'tha vīro vīravrataṃ vibho || 51 ||
अथ प्रद्युम्नकौन्तेयावागतौ लब्धचेतनौ ।
स्थितौ नारायणाभ्याशे निकुम्भवधनिश्चितौ ॥ ५२ ॥
atha pradyumnakaunteyāvāgatau labdhacetanau |
sthitau nārāyaṇābhyāśe nikumbhavadhaniścitau || 52 ||
प्रद्युम्नोऽप्यथ मायावी विदितः कृष्णमब्रवीत् ।
निकुम्भस्तात नास्त्यत्र गतः क्वापि सुदुर्मतिः ॥ ५३ ॥
pradyumno'pyatha māyāvī viditaḥ kṛṣṇamabravīt |
nikumbhastāta nāstyatra gataḥ kvāpi sudurmatiḥ || 53 ||
प्रद्युम्नेनैवमुक्ते तु तन्ननाश कलेवरम् ।
प्रजहासाथ भगवानर्जुनेन सह प्रभुः ॥ ५४ ॥
pradyumnenaivamukte tu tannanāśa kalevaram |
prajahāsātha bhagavānarjunena saha prabhuḥ || 54 ||
तदायुतसहस्राणि निकुम्भानां जनाधिप ।
ददृशुस्ते ततो वीराः क्षितौ दिवि च सर्वतः ॥ ५५ ॥
tadāyutasahasrāṇi nikumbhānāṃ janādhipa |
dadṛśuste tato vīrāḥ kṣitau divi ca sarvataḥ || 55 ||
सहस्राण्येव कृष्णं तु तथा पार्थमरिंदम ।
रौक्मिणेयं तथा वीरं तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ५६ ॥
sahasrāṇyeva kṛṣṇaṃ tu tathā pārthamariṃdama |
raukmiṇeyaṃ tathā vīraṃ tadadbhutamivābhavat || 56 ||
पाण्डवस्य धनुः केचित्केचिदस्य महाशरान् ।
अन्येऽस्य जगृहुर्हस्तावन्ये पादौ महासुराः ॥ ५७ ॥
pāṇḍavasya dhanuḥ kecitkecidasya mahāśarān |
anye'sya jagṛhurhastāvanye pādau mahāsurāḥ || 57 ||
एवं ग्रहाय तं वीरमगमंस्ते विहायसि ।
पार्थानामपि कोट्यस्तु गृहीतानां तदाभवन् ॥ ५८ ॥
evaṃ grahāya taṃ vīramagamaṃste vihāyasi |
pārthānāmapi koṭyastu gṛhītānāṃ tadābhavan || 58 ||
नान्तं ददर्श कृष्णश्च कार्ष्णिश्च रिपुनाशनौ ।
विच्छिद्य तौ शरैर्वीरौ निकुम्भं पार्थवर्जितौ ॥ ५९ ॥
nāntaṃ dadarśa kṛṣṇaśca kārṣṇiśca ripunāśanau |
vicchidya tau śarairvīrau nikumbhaṃ pārthavarjitau || 59 ||
एकैकस्तु द्विधा च्छिन्नो द्वेधा भवति भारत ।
दिव्यज्ञानस्तदा कृष्णो भगवाननुदृष्टवान् ॥ ६० ॥
ekaikastu dvidhā cchinno dvedhā bhavati bhārata |
divyajñānastadā kṛṣṇo bhagavānanudṛṣṭavān || 60 ||
निकुम्भं तत्त्वतश्चापि ददर्श मधुसूदनः ।
स्रष्टारं सर्वमायानां हर्तारं फाल्गुनस्य च ॥ ६१ ॥
nikumbhaṃ tattvataścāpi dadarśa madhusūdanaḥ |
sraṣṭāraṃ sarvamāyānāṃ hartāraṃ phālgunasya ca || 61 ||
स चक्रेण शिरस्तस्य चकर्तासुरसूदनः ।
पश्यतां सर्वभूतानां भूतभव्यभवो हरिः ॥ ६२ ॥
sa cakreṇa śirastasya cakartāsurasūdanaḥ |
paśyatāṃ sarvabhūtānāṃ bhūtabhavyabhavo hariḥ || 62 ||
स मुक्त्वा फाल्गुनं राजञ्छिन्ने शिरसि भारत ।
पपातासुरमुख्योऽथ च्छिन्नमूल इव द्रुमः ॥ ६३ ॥
sa muktvā phālgunaṃ rājañchinne śirasi bhārata |
papātāsuramukhyo'tha cchinnamūla iva drumaḥ || 63 ||
अथाकाशगतं पार्थं पतमानं विहायसः ।
कृष्णवाक्येन जग्राह कार्ष्णिर्वियति मानद ॥ ६४ ॥
athākāśagataṃ pārthaṃ patamānaṃ vihāyasaḥ |
kṛṣṇavākyena jagrāha kārṣṇirviyati mānada || 64 ||
निकुम्भे पतिते भूमौ समाश्वास्य धनंजयम् ।
जगाम द्वारकां देवः पार्थकामसमन्वितः ॥ ६५ ॥
nikumbhe patite bhūmau samāśvāsya dhanaṃjayam |
jagāma dvārakāṃ devaḥ pārthakāmasamanvitaḥ || 65 ||
समियाय दशार्होऽथ द्वारकां मुदितो विभुः ।
नारदं च महात्मानं ववन्दे यदुनन्दनः ॥ ६६ ॥
samiyāya daśārho'tha dvārakāṃ mudito vibhuḥ |
nāradaṃ ca mahātmānaṃ vavande yadunandanaḥ || 66 ||
नारदोऽथ महातेजा भानुं यादवमब्रवीत् ।
भानो मा कार्षीर्मन्युं त्वं श्रूयतां भैमनन्दन ॥ ६७ ॥
nārado'tha mahātejā bhānuṃ yādavamabravīt |
bhāno mā kārṣīrmanyuṃ tvaṃ śrūyatāṃ bhaimanandana || 67 ||
क्रीडन्त्या रैवतोद्याने दुर्वासाः कोपितोऽनया ।
स शशाप ततो रोषान्मुनिर्दुहितरं तव ॥ ६८ ॥
krīḍantyā raivatodyāne durvāsāḥ kopito'nayā |
sa śaśāpa tato roṣānmunirduhitaraṃ tava || 68 ||
अतिदुर्ललितैः कन्या शत्रुहस्तं गमिष्यति ।
सुतार्थे ते मया सार्द्धं मुनिभिः स प्रसादितः ॥ ६९ ॥
atidurlalitaiḥ kanyā śatruhastaṃ gamiṣyati |
sutārthe te mayā sārddhaṃ munibhiḥ sa prasāditaḥ || 69 ||
बालां व्रतवतीं कन्यामनागसमिमां मुने ।
शप्तवानसि धर्मज्ञ कथं धर्मभृतां वर ।
अनुग्रहं विधत्स्वात्र वयं विज्ञापयामहे ॥ ७० ॥
bālāṃ vratavatīṃ kanyāmanāgasamimāṃ mune |
śaptavānasi dharmajña kathaṃ dharmabhṛtāṃ vara |
anugrahaṃ vidhatsvātra vayaṃ vijñāpayāmahe || 70 ||
अस्माभिरेवमुक्तस्तु दुर्वासा भैमनन्दन ।
उवाचाधोमुखो भूत्वा मुहूर्तं कृपयान्वितः ॥ ७१ ॥
asmābhirevamuktastu durvāsā bhaimanandana |
uvācādhomukho bhūtvā muhūrtaṃ kṛpayānvitaḥ || 71 ||
यदवोचमहं वाक्यं तत् तथा न तदन्यथा ।
रिपुहस्तमवश्यं हि गमिष्यति न संशयः ॥ ७२ ॥
yadavocamahaṃ vākyaṃ tat tathā na tadanyathā |
ripuhastamavaśyaṃ hi gamiṣyati na saṃśayaḥ || 72 ||
अदूषिता नु धर्मेण भर्तारमुपलप्स्यति ।
बहुपुत्रा बहुधना सुभगा च भविष्यति ॥ ७३ ॥
adūṣitā nu dharmeṇa bhartāramupalapsyati |
bahuputrā bahudhanā subhagā ca bhaviṣyati || 73 ||
सुगन्धगन्धा च सदा कुमारी च पुनः पुनः ।
न च शोकमिमं घोरं तन्वङ्गी धारयिष्यति ॥ ७४ ॥
sugandhagandhā ca sadā kumārī ca punaḥ punaḥ |
na ca śokamimaṃ ghoraṃ tanvaṅgī dhārayiṣyati || 74 ||
एवं भानुमती वीर सहदेवाय दीयताम् ।
श्रद्दधानः स शूरश्च धर्मशीलश्च पाण्डवः ॥ ७५ ॥
evaṃ bhānumatī vīra sahadevāya dīyatām |
śraddadhānaḥ sa śūraśca dharmaśīlaśca pāṇḍavaḥ || 75 ||
ततो भानुमतीं भानुर्ददौ माद्रीसुताय वै ।
सहदेवाय धर्मात्मा नारदस्य वचः स्मरन् ॥ ७६ ॥
tato bhānumatīṃ bhānurdadau mādrīsutāya vai |
sahadevāya dharmātmā nāradasya vacaḥ smaran || 76 ||
आनीतः सहदेवश्च प्रेषितश्चक्रपाणिना ।
विवाहे च तदा वृत्ते सभार्यः स पुरीं गतः ॥ ७७ ॥
ānītaḥ sahadevaśca preṣitaścakrapāṇinā |
vivāhe ca tadā vṛtte sabhāryaḥ sa purīṃ gataḥ || 77 ||
इमं कृष्णस्य विजयं यः पठेच्छृणुयादथ ।
विजयं सर्वकृत्येषु श्रद्दधानो लभेन्नरः ॥ ७८ ॥
imaṃ kṛṣṇasya vijayaṃ yaḥ paṭhecchṛṇuyādatha |
vijayaṃ sarvakṛtyeṣu śraddadhāno labhennaraḥ || 78 ||
Keys: ← → turn the page, J K step through the verses.
Illustration: Verse & Place (Project-owned).