Skip to content

भविष्यपर्व · अध्यायः ३२

Dvātriṃśo'dhyāyaḥ

A chapter of the Harivamsha.

64 versesSanskrit with transliteration

The child Krishna among the cowherds of Vraja.

द्वात्रिंशोऽध्यायः । वैशम्पायन उवाच । ततो महति वृत्तान्ते स्थिते राज्ये महोदये । देवतानां मनुष्याणां सहवासोऽभवत् तदा ॥ १ ॥

dvātriṃśo'dhyāyaḥ | vaiśampāyana uvāca | tato mahati vṛttānte sthite rājye mahodaye | devatānāṃ manuṣyāṇāṃ sahavāso'bhavat tadā || 1 ||

Report an error

एकतः समधीयन्ति सहिताः प्ररुदन्ति च । स्वयं च भागं गृह्णन्ति यज्ञकर्मणि भारत ॥ २ ॥

ekataḥ samadhīyanti sahitāḥ prarudanti ca | svayaṃ ca bhāgaṃ gṛhṇanti yajñakarmaṇi bhārata || 2 ||

Report an error

प्राचेतसं ततो दक्षं दीक्षित्वा वै बृहस्पतिः । वाजिमेधाय भगवानृषिभिः परिवारितः ॥ ३ ॥

prācetasaṃ tato dakṣaṃ dīkṣitvā vai bṛhaspatiḥ | vājimedhāya bhagavānṛṣibhiḥ parivāritaḥ || 3 ||

Report an error

तस्मिन् मातामहे यज्ञे दक्षस्य विदितात्मनः । शामित्रमकरोद् रुद्रो भागार्थे सह नन्दिना ॥ ४ ॥

tasmin mātāmahe yajñe dakṣasya viditātmanaḥ | śāmitramakarod rudro bhāgārthe saha nandinā || 4 ||

Report an error

रुद्रस्यैव हि तद् रूपं द्विधाभूतं तदीप्सया । जातः परमधर्मात्मा नन्दी पुरुषविग्रहः ॥ ५ ॥

rudrasyaiva hi tad rūpaṃ dvidhābhūtaṃ tadīpsayā | jātaḥ paramadharmātmā nandī puruṣavigrahaḥ || 5 ||

Report an error

तेन योगेन राजेन्द्र यत्तद् ब्रह्म सनातनम् । विहितं सत्यवचनैस्तेनैव परमात्मना ॥ ६ ॥

tena yogena rājendra yattad brahma sanātanam | vihitaṃ satyavacanaistenaiva paramātmanā || 6 ||

Report an error

सरूपैश्चाप्यरूपैश्च विरूपाक्षैर्घटोदरैः । ऊर्ध्वनेत्रैर्महाकायैर्विकटैर्वामनैस्तथा ॥ ७ ॥

sarūpaiścāpyarūpaiśca virūpākṣairghaṭodaraiḥ | ūrdhvanetrairmahākāyairvikaṭairvāmanaistathā || 7 ||

Report an error

शिखिभिर्जटिभिश्चैव त्र्यक्षैश्च शङ्कुकर्णिभिः । चीरिभिश्चर्मिभिश्चैव कूटमुद्गरपाणिभिः ॥ ८ ॥

śikhibhirjaṭibhiścaiva tryakṣaiśca śaṅkukarṇibhiḥ | cīribhiścarmibhiścaiva kūṭamudgarapāṇibhiḥ || 8 ||

Report an error

सघण्टाधारिभिश्चैव मुञ्जमेखलधारिभिः । सहस्तकटकैश्चैव स्वर्णकुण्डलधारिभिः ॥ ९ ॥

saghaṇṭādhāribhiścaiva muñjamekhaladhāribhiḥ | sahastakaṭakaiścaiva svarṇakuṇḍaladhāribhiḥ || 9 ||

Report an error

सडिण्डिमैः सभेरीयैः समृदङ्गैः सवेणुभिः । एतैः परिवृतो देवो मखं तं समुपारुजत् ॥ १० ॥

saḍiṇḍimaiḥ sabherīyaiḥ samṛdaṅgaiḥ saveṇubhiḥ | etaiḥ parivṛto devo makhaṃ taṃ samupārujat || 10 ||

Report an error

सशङ्खमुरजैश्चापि सतालफलपाणिभिः । उप्रायुधधरो देवः सपिनाक इवान्तकः ॥ ११ ॥

saśaṅkhamurajaiścāpi satālaphalapāṇibhiḥ | uprāyudhadharo devaḥ sapināka ivāntakaḥ || 11 ||

Report an error

विरराजार्चिभिर्दीप्तैर्मखे मखवतां वरः । कालाग्निरिव दीप्तार्चिर्जगद्दग्धुमिवोद्यतः ॥ १२ ॥

virarājārcibhirdīptairmakhe makhavatāṃ varaḥ | kālāgniriva dīptārcirjagaddagdhumivodyataḥ || 12 ||

Report an error

नन्दी पिनाकपाणिश्च जघ्नतुर्मखमुत्तमम् । युगान्त इव कालाग्निः क्षिप्रं दग्धुमिवोद्यतः ॥ १३ ॥

nandī pinākapāṇiśca jaghnaturmakhamuttamam | yugānta iva kālāgniḥ kṣipraṃ dagdhumivodyataḥ || 13 ||

Report an error

यूपमुत्क्षिप्य धावन्ति निशाचरगणास्तथा । त्रासयन् मुनिसंघांश्च चीरचर्मनिवासिनः ॥ १४ ॥

yūpamutkṣipya dhāvanti niśācaragaṇāstathā | trāsayan munisaṃghāṃśca cīracarmanivāsinaḥ || 14 ||

Report an error

हवींष्यन्ये पिबन्त्येव जिह्वाभिस्ताम्रलोचनाः । भक्षयन्ति पशूनन्ये रसनान्तावलम्बिभिः ॥ १५ ॥

havīṃṣyanye pibantyeva jihvābhistāmralocanāḥ | bhakṣayanti paśūnanye rasanāntāvalambibhiḥ || 15 ||

Report an error

मुमुचुश्चापरे यूपान् पशवः प्रहरन्ति च । वह्निमध्ये प्रसिञ्चन्ति वारिभिः प्रशमाय च ॥ १६ ॥

mumucuścāpare yūpān paśavaḥ praharanti ca | vahnimadhye prasiñcanti vāribhiḥ praśamāya ca || 16 ||

Report an error

सोममन्ये जहुः केचिन्नेत्रैस्ताम्रजपोपमैः । दर्भान् केचिद् विलुम्पन्ति हस्तैः पद्मदलप्रभैः ॥ १७ ॥

somamanye jahuḥ kecinnetraistāmrajapopamaiḥ | darbhān kecid vilumpanti hastaiḥ padmadalaprabhaiḥ || 17 ||

Report an error

बभञ्जिरे च यूपाग्रान् कलशांश्चापि चिक्षिपुः । चिच्छिदुः काञ्चनान् वृक्षाञ्छोभार्थमुपकल्पितान् ॥ १८ ॥

babhañjire ca yūpāgrān kalaśāṃścāpi cikṣipuḥ | cicchiduḥ kāñcanān vṛkṣāñchobhārthamupakalpitān || 18 ||

Report an error

बिभिदुश्चैव बाणैस्ते मुमुचुश्च हिरण्मयान् । लुलुपुश्चैव पात्राणि ममन्थुश्चारणीमपि ॥ १९ ॥

bibhiduścaiva bāṇaiste mumucuśca hiraṇmayān | lulupuścaiva pātrāṇi mamanthuścāraṇīmapi || 19 ||

Report an error

अरुजंश्चैव प्राग्वंशं लुलुपुश्च समाहिताः । चखादिरे पुरोडाशान् नखाग्रैश्च चकर्तिरे ॥ २० ॥

arujaṃścaiva prāgvaṃśaṃ lulupuśca samāhitāḥ | cakhādire puroḍāśān nakhāgraiśca cakartire || 20 ||

Report an error

एवं दिवा च रात्रौ च भिद्यमानो महामखः । चुक्रोश च महानादान् भिद्यमान इवार्णवः ॥ २१ ॥

evaṃ divā ca rātrau ca bhidyamāno mahāmakhaḥ | cukrośa ca mahānādān bhidyamāna ivārṇavaḥ || 21 ||

Report an error

धनुः सशरमादाय पूर्वदत्तं स्वयंभुवा । कृतं कीचकवेणुभ्यां समरे सुमहारथः ॥ २२ ॥

dhanuḥ saśaramādāya pūrvadattaṃ svayaṃbhuvā | kṛtaṃ kīcakaveṇubhyāṃ samare sumahārathaḥ || 22 ||

Report an error

प्रतिगृह्य महादेवः स शरैः समयोजयत् । धनुर्विगृह्य जानुभ्यां जघान स महाक्रतुम् ॥ २३ ॥

pratigṛhya mahādevaḥ sa śaraiḥ samayojayat | dhanurvigṛhya jānubhyāṃ jaghāna sa mahākratum || 23 ||

Report an error

स विद्धस्तेन बाणेन खं समुत्पतितः क्रतुः । मृगो भूत्वा नर्दमानो ब्रह्माणमुपधावति ॥ २४ ॥

sa viddhastena bāṇena khaṃ samutpatitaḥ kratuḥ | mṛgo bhūtvā nardamāno brahmāṇamupadhāvati || 24 ||

Report an error

शरेणाभिहतस्त्राणं न लेभे प्रशमं भुवि । शरणार्थी ह्ययं प्राप्तः शरेणान्तर्गतेन च ॥ २५ ॥

śareṇābhihatastrāṇaṃ na lebhe praśamaṃ bhuvi | śaraṇārthī hyayaṃ prāptaḥ śareṇāntargatena ca || 25 ||

Report an error

तमुवाच मृगं ब्रह्मा शुभं सानुनयं वचः । स्वरेणोत्तमवीर्येण गम्भीरेण सुभाषिणा ॥ २६ ॥

tamuvāca mṛgaṃ brahmā śubhaṃ sānunayaṃ vacaḥ | svareṇottamavīryeṇa gambhīreṇa subhāṣiṇā || 26 ||

Report an error

एवंरूपो नभसि त्वं भविष्यसि महामृगः । विजितश्च त्रिपर्वेण शरेणानतपर्वणा ॥ २७ ॥

evaṃrūpo nabhasi tvaṃ bhaviṣyasi mahāmṛgaḥ | vijitaśca triparveṇa śareṇānataparvaṇā || 27 ||

Report an error

तिष्ठन् नक्षत्रशिरसि सह रुद्रेण नित्यशः । सोमेन सह संयुक्तो ह्यक्षयेणाव्ययेन च ॥ २८ ॥

tiṣṭhan nakṣatraśirasi saha rudreṇa nityaśaḥ | somena saha saṃyukto hyakṣayeṇāvyayena ca || 28 ||

Report an error

दिवि संचारभूतो वै ताराभिः सह संगतः । ज्योतिर्भूतो ज्योतिषां त्वं ध्रुवश्चैव महाध्रुवः ॥ २९ ॥

divi saṃcārabhūto vai tārābhiḥ saha saṃgataḥ | jyotirbhūto jyotiṣāṃ tvaṃ dhruvaścaiva mahādhruvaḥ || 29 ||

Report an error

यच्चैतद् रुधिरं दिव्यं क्षतजादभिनिःसृतम् । नभस्युत्पतितं चैव प्रवेगेन प्रधावतः ॥ ३० ॥

yaccaitad rudhiraṃ divyaṃ kṣatajādabhiniḥsṛtam | nabhasyutpatitaṃ caiva pravegena pradhāvataḥ || 30 ||

Report an error

क्षतजं बहुवर्णं च क्षेत्रं मण्डलसंज्ञितम् । निमित्तभूतं भूतानां वर्षे वर्षप्रदं तथा ॥ ३१ ॥

kṣatajaṃ bahuvarṇaṃ ca kṣetraṃ maṇḍalasaṃjñitam | nimittabhūtaṃ bhūtānāṃ varṣe varṣapradaṃ tathā || 31 ||

Report an error

सुखं दुःखं च भूतानां दर्शने सम्प्रवर्तते । इन्द्रियश्रवणाच्चैव नभसीन्द्रायुधोऽभवत् ॥ ३२ ॥

sukhaṃ duḥkhaṃ ca bhūtānāṃ darśane sampravartate | indriyaśravaṇāccaiva nabhasīndrāyudho'bhavat || 32 ||

Report an error

चक्षुषी मानुषे राजन् विस्मयात् समवैक्षत । अद्भुतं बहुचित्रं च मनसा सम्प्रकल्पितम् ॥ ३३ ॥

cakṣuṣī mānuṣe rājan vismayāt samavaikṣata | adbhutaṃ bahucitraṃ ca manasā samprakalpitam || 33 ||

Report an error

न तु रात्रौ प्रदृश्येत खे सब्रह्मणि संज्ञितम् । दिनस्यैव सदा त्वग्रे महत्कार्यं प्रदृश्यते ॥ ३४ ॥

na tu rātrau pradṛśyeta khe sabrahmaṇi saṃjñitam | dinasyaiva sadā tvagre mahatkāryaṃ pradṛśyate || 34 ||

Report an error

भूमावेव समुत्तिष्ठेदाकाशे तु विलीयते । शतशश्च समं सर्वे प्रधावन्ति प्रचेतसः । भयाद् रुद्रस्य महतो धन्विनो बाणपाणयः ॥ ३५ ॥

bhūmāveva samuttiṣṭhedākāśe tu vilīyate | śataśaśca samaṃ sarve pradhāvanti pracetasaḥ | bhayād rudrasya mahato dhanvino bāṇapāṇayaḥ || 35 ||

Report an error

नन्दी रुद्रगणैः सार्द्धं पिनाकी समतिष्ठत । युगान्तकाले ज्वलितो ब्रह्मदण्ड इवोद्यतः ॥ ३६ ॥

nandī rudragaṇaiḥ sārddhaṃ pinākī samatiṣṭhata | yugāntakāle jvalito brahmadaṇḍa ivodyataḥ || 36 ||

Report an error

विष्णुः शृङ्गसमुद्भूतं प्रगृह्य विपुलं धनुः । प्रातिष्ठत महाबाहुः पाणिना चक्रमादधत् ॥ ३७ ॥

viṣṇuḥ śṛṅgasamudbhūtaṃ pragṛhya vipulaṃ dhanuḥ | prātiṣṭhata mahābāhuḥ pāṇinā cakramādadhat || 37 ||

Report an error

गदां सघण्टामन्येन खड्गमन्येन पाणिना । प्रगृह्य सोऽग्रतोऽतिष्ठद् रुद्रायोद्यतपाणये ॥ ३८ ॥

gadāṃ saghaṇṭāmanyena khaḍgamanyena pāṇinā | pragṛhya so'grato'tiṣṭhad rudrāyodyatapāṇaye || 38 ||

Report an error

ततः शृङ्गाग्रसम्भूतं प्रगृह्य विपुलं धनुः । शङ्खं चाप्रतिमं लोके शरांश्चानतपर्वणः ॥ ३९ ॥

tataḥ śṛṅgāgrasambhūtaṃ pragṛhya vipulaṃ dhanuḥ | śaṅkhaṃ cāpratimaṃ loke śarāṃścānataparvaṇaḥ || 39 ||

Report an error

विष्णुरग्रस्थितो भाति सबलः संहताङ्गुलिः । बद्धगोधाङ्गुलित्राणः सचन्द्र इव तोयदः ॥ ४० ॥

viṣṇuragrasthito bhāti sabalaḥ saṃhatāṅguliḥ | baddhagodhāṅgulitrāṇaḥ sacandra iva toyadaḥ || 40 ||

Report an error

आदित्या वसवश्चैव दिव्यैः प्रहरणैः सह । विष्णुमेवाभितः सर्वे तिष्ठन्ति ज्वलनप्रभाः ॥ ४१ ॥

ādityā vasavaścaiva divyaiḥ praharaṇaiḥ saha | viṣṇumevābhitaḥ sarve tiṣṭhanti jvalanaprabhāḥ || 41 ||

Report an error

मरुतश्चैव विश्वे च रुद्रमेवाभिपेदिरे । गन्धर्वाः किन्नराश्चैव नागा यक्षाः सपन्नगाः ॥ ४२ ॥

marutaścaiva viśve ca rudramevābhipedire | gandharvāḥ kinnarāścaiva nāgā yakṣāḥ sapannagāḥ || 42 ||

Report an error

ऋषयो न्यस्तदण्डाश्च उभयोः पक्षयोर्हिताः । जपन्ति शान्तये नित्यं लोकानां हितकाम्यया ॥ ४३ ॥

ṛṣayo nyastadaṇḍāśca ubhayoḥ pakṣayorhitāḥ | japanti śāntaye nityaṃ lokānāṃ hitakāmyayā || 43 ||

Report an error

रुद्रः शरेणाभ्यहनद् विष्णुमेवाग्रणी रणे । हृदि सर्वाङ्गसन्धीषु तीक्ष्णाग्रेण सुयन्त्रिणा ॥ ४४ ॥

rudraḥ śareṇābhyahanad viṣṇumevāgraṇī raṇe | hṛdi sarvāṅgasandhīṣu tīkṣṇāgreṇa suyantriṇā || 44 ||

Report an error

न चकम्पे तदा विष्णुः सर्वात्मा ब्रह्मसम्भवः । न च रोषमना नित्यं वृतः सर्वैः षडिन्द्रियैः ॥ ४५ ॥

na cakampe tadā viṣṇuḥ sarvātmā brahmasambhavaḥ | na ca roṣamanā nityaṃ vṛtaḥ sarvaiḥ ṣaḍindriyaiḥ || 45 ||

Report an error

विष्णुश्च धनुरानम्य शरेण समयोजयत् । जत्रुदेशे मुमोचाशु ब्रह्मदण्डमिवोद्यतम् ॥ ४६ ॥

viṣṇuśca dhanurānamya śareṇa samayojayat | jatrudeśe mumocāśu brahmadaṇḍamivodyatam || 46 ||

Report an error

स विद्धस्तेन बाणेन महादेवो न कम्पते । वज्रेण च महासन्धिर्मन्दरस्य न चाल्यते ॥ ४७ ॥

sa viddhastena bāṇena mahādevo na kampate | vajreṇa ca mahāsandhirmandarasya na cālyate || 47 ||

Report an error

ततः प्रसभमाप्लुत्य रुद्रं विष्णुः सनातनम् । कण्ठे जग्राह भगवान् नीलकण्ठस्ततोऽभवत् ॥ ४८ ॥

tataḥ prasabhamāplutya rudraṃ viṣṇuḥ sanātanam | kaṇṭhe jagrāha bhagavān nīlakaṇṭhastato'bhavat || 48 ||

Report an error

अनादिनिधनो देवो क्षमतां हि भवान्मम । सर्वभूतागमाचार्यमचलत्वाच्च कर्मणाम् ॥ ४९ ॥

anādinidhano devo kṣamatāṃ hi bhavānmama | sarvabhūtāgamācāryamacalatvācca karmaṇām || 49 ||

Report an error

कर्मणां चैव कर्ता च विकर्ता चैव भारत । अशेषत्वाच्च भूतानां सर्वभूतेषु चोत्तमः ॥ ५० ॥

karmaṇāṃ caiva kartā ca vikartā caiva bhārata | aśeṣatvācca bhūtānāṃ sarvabhūteṣu cottamaḥ || 50 ||

Report an error

स्वयमेव हि यत् कर्म विधत्ते कर्मयोनिषु । तयोः शुभतमो राजन् स्वयमेव तथाकरोत् ॥ ५१ ॥

svayameva hi yat karma vidhatte karmayoniṣu | tayoḥ śubhatamo rājan svayameva tathākarot || 51 ||

Report an error

अन्तरिक्षाच्छुभा वाचः श्रूयन्ते परमाद्भुताः । सिद्धानां वदनोन्मुक्ताः सनातन नमोऽस्तु ते ॥ ५२ ॥

antarikṣācchubhā vācaḥ śrūyante paramādbhutāḥ | siddhānāṃ vadanonmuktāḥ sanātana namo'stu te || 52 ||

Report an error

नन्दी पिनाकमुद्यम्य बलवान् रुद्रसम्भवः । मूर्द्धन्यभिजघानाजौ विष्णुं क्रोधेन मूर्छितः ॥ ५३ ॥

nandī pinākamudyamya balavān rudrasambhavaḥ | mūrddhanyabhijaghānājau viṣṇuṃ krodhena mūrchitaḥ || 53 ||

Report an error

ततः प्रहसितो विष्णुर्नन्दीं दृष्ट्वा सुरोत्तमः । स्तम्भयामास भगवान् सर्वभूतपतिर्हरिः ॥ ५४ ॥

tataḥ prahasito viṣṇurnandīṃ dṛṣṭvā surottamaḥ | stambhayāmāsa bhagavān sarvabhūtapatirhariḥ || 54 ||

Report an error

विष्णुर्ब्रह्मसमो भूत्वा तेजसा प्रज्वलन्निव । क्षमया च समायुक्तः स्थितः स्थाणुरिवाचलः ॥ ५५ ॥

viṣṇurbrahmasamo bhūtvā tejasā prajvalanniva | kṣamayā ca samāyuktaḥ sthitaḥ sthāṇurivācalaḥ || 55 ||

Report an error

अचिन्त्यश्चाप्रमेयश्च ह्यजेयश्चाप्यरिंदमः । युगान्ताग्निसमो भूत्वा शान्तात्मा हरिरव्ययः ॥ ५६ ॥

acintyaścāprameyaśca hyajeyaścāpyariṃdamaḥ | yugāntāgnisamo bhūtvā śāntātmā hariravyayaḥ || 56 ||

Report an error

प्रसन्नः कल्पयामास भागं रुद्राय धीमते । विष्णुर्धर्मपरो नित्यं त्यक्तकामः सुरोत्तमः ॥ ५७ ॥

prasannaḥ kalpayāmāsa bhāgaṃ rudrāya dhīmate | viṣṇurdharmaparo nityaṃ tyaktakāmaḥ surottamaḥ || 57 ||

Report an error

विष्णुना चैव राजेन्द्र स यज्ञः संधितः पुनः । यथापक्षं च ते सर्वे गणास्त्वासन् महीपते । तस्मिन् युद्धे महाघोरे विष्णू रुद्रस्य चैव ह ॥ ५८ ॥

viṣṇunā caiva rājendra sa yajñaḥ saṃdhitaḥ punaḥ | yathāpakṣaṃ ca te sarve gaṇāstvāsan mahīpate | tasmin yuddhe mahāghore viṣṇū rudrasya caiva ha || 58 ||

Report an error

यथापक्षं भवेद् युद्धं दक्षयज्ञविनाशने । विनाशश्चैव यज्ञस्य तदा लोके प्रतिष्ठितः ॥ ५९ ॥

yathāpakṣaṃ bhaved yuddhaṃ dakṣayajñavināśane | vināśaścaiva yajñasya tadā loke pratiṣṭhitaḥ || 59 ||

Report an error

सर्वभूतेषु राजेन्द्र हितो यज्ञः सनातनः । दक्षो यज्ञफलं चैव प्राप्तवान् स प्रजापतिः ॥ ६० ॥

sarvabhūteṣu rājendra hito yajñaḥ sanātanaḥ | dakṣo yajñaphalaṃ caiva prāptavān sa prajāpatiḥ || 60 ||

Report an error

इमां चोदाहृतां दिव्यां कथामिति स बुद्धिमान् । श्रावयेद् यस्तु विप्रेभ्यः शुचिः प्रयतमानसः ॥ ६१ ॥

imāṃ codāhṛtāṃ divyāṃ kathāmiti sa buddhimān | śrāvayed yastu viprebhyaḥ śuciḥ prayatamānasaḥ || 61 ||

Report an error

अधीत्य सर्वमध्यात्मं देवलोके महीयते । एष पौष्करको नाम प्रादुर्भावो महात्मनः ॥ ६२ ॥

adhītya sarvamadhyātmaṃ devaloke mahīyate | eṣa pauṣkarako nāma prādurbhāvo mahātmanaḥ || 62 ||

Report an error

पुराणे पौष्करे चैव मया द्वैपायनेरितः । यथावदनुपूर्वेण संस्कृतः परमर्षिभिः ॥ ६३ ॥

purāṇe pauṣkare caiva mayā dvaipāyaneritaḥ | yathāvadanupūrveṇa saṃskṛtaḥ paramarṣibhiḥ || 63 ||

Report an error

यश्चैनमग्र्यं पुरुषः पुराणं सदाप्रमत्तः शृणुयाद् यथोक्तम् । अवाप्य कामानिह वीतशोकः परत्र च स्वर्गफलानि भुङ्क्ते ॥ ६४ ॥

yaścainamagryaṃ puruṣaḥ purāṇaṃ sadāpramattaḥ śṛṇuyād yathoktam | avāpya kāmāniha vītaśokaḥ paratra ca svargaphalāni bhuṅkte || 64 ||

Report an error

Illustration: Verse & Place (Project-owned).