Skip to content

भविष्यपर्व · अध्यायः ४१

Ekacatvāriṃśo'dhyāyaḥ

A chapter of the Harivamsha.

77 versesSanskrit with transliteration

The child Krishna among the cowherds of Vraja.

एकचत्वारिंशोऽध्यायः । वैशम्पायन उवाच । वाराह एष कथितो नारसिंहमतः शृणु । यत्र भूत्वा मृगेन्द्रेण हिरण्यकशिपुर्हतः ॥ १ ॥

ekacatvāriṃśo'dhyāyaḥ | vaiśampāyana uvāca | vārāha eṣa kathito nārasiṃhamataḥ śṛṇu | yatra bhūtvā mṛgendreṇa hiraṇyakaśipurhataḥ || 1 ||

Report an error

पुरा कृतयुगे राजन् हिरण्यकशिपुः प्रभुः । दैत्यानामादिपुरुषश्चकार सुमहत् तपः ॥ २ ॥

purā kṛtayuge rājan hiraṇyakaśipuḥ prabhuḥ | daityānāmādipuruṣaścakāra sumahat tapaḥ || 2 ||

Report an error

दश वर्षसहस्राणि शतानि दश पञ्च च । जलवासी समभवत् स्थानमौनव्रतस्थितः ॥ ३ ॥

daśa varṣasahasrāṇi śatāni daśa pañca ca | jalavāsī samabhavat sthānamaunavratasthitaḥ || 3 ||

Report an error

ततः शमदमाभ्यां च ब्रह्मचर्येण चैव हि । ब्रह्मा प्रीतोऽभवत् तस्य तपसा नियमेन च ॥ ४ ॥

tataḥ śamadamābhyāṃ ca brahmacaryeṇa caiva hi | brahmā prīto'bhavat tasya tapasā niyamena ca || 4 ||

Report an error

ततः स्वयम्भूर्भगवान् स्वयमागत्य तत्र ह । विमानेनार्कवर्णेन हंसयुक्तेन भास्वता ॥ ५ ॥

tataḥ svayambhūrbhagavān svayamāgatya tatra ha | vimānenārkavarṇena haṃsayuktena bhāsvatā || 5 ||

Report an error

आदित्यैर्वसुभिः साध्यैर्मरुद्भिर्दैवतैः सह । रुद्रैर्विश्वसहायैश्च यक्षराक्षसकिंनरैः ॥ ६ ॥

ādityairvasubhiḥ sādhyairmarudbhirdaivataiḥ saha | rudrairviśvasahāyaiśca yakṣarākṣasakiṃnaraiḥ || 6 ||

Report an error

दिग्भिश्चाथ विदिग्भिश्च नदीभिः सागरैस्तथा । नक्षत्रैश्च मुहूर्तैश्च खेचरैश्च महाग्रहैः ॥ ७ ॥

digbhiścātha vidigbhiśca nadībhiḥ sāgaraistathā | nakṣatraiśca muhūrtaiśca khecaraiśca mahāgrahaiḥ || 7 ||

Report an error

देवैर्ब्रह्मर्षिभिः सार्धं सिद्धैः सप्तर्षिभिस्तथा । राजर्षिभिः पुण्यकृद्धिर्गन्धर्वैरप्सरोगणैः ॥ ८ ॥

devairbrahmarṣibhiḥ sārdhaṃ siddhaiḥ saptarṣibhistathā | rājarṣibhiḥ puṇyakṛddhirgandharvairapsarogaṇaiḥ || 8 ||

Report an error

चराचरगुरुः श्रीमान् वृतो देवगणैः सह । ब्रह्मा ब्रह्मविदां श्रेष्ठो दैत्यं वचनमब्रवीत् ॥ ९ ॥

carācaraguruḥ śrīmān vṛto devagaṇaiḥ saha | brahmā brahmavidāṃ śreṣṭho daityaṃ vacanamabravīt || 9 ||

Report an error

ब्रह्मोवाच । प्रीतोऽस्मि तव भक्तस्य तपसानेन सुव्रत । वरं वरय भद्रं ते यथेष्टं काममाप्नुहि ॥ १० ॥

brahmovāca | prīto'smi tava bhaktasya tapasānena suvrata | varaṃ varaya bhadraṃ te yatheṣṭaṃ kāmamāpnuhi || 10 ||

Report an error

ततो हिरण्यकशिपुः प्रीतात्मा दानवोत्तमः । कृताञ्जलिपुटः श्रीमान् वचनं चेदमब्रवीत् ॥ ११ ॥

tato hiraṇyakaśipuḥ prītātmā dānavottamaḥ | kṛtāñjalipuṭaḥ śrīmān vacanaṃ cedamabravīt || 11 ||

Report an error

हिरण्यकशिपुरुवाच । न देवासुरगन्धर्वा न यक्षोरगराक्षसाः । न मानुषाः पिशाचाश्च निहन्युर्मां कथंचन ॥ १२ ॥

hiraṇyakaśipuruvāca | na devāsuragandharvā na yakṣoragarākṣasāḥ | na mānuṣāḥ piśācāśca nihanyurmāṃ kathaṃcana || 12 ||

Report an error

ऋषयो नैव मां क्रुद्धाः सर्वलोकपितामह । शपेयुस्तपसा युक्ता वर एष वृतो मया ॥ १३ ॥

ṛṣayo naiva māṃ kruddhāḥ sarvalokapitāmaha | śapeyustapasā yuktā vara eṣa vṛto mayā || 13 ||

Report an error

न शस्त्रेण न चास्त्रेण गिरिणा पादपेन च । न शुष्केण न चार्द्रेण स्यान्न चान्येन मे वधः ॥ १४ ॥

na śastreṇa na cāstreṇa giriṇā pādapena ca | na śuṣkeṇa na cārdreṇa syānna cānyena me vadhaḥ || 14 ||

Report an error

न स्वर्गेऽप्यथ पाताले नाकाशे नावनिस्थले । न चाभ्यन्तररात्र्यह्नोर्न चाप्यन्येन मे वधः ॥ १५ ॥

na svarge'pyatha pātāle nākāśe nāvanisthale | na cābhyantararātryahnorna cāpyanyena me vadhaḥ || 15 ||

Report an error

पाणिप्रहारेणैकेन सभृत्यबलवाहनम् । यो मां नाशयितुं शक्यः स मे मृत्युर्भविष्यति ॥ १६ ॥

pāṇiprahāreṇaikena sabhṛtyabalavāhanam | yo māṃ nāśayituṃ śakyaḥ sa me mṛtyurbhaviṣyati || 16 ||

Report an error

भवेयमहमेवार्कः सोमो वायुर्हुताशनः । सलिलं चान्तरिक्षं च नक्षत्राणि दिशो दश ॥ १७ ॥

bhaveyamahamevārkaḥ somo vāyurhutāśanaḥ | salilaṃ cāntarikṣaṃ ca nakṣatrāṇi diśo daśa || 17 ||

Report an error

अहं क्रोधश्च कामश्च वरुणो वासवो यमः । धनदश्च धनाध्यक्षो यक्षः किंपुरुषाधिपः ॥ १८ ॥

ahaṃ krodhaśca kāmaśca varuṇo vāsavo yamaḥ | dhanadaśca dhanādhyakṣo yakṣaḥ kiṃpuruṣādhipaḥ || 18 ||

Report an error

मूर्तिमन्ति च दिव्यानि ममास्त्राणि महाहवे । उपतिष्ठन्तु देवेश सर्वलोकपितामह ॥ १९ ॥

mūrtimanti ca divyāni mamāstrāṇi mahāhave | upatiṣṭhantu deveśa sarvalokapitāmaha || 19 ||

Report an error

पितामह उवाच । एते दिव्या वरास्तात मया दत्तास्तवाद्भुताः । सर्वकामप्रदा वत्स दुर्लभास्त्वतिमानुषाः । सर्वान्कामानल्पभावात् प्राप्स्यसि त्वं न संशयः ॥ २० ॥

pitāmaha uvāca | ete divyā varāstāta mayā dattāstavādbhutāḥ | sarvakāmapradā vatsa durlabhāstvatimānuṣāḥ | sarvānkāmānalpabhāvāt prāpsyasi tvaṃ na saṃśayaḥ || 20 ||

Report an error

वैशम्पायन उवाच । एवमुक्त्वा स भगवाञ्जगामाकाशमेव च । वैराजं ब्रह्मसदनं ब्रह्मर्षिगणसेवितम् ॥ २१ ॥

vaiśampāyana uvāca | evamuktvā sa bhagavāñjagāmākāśameva ca | vairājaṃ brahmasadanaṃ brahmarṣigaṇasevitam || 21 ||

Report an error

ततो देवाश्च नागाश्च गन्धर्वा मुनिभिः सह । वरप्रदानं श्रुत्वैव पितामहमुपस्थिताः ॥ २२ ॥

tato devāśca nāgāśca gandharvā munibhiḥ saha | varapradānaṃ śrutvaiva pitāmahamupasthitāḥ || 22 ||

Report an error

देवा ऊचुः । वरेणानेन भगवन् वधिष्यति स नोऽसुरः । तत्प्रसीदस्व भगवन् वधोऽप्यस्य विचिन्त्यताम् ॥ २३ ॥

devā ūcuḥ | vareṇānena bhagavan vadhiṣyati sa no'suraḥ | tatprasīdasva bhagavan vadho'pyasya vicintyatām || 23 ||

Report an error

भवान् हि सर्वभूतानामादिकर्ता स्वयं प्रभुः । स्रष्टा च हव्यकव्यानामव्यक्तप्रकृतिर्ध्रुवः ॥ २४ ॥

bhavān hi sarvabhūtānāmādikartā svayaṃ prabhuḥ | sraṣṭā ca havyakavyānāmavyaktaprakṛtirdhruvaḥ || 24 ||

Report an error

वैशम्पायन उवाच । सर्वलोकहितं वाक्यं श्रुत्वा देवः प्रजापतिः । आश्वासयामास सुरान् सुशीतैर्वचनाम्बुभिः ॥ २५ ॥

vaiśampāyana uvāca | sarvalokahitaṃ vākyaṃ śrutvā devaḥ prajāpatiḥ | āśvāsayāmāsa surān suśītairvacanāmbubhiḥ || 25 ||

Report an error

अवश्यं त्रिदशास्तेन प्राप्तव्यं तपसः फलम् । तपसोऽन्तेऽस्य भगवान् वधं विष्णुः करिष्यति ॥ २६ ॥

avaśyaṃ tridaśāstena prāptavyaṃ tapasaḥ phalam | tapaso'nte'sya bhagavān vadhaṃ viṣṇuḥ kariṣyati || 26 ||

Report an error

एतच्छ्रुत्वा सुराः सर्वे वाक्यं पङ्कजजन्मनः । स्वानि स्थानानि दिव्यानि प्रतिजग्मुर्मुदान्विताः ॥ २७ ॥

etacchrutvā surāḥ sarve vākyaṃ paṅkajajanmanaḥ | svāni sthānāni divyāni pratijagmurmudānvitāḥ || 27 ||

Report an error

लब्धमात्रे वरे तस्मिन् सर्वाः सोऽबाधत प्रजाः । हिरण्यकशिपुर्दैत्यो वरदानेन दर्पितः ॥ २८ ॥

labdhamātre vare tasmin sarvāḥ so'bādhata prajāḥ | hiraṇyakaśipurdaityo varadānena darpitaḥ || 28 ||

Report an error

आश्रमेषु मुनीन्सर्वान् ब्राह्मणान् संशितव्रतान् । सत्यधर्मरतान् दान्तान् धर्षयामास वीर्यवान् ॥ २९ ॥

āśrameṣu munīnsarvān brāhmaṇān saṃśitavratān | satyadharmaratān dāntān dharṣayāmāsa vīryavān || 29 ||

Report an error

देवांस्त्रिभुवनस्थांश्च पराजित्य महासुरः । त्रैलोक्यं वशमानीय स्वर्गे वसति दानवः ॥ ३० ॥

devāṃstribhuvanasthāṃśca parājitya mahāsuraḥ | trailokyaṃ vaśamānīya svarge vasati dānavaḥ || 30 ||

Report an error

यदा वरमदोन्मत्तश्चोदितः कालधर्मणा । यज्ञियानकरोद् दैत्यान् दैवतानप्ययज्ञियान् ॥ ३१ ॥

yadā varamadonmattaścoditaḥ kāladharmaṇā | yajñiyānakarod daityān daivatānapyayajñiyān || 31 ||

Report an error

तदादित्याश्च साध्याश्च विश्वे च वसवस्तथा । रुद्रा देवगणा यक्षा देवद्विजमहर्षयः ॥ ३२ ॥

tadādityāśca sādhyāśca viśve ca vasavastathā | rudrā devagaṇā yakṣā devadvijamaharṣayaḥ || 32 ||

Report an error

शरण्यं शरणं विष्णुमुपतस्थुर्महाबलम् । देवं वेदमयं यज्ञं ब्रह्मदेवं सनातनम् ॥ ३३ ॥

śaraṇyaṃ śaraṇaṃ viṣṇumupatasthurmahābalam | devaṃ vedamayaṃ yajñaṃ brahmadevaṃ sanātanam || 33 ||

Report an error

भूतं भव्यं भविष्यं च प्रजालोकनमस्कृतम् । देवा ऊचुः । नारायण महाभाग देव त्वां शरणं गताः ॥ ३४ ॥

bhūtaṃ bhavyaṃ bhaviṣyaṃ ca prajālokanamaskṛtam | devā ūcuḥ | nārāyaṇa mahābhāga deva tvāṃ śaraṇaṃ gatāḥ || 34 ||

Report an error

त्वं हि नः परमो धाता त्वं हि नः परमो गुरुः । त्वं हि नः परमो देवो ब्रह्मादीनां सुरोत्तम ॥ ३५ ॥

tvaṃ hi naḥ paramo dhātā tvaṃ hi naḥ paramo guruḥ | tvaṃ hi naḥ paramo devo brahmādīnāṃ surottama || 35 ||

Report an error

त्वं पद्मामलपत्राक्ष शत्रुपक्षभयावह । क्षयाय दितिवंशस्याक्षयाय भव नः प्रभो ॥ ३६ ॥

tvaṃ padmāmalapatrākṣa śatrupakṣabhayāvaha | kṣayāya ditivaṃśasyākṣayāya bhava naḥ prabho || 36 ||

Report an error

त्रायस्व जहि दैत्येन्द्रं हिरण्यकशिपुं प्रभो । विष्णुरुवाच । भयं त्यजध्वममरा अभयं वो ददाम्यहम् ॥ ३७ ॥

trāyasva jahi daityendraṃ hiraṇyakaśipuṃ prabho | viṣṇuruvāca | bhayaṃ tyajadhvamamarā abhayaṃ vo dadāmyaham || 37 ||

Report an error

तथैव त्रिदिवं देवाः प्रतिपत्स्यथ मा चिरम् । एष तं सगणं दैत्यं वरदानेन दर्पितम् ॥ ३८ ॥

tathaiva tridivaṃ devāḥ pratipatsyatha mā ciram | eṣa taṃ sagaṇaṃ daityaṃ varadānena darpitam || 38 ||

Report an error

अवध्यममरेन्द्राणां दानवेन्द्रं निहन्म्यहम् । वैशम्पायन उवाच । एवमुक्त्वा स भगवान् विसृज्य त्रिदिवौकसः ॥ ३९ ॥

avadhyamamarendrāṇāṃ dānavendraṃ nihanmyaham | vaiśampāyana uvāca | evamuktvā sa bhagavān visṛjya tridivaukasaḥ || 39 ||

Report an error

वधं संकल्पयित्वा तु हिरण्यकशिपोः प्रभुः । सोऽचिरेणैव कालेन हिमवत्पार्श्वमागतः ॥ ४० ॥

vadhaṃ saṃkalpayitvā tu hiraṇyakaśipoḥ prabhuḥ | so'cireṇaiva kālena himavatpārśvamāgataḥ || 40 ||

Report an error

किं नु रूपं समास्थाय निहन्म्येनं महासुरम् । यत् सिद्धिकरमाशु स्याद् वधाय विबुधद्विषः ॥ ४१ ॥

kiṃ nu rūpaṃ samāsthāya nihanmyenaṃ mahāsuram | yat siddhikaramāśu syād vadhāya vibudhadviṣaḥ || 41 ||

Report an error

अनुत्पन्नं ततश्चक्रे सोऽत्यन्तं रूपमास्थितः । नारसिंहमनाधृष्यं दैत्यदानवरक्षसाम् ॥ ४२ ॥

anutpannaṃ tataścakre so'tyantaṃ rūpamāsthitaḥ | nārasiṃhamanādhṛṣyaṃ daityadānavarakṣasām || 42 ||

Report an error

सहायं तु महाबाहुर्जग्राहोङ्कारमेव च । अथोङ्कारसहायोऽसौ भगवान् विष्णुरव्ययः ॥ ४३ ॥

sahāyaṃ tu mahābāhurjagrāhoṅkārameva ca | athoṅkārasahāyo'sau bhagavān viṣṇuravyayaḥ || 43 ||

Report an error

हिरण्यकशिपोः स्थानं जगाम प्रभुरीश्वरः । तेजसा भास्कराकारः कान्त्या चन्द्र इवापरः ॥ ४४ ॥

hiraṇyakaśipoḥ sthānaṃ jagāma prabhurīśvaraḥ | tejasā bhāskarākāraḥ kāntyā candra ivāparaḥ || 44 ||

Report an error

नरस्य कृत्वार्धतनुं सिंहस्यार्धतनुं विभुः । नारसिंहेन वपुषा पाणिं संस्पृश्य पाणिना ॥ ४५ ॥

narasya kṛtvārdhatanuṃ siṃhasyārdhatanuṃ vibhuḥ | nārasiṃhena vapuṣā pāṇiṃ saṃspṛśya pāṇinā || 45 ||

Report an error

ततो ऽपश्यत् विस्तीर्णां दिव्यां रम्यां मनोरमाम् । सर्वकामयुतां शुभ्रां हिरण्यकशिपोः सभाम् ॥ ४६ ॥

tato 'paśyat vistīrṇāṃ divyāṃ ramyāṃ manoramām | sarvakāmayutāṃ śubhrāṃ hiraṇyakaśipoḥ sabhām || 46 ||

Report an error

विस्तीर्णो योजनशतं शतमध्यर्धमायताम् । वैहायसीं कामगमां पञ्चयोजनमुच्छ्रिताम् ॥ ४७ ॥

vistīrṇo yojanaśataṃ śatamadhyardhamāyatām | vaihāyasīṃ kāmagamāṃ pañcayojanamucchritām || 47 ||

Report an error

जराशोकक्लमत्यक्तां निष्प्रकम्पां शिवां शुभाम् । शुभासनवतीं रम्यां ज्वलन्तीमिव तेजसा ॥ ४८ ॥

jarāśokaklamatyaktāṃ niṣprakampāṃ śivāṃ śubhām | śubhāsanavatīṃ ramyāṃ jvalantīmiva tejasā || 48 ||

Report an error

अन्तःसलिलसंयुक्तां विहितां विश्वकर्मणा । दिव्यरत्नमयैर्वृक्षैः फलपुष्पप्रदैर्युताम् ॥ ४९ ॥

antaḥsalilasaṃyuktāṃ vihitāṃ viśvakarmaṇā | divyaratnamayairvṛkṣaiḥ phalapuṣpapradairyutām || 49 ||

Report an error

नीलपीतासितश्यामैः सितैर्लोहितकैरपि । अवतानैस्तथा गुल्मैर्मञ्जरीशतधारिभिः ॥ ५० ॥

nīlapītāsitaśyāmaiḥ sitairlohitakairapi | avatānaistathā gulmairmañjarīśatadhāribhiḥ || 50 ||

Report an error

सिताभ्रघनसंकाशा प्लवन्तीवाप्सु दृश्यते । धन्यासनवती रम्या ज्वलन्ती इव तेजसा ॥ ५१ ॥

sitābhraghanasaṃkāśā plavantīvāpsu dṛśyate | dhanyāsanavatī ramyā jvalantī iva tejasā || 51 ||

Report an error

प्रभावती भास्वरा च दिव्यगन्धमनोरमा । न सुखा न च दुःखा सा न शीता न च घर्मदा ॥ ५२ ॥

prabhāvatī bhāsvarā ca divyagandhamanoramā | na sukhā na ca duḥkhā sā na śītā na ca gharmadā || 52 ||

Report an error

न क्षुत्पिपासे न ग्लानिं प्राप्य तां प्राप्नुवन्ति हि । नानारूपैर्विरचिता विचित्रैरतिभास्वरैः ॥ ५३ ॥

na kṣutpipāse na glāniṃ prāpya tāṃ prāpnuvanti hi | nānārūpairviracitā vicitrairatibhāsvaraiḥ || 53 ||

Report an error

स्तम्भैर्मणिमयैर्दिव्यैः शाश्वती चाक्षता च सा । अतिचन्द्रं च सूर्यं च पावकं च स्वयम्प्रभा ॥ ५४ ॥

stambhairmaṇimayairdivyaiḥ śāśvatī cākṣatā ca sā | aticandraṃ ca sūryaṃ ca pāvakaṃ ca svayamprabhā || 54 ||

Report an error

दीप्यते नाकपृष्ठस्था भर्त्सयन्तीव भास्करम् । सर्वे च कामाः प्रचुरा ये दिव्या ये च मानुषाः ॥ ५५ ॥

dīpyate nākapṛṣṭhasthā bhartsayantīva bhāskaram | sarve ca kāmāḥ pracurā ye divyā ye ca mānuṣāḥ || 55 ||

Report an error

रसवन्तः प्रभूताश्च भक्ष्यभोज्यं तथाक्षयम् । पुण्यगन्धा स्रजस्तत्र नित्यपुष्पफलद्रुमाः ॥ ५६ ॥

rasavantaḥ prabhūtāśca bhakṣyabhojyaṃ tathākṣayam | puṇyagandhā srajastatra nityapuṣpaphaladrumāḥ || 56 ||

Report an error

उष्णे शीतानि तोयानि शीते चोष्णानि सन्ति वै । पुष्पिताग्रान् महाशाखान् प्रवालाङ्कुरधारिणः ॥ ५७ ॥

uṣṇe śītāni toyāni śīte coṣṇāni santi vai | puṣpitāgrān mahāśākhān pravālāṅkuradhāriṇaḥ || 57 ||

Report an error

लतावितानसंच्छन्नान् सरित्सु च सरःसु च । मनोहरांश्च विविधान् ददर्श स तदा प्रभुः ॥ ५८ ॥

latāvitānasaṃcchannān saritsu ca saraḥsu ca | manoharāṃśca vividhān dadarśa sa tadā prabhuḥ || 58 ||

Report an error

द्रुमान् बहुविधांस्तत्र मृगेन्द्रो ददृशे द्रुतम् । गन्धवन्ति च पुष्पाणि रसवन्ति फलानि च ॥ ५९ ॥

drumān bahuvidhāṃstatra mṛgendro dadṛśe drutam | gandhavanti ca puṣpāṇi rasavanti phalāni ca || 59 ||

Report an error

तानि शीतानि तोयानि तत्र तत्र सरांसि च । अपश्यत् सर्वतीर्थानि सभायां शतशो विभुः ॥ ६० ॥

tāni śītāni toyāni tatra tatra sarāṃsi ca | apaśyat sarvatīrthāni sabhāyāṃ śataśo vibhuḥ || 60 ||

Report an error

नलिनैः पुण्डरीकैश्च शतपत्रैः सुगन्धिभिः । रक्तैः कुवलयैर्नीलैः कुमुदैः संयुतानि च ॥ ६१ ॥

nalinaiḥ puṇḍarīkaiśca śatapatraiḥ sugandhibhiḥ | raktaiḥ kuvalayairnīlaiḥ kumudaiḥ saṃyutāni ca || 61 ||

Report an error

सकान्तैर्धार्तराष्ट्रैश्च राजहंसैः सुरप्रियैः । कादम्बैश्चक्रवाकैश्च सारसैः कुररैरपि ॥ ६२ ॥

sakāntairdhārtarāṣṭraiśca rājahaṃsaiḥ surapriyaiḥ | kādambaiścakravākaiśca sārasaiḥ kurarairapi || 62 ||

Report an error

विमलस्फटिकाभानि पाण्डुराष्टदलानि च । कलहंसोपगीतानि सारिकाभिरुतानि च ॥ ६३ ॥

vimalasphaṭikābhāni pāṇḍurāṣṭadalāni ca | kalahaṃsopagītāni sārikābhirutāni ca || 63 ||

Report an error

गन्धवत्यः शुभास्तत्र पुष्पमञ्जरिधारिणीः । दृष्टवान् पादपाग्रेषु नानापुष्पधरा लताः ॥ ६४ ॥

gandhavatyaḥ śubhāstatra puṣpamañjaridhāriṇīḥ | dṛṣṭavān pādapāgreṣu nānāpuṣpadharā latāḥ || 64 ||

Report an error

केतकाशोकसरलाः पुन्नागतिलकार्जुनाः । चूता नीपा नागपुष्पाः कदम्बबकुला धवाः ॥ ६५ ॥

ketakāśokasaralāḥ punnāgatilakārjunāḥ | cūtā nīpā nāgapuṣpāḥ kadambabakulā dhavāḥ || 65 ||

Report an error

प्रियङ्गुपाटलीवृक्षाः शाल्मल्यः सहरिद्रकाः । शालास्तालाः प्रियालाश्च चम्पकाश्च मनोरमाः ॥ ६६ ॥

priyaṅgupāṭalīvṛkṣāḥ śālmalyaḥ saharidrakāḥ | śālāstālāḥ priyālāśca campakāśca manoramāḥ || 66 ||

Report an error

तथा चान्ये व्यराजन्त सभायां पुष्पिता द्रुमाः । वैद्रुमाश्च द्रुमानीका दावाग्निज्वलितप्रभाः ॥ ६७ ॥

tathā cānye vyarājanta sabhāyāṃ puṣpitā drumāḥ | vaidrumāśca drumānīkā dāvāgnijvalitaprabhāḥ || 67 ||

Report an error

स्कन्धवन्तः सुशाखाश्च बहुतालसमुच्छ्रयाः । अञ्जनाशोकवर्णाभा भान्ति वञ्जुलका द्रुमाः ॥ ६८ ॥

skandhavantaḥ suśākhāśca bahutālasamucchrayāḥ | añjanāśokavarṇābhā bhānti vañjulakā drumāḥ || 68 ||

Report an error

वरणा वत्सनाभाश्च पनसाश्चन्दनैः सह । नीलाः सुमनसश्चैव पीताम्लाश्वत्थतिन्दुकाः ॥ ६९ ॥

varaṇā vatsanābhāśca panasāścandanaiḥ saha | nīlāḥ sumanasaścaiva pītāmlāśvatthatindukāḥ || 69 ||

Report an error

प्राचीनामलका लोध्रा मल्लिका भद्रदारवः । आम्रातकास्तथा जम्बूलकुचाः शैलवालुकाः ॥ ७० ॥

prācīnāmalakā lodhrā mallikā bhadradāravaḥ | āmrātakāstathā jambūlakucāḥ śailavālukāḥ || 70 ||

Report an error

सर्जार्जुनाः कन्दुरवाः पतङ्गाः कुटजास्तथा । रक्ताः कुरबकाश्चैव नीपाश्चागरुभिः सह ॥ ७१ ॥

sarjārjunāḥ kanduravāḥ pataṅgāḥ kuṭajāstathā | raktāḥ kurabakāścaiva nīpāścāgarubhiḥ saha || 71 ||

Report an error

कदम्बाश्चैव भव्याश्च दाडिमीबीजपूरकाः । कालीयका दुकूलाश्च हिङ्गवस्तैलपर्णिकाः ॥ ७२ ॥

kadambāścaiva bhavyāśca dāḍimībījapūrakāḥ | kālīyakā dukūlāśca hiṅgavastailaparṇikāḥ || 72 ||

Report an error

खर्जूरा नालिकेराश्च पूगवृक्षा हरीतकी । मधूकाः सप्तपर्णाश्च बिल्वाः पारावतास्तथा ॥ ७३ ॥

kharjūrā nālikerāśca pūgavṛkṣā harītakī | madhūkāḥ saptaparṇāśca bilvāḥ pārāvatāstathā || 73 ||

Report an error

पनसाश्च तमालाश्च नानागुल्मलतावृताः । लताश्च विविधाकाराः पत्रपुष्पफलोपगाः ॥ ७४ ॥

panasāśca tamālāśca nānāgulmalatāvṛtāḥ | latāśca vividhākārāḥ patrapuṣpaphalopagāḥ || 74 ||

Report an error

एते चान्ये च बहवस्तत्र काननजा द्रुमाः । नानापुष्पफलोपेता व्यराजन्त समन्ततः ॥ ७५ ॥

ete cānye ca bahavastatra kānanajā drumāḥ | nānāpuṣpaphalopetā vyarājanta samantataḥ || 75 ||

Report an error

चकोराः शतपत्राश्च मत्तकोकिलसारिकाः । पुष्पितान् फलिताग्रांश्च सम्पतन्ति महाद्रुमान् ॥ ७६ ॥

cakorāḥ śatapatrāśca mattakokilasārikāḥ | puṣpitān phalitāgrāṃśca sampatanti mahādrumān || 76 ||

Report an error

रक्तपीतारुणास्तत्र पादपाग्रगता द्विजाः । परस्परमवैक्षन्त प्रहृष्टा जीवजीवकाः ॥ ७७ ॥

raktapītāruṇāstatra pādapāgragatā dvijāḥ | parasparamavaikṣanta prahṛṣṭā jīvajīvakāḥ || 77 ||

Report an error

Illustration: Verse & Place (Project-owned).