Skip to content

भविष्यपर्व · अध्यायः १५

Pañcadaśo'dhyāyaḥ

A chapter of the Harivamsha.

13 versesSanskrit with transliteration

The child Krishna among the cowherds of Vraja.

पञ्चदशोऽध्यायः । जनमेजय उवाच । श्रुतं नः परमं ब्रह्मन् स्ववंशचरितं महत् । दिव्यमन्योन्यसम्भूतं मानितं बहुभिर्गुणैः ॥ १ ॥

pañcadaśo'dhyāyaḥ | janamejaya uvāca | śrutaṃ naḥ paramaṃ brahman svavaṃśacaritaṃ mahat | divyamanyonyasambhūtaṃ mānitaṃ bahubhirguṇaiḥ || 1 ||

Report an error

छन्दोभिर्वृत्तसंजातैः समासैश्च सविस्तरैः । लघुभिर्मधुराभाषैर्ग्रथितं पदविग्रहैः ॥ २ ॥

chandobhirvṛttasaṃjātaiḥ samāsaiśca savistaraiḥ | laghubhirmadhurābhāṣairgrathitaṃ padavigrahaiḥ || 2 ||

Report an error

त्रिवर्गेणाभिसम्पन्नं धर्मेणार्थेन भोगिनाम् । कामेन बहुरूपेण शरीरान्तर्गतेन च ॥ ३ ॥

trivargeṇābhisampannaṃ dharmeṇārthena bhoginām | kāmena bahurūpeṇa śarīrāntargatena ca || 3 ||

Report an error

ब्राह्मणानां प्रभावैश्च योधानां च पराक्रमैः । वैरनिर्यातनैश्चैव प्रतिज्ञानां च पारगैः ॥ ४ ॥

brāhmaṇānāṃ prabhāvaiśca yodhānāṃ ca parākramaiḥ | vairaniryātanaiścaiva pratijñānāṃ ca pāragaiḥ || 4 ||

Report an error

रिपुस्तवसुसम्पन्नैर्नानुबन्धः प्रचोदितः । वंशयोर्निर्विनाशाय नृपेण द्विज विग्रहात् ॥ ५ ॥

ripustavasusampannairnānubandhaḥ pracoditaḥ | vaṃśayornirvināśāya nṛpeṇa dvija vigrahāt || 5 ||

Report an error

ये च तस्मिन् महारौद्रे संग्रामे निहता नृपाः । तेषां सर्वाणि राष्ट्राणि पुत्राः सर्वे प्रपेदिरे ॥ ६ ॥

ye ca tasmin mahāraudre saṃgrāme nihatā nṛpāḥ | teṣāṃ sarvāṇi rāṣṭrāṇi putrāḥ sarve prapedire || 6 ||

Report an error

कौरवः प्रथितो राजा भगवच्छासनानुगः । धर्मश्च बहुधा प्रोक्तस्त्रयाणां वर्णसम्पदाम् । शूराणामपि विख्यातः स्वर्गहेतुर्द्विजर्षभ ॥ ७ ॥

kauravaḥ prathito rājā bhagavacchāsanānugaḥ | dharmaśca bahudhā proktastrayāṇāṃ varṇasampadām | śūrāṇāmapi vikhyātaḥ svargaheturdvijarṣabha || 7 ||

Report an error

अनुग्रहार्थं भूतानां नोत्सेकाय कथंचन । चतुर्णां वर्णसंज्ञानां पृयक्पृथगनेकधा ॥ ८ ॥

anugrahārthaṃ bhūtānāṃ notsekāya kathaṃcana | caturṇāṃ varṇasaṃjñānāṃ pṛyakpṛthaganekadhā || 8 ||

Report an error

गर्भवासं पतन्तश्च भूतानां सम्प्रबोधिताः । पृच्छन्तो देवसंचारं क्षीणे पुण्ये च कर्मणि ॥ ९ ॥

garbhavāsaṃ patantaśca bhūtānāṃ samprabodhitāḥ | pṛcchanto devasaṃcāraṃ kṣīṇe puṇye ca karmaṇi || 9 ||

Report an error

दाने यश्चापि संयोगः स चापि बहुधा कृतः । द्वयोः संयोगविहितं मधु वाग्वचनं तयोः ॥ १० ॥

dāne yaścāpi saṃyogaḥ sa cāpi bahudhā kṛtaḥ | dvayoḥ saṃyogavihitaṃ madhu vāgvacanaṃ tayoḥ || 10 ||

Report an error

न तच्छक्यं मयाऽऽख्यातुं भारताध्ययनं महत् । एकाहेन महान् ब्रह्मन्नपि दिव्येन चक्षुषा ॥ ११ ॥

na tacchakyaṃ mayā''khyātuṃ bhāratādhyayanaṃ mahat | ekāhena mahān brahmannapi divyena cakṣuṣā || 11 ||

Report an error

ब्रह्मणोऽह्नस्तु विस्तारं संक्षेपं च सुसंग्रहम् । श्रोतुमिच्छामि भगवन्महत्कौतूहलं हि मे ॥ १२ ॥

brahmaṇo'hnastu vistāraṃ saṃkṣepaṃ ca susaṃgraham | śrotumicchāmi bhagavanmahatkautūhalaṃ hi me || 12 ||

Report an error

इति श्रीमहाभारते खिलभागे हरिवंशे भविष्यपर्वणि पौष्करे जनमेजयवाक्ये पञ्चदशोऽध्यायः ॥ १३–१५ ॥

iti śrīmahābhārate khilabhāge harivaṃśe bhaviṣyaparvaṇi pauṣkare janamejayavākye pañcadaśo'dhyāyaḥ || 13–15 ||

Report an error

Illustration: Verse & Place (Project-owned).