भविष्यपर्व · अध्यायः ५७
Saptapañcāśattamo'dhyāyaḥ
॥
A chapter of the Harivamsha.
69 verses·Sanskrit with transliteration
सप्तपञ्चाशत्तमोऽध्यायः ।
वैशम्पायन उवाच ।
ततः सर्वाणि सैन्यानि देवराजस्य शासनात् ।
अभ्यद्रवन्त दितिजान्नदन्तो भैरवान् रवान् ॥ १ ॥
saptapañcāśattamo'dhyāyaḥ |
vaiśampāyana uvāca |
tataḥ sarvāṇi sainyāni devarājasya śāsanāt |
abhyadravanta ditijānnadanto bhairavān ravān || 1 ||
तं बलौघमपर्यन्तं देवानां सुदुरासदम् ।
रथनागाश्वकलिलं शङ्खदुन्दुभिनिःस्वनम् ॥ २ ॥
taṃ balaughamaparyantaṃ devānāṃ sudurāsadam |
rathanāgāśvakalilaṃ śaṅkhadundubhiniḥsvanam || 2 ||
आपतन्तं सुदुष्पारं रजसा सर्वतोवृतम् ।
सैन्यसागरमक्षोभ्यं वेलेव मकरालयम् ॥ ३ ॥
āpatantaṃ suduṣpāraṃ rajasā sarvatovṛtam |
sainyasāgaramakṣobhyaṃ veleva makarālayam || 3 ||
तदाश्चर्यमपश्यन्त अश्रद्धेयमिवाद्भुतम् ।
उदीर्णां पृतनां सर्वां साश्वां सरथकुञ्जराम् ॥ ४ ॥
tadāścaryamapaśyanta aśraddheyamivādbhutam |
udīrṇāṃ pṛtanāṃ sarvāṃ sāśvāṃ sarathakuñjarām || 4 ||
आवार्य समरेऽतिष्ठत् कुजम्भस्तरसा बली ।
सैन्यार्णवं देवतानां गिरिर्मेरुरिवाचलः ॥ ५ ॥
āvārya samare'tiṣṭhat kujambhastarasā balī |
sainyārṇavaṃ devatānāṃ girirmerurivācalaḥ || 5 ||
अनीकिनीं कुजम्भस्तु गदया स न्यवारयत् ।
सा तथा वारिता सेना विह्वलाभून्निरुद्यमा ॥ ६ ॥
anīkinīṃ kujambhastu gadayā sa nyavārayat |
sā tathā vāritā senā vihvalābhūnnirudyamā || 6 ||
तस्मिंस्तथा वर्तमाने सम्प्रहारे सुदारुणे ।
असिलोमा तु बलवान् दानवो दानवाधिपः ॥ ७ ॥
tasmiṃstathā vartamāne samprahāre sudāruṇe |
asilomā tu balavān dānavo dānavādhipaḥ || 7 ||
देवसैन्यस्य सर्वस्य धूमकेतुरिवोत्थितः ।
तपत्यर्क इवामोघः सुरसैन्यानि संयुगे ॥ ८ ॥
devasainyasya sarvasya dhūmaketurivotthitaḥ |
tapatyarka ivāmoghaḥ surasainyāni saṃyuge || 8 ||
सहस्ररश्मिप्रतिमो दानवस्य रथोत्तमः ।
शरैर्मेघ इवावर्षद् देवानीकं प्रतापवान् ॥ ९ ॥
sahasraraśmipratimo dānavasya rathottamaḥ |
śarairmegha ivāvarṣad devānīkaṃ pratāpavān || 9 ||
शरौघरश्मिभिर्दीप्तैः प्रतप्तो घोरविक्रमः ।
रौद्रः क्रूरो दुराधर्षो दुरापो ध्वजिनीमुखे ॥ १० ॥
śaraugharaśmibhirdīptaiḥ pratapto ghoravikramaḥ |
raudraḥ krūro durādharṣo durāpo dhvajinīmukhe || 10 ||
युध्यते दैवतैः सार्धं ग्रसमान इव प्रभुः ।
उग्रेषुरुग्रवदनः समारुह्य महागजम् ॥ ११ ॥
yudhyate daivataiḥ sārdhaṃ grasamāna iva prabhuḥ |
ugreṣurugravadanaḥ samāruhya mahāgajam || 11 ||
सुराणामुत्तमाङ्गानि प्रचिनोति महाबलः ।
ग्रसन् दैवतसैन्यानि शरदंष्ट्रः प्रतापवान् ॥ १२ ॥
surāṇāmuttamāṅgāni pracinoti mahābalaḥ |
grasan daivatasainyāni śaradaṃṣṭraḥ pratāpavān || 12 ||
असिजिह्वश्चक्रहस्तश्चापव्यात्ताननोऽसुरः ।
परश्वधनखः श्रीमान् मृदङ्गापूरितध्वनिः ॥ १३ ॥
asijihvaścakrahastaścāpavyāttānano'suraḥ |
paraśvadhanakhaḥ śrīmān mṛdaṅgāpūritadhvaniḥ || 13 ||
तिष्ठते दानवश्रेष्ठः संयुगे व्याघ्रवद् बली ।
मौर्वीघोषस्तनयित्नुः पृषत्कः प्रथितो महान् ॥ १४ ॥
tiṣṭhate dānavaśreṣṭhaḥ saṃyuge vyāghravad balī |
maurvīghoṣastanayitnuḥ pṛṣatkaḥ prathito mahān || 14 ||
धनुर्विद्युद्गणश्चापो महामेघ इवापरः ।
इष्वस्त्रसागरो घोरो बाहुग्राहो दुरासदः ॥ १५ ॥
dhanurvidyudgaṇaścāpo mahāmegha ivāparaḥ |
iṣvastrasāgaro ghoro bāhugrāho durāsadaḥ || 15 ||
कार्मुकोर्मितरङ्गौघो बाणावर्तमहाह्रदः ।
गदासिमकरो रौद्रो ज्यावेलः शिक्षयोद्धतः ॥ १६ ॥
kārmukormitaraṅgaugho bāṇāvartamahāhradaḥ |
gadāsimakaro raudro jyāvelaḥ śikṣayoddhataḥ || 16 ||
पदातिमीनः सुमहान् गर्जितोत्क्रुष्टघोषवान् ।
हयान्गजान्पदातींश्च रथांश्च सहसा बहून् ॥ १७ ॥
padātimīnaḥ sumahān garjitotkruṣṭaghoṣavān |
hayāngajānpadātīṃśca rathāṃśca sahasā bahūn || 17 ||
न्यमज्जयत समरे परवीरान् महारथान् ।
आप्लावयत् स देवौघान् दारुणो दानवेश्वरः ॥ १८ ॥
nyamajjayata samare paravīrān mahārathān |
āplāvayat sa devaughān dāruṇo dānaveśvaraḥ || 18 ||
प्रावर्तत युधि श्रीमान्युधि श्रेष्ठो युधि स्थिरः ।
अपश्यंस्त्रिदशाः सर्वे शुद्धजाम्बूनदप्रभम् ॥ १९ ॥
prāvartata yudhi śrīmānyudhi śreṣṭho yudhi sthiraḥ |
apaśyaṃstridaśāḥ sarve śuddhajāmbūnadaprabham || 19 ||
सन्नद्धं तत्र युध्यन्तं ज्वलन्तमिव पावकम् ।
मध्यंदिनगतं सूर्यं ज्वलन्तमिव तेजसा ॥ २० ॥
sannaddhaṃ tatra yudhyantaṃ jvalantamiva pāvakam |
madhyaṃdinagataṃ sūryaṃ jvalantamiva tejasā || 20 ||
न शेकुः सर्वभूतानि दानवं प्रसमीक्षितुम् ।
यथा प्ररूढं घर्मान्ते दहेत् कक्षं हुताशनः ॥ २१ ॥
na śekuḥ sarvabhūtāni dānavaṃ prasamīkṣitum |
yathā prarūḍhaṃ gharmānte dahet kakṣaṃ hutāśanaḥ || 21 ||
तथा सुरवरान् दैत्यो दहति स्म सुतेजसा ।
देवानां दानवानां च बलं नर्दति दारुणम् ॥ २२ ॥
tathā suravarān daityo dahati sma sutejasā |
devānāṃ dānavānāṃ ca balaṃ nardati dāruṇam || 22 ||
विरूढमभवत् सर्वमाकुलं च समन्तत ।
शूराश्च ते बलोदग्रा हस्त्यश्वरथधूर्गताः ॥ २३ ॥
virūḍhamabhavat sarvamākulaṃ ca samantata |
śūrāśca te balodagrā hastyaśvarathadhūrgatāḥ || 23 ||
आर्यां बुद्धिं समास्थाय न त्यजन्ति महारणम् ।
तदुत्पिञ्जलकं युद्धमभवद् रोमहर्षणम् ॥ २४ ॥
āryāṃ buddhiṃ samāsthāya na tyajanti mahāraṇam |
tadutpiñjalakaṃ yuddhamabhavad romaharṣaṇam || 24 ||
देवदानवयोः संख्ये रुधिरस्रावकर्दमम् ।
न दिशः प्रत्यजानन्त भयग्राहनिपीडिताः ।
शस्त्रपातांश्च विविधान् दानवानां महारणे ॥ २५ ॥
devadānavayoḥ saṃkhye rudhirasrāvakardamam |
na diśaḥ pratyajānanta bhayagrāhanipīḍitāḥ |
śastrapātāṃśca vividhān dānavānāṃ mahāraṇe || 25 ||
अन्योन्यं मूढचित्तास्ते निजघ्नुर्व्याकुलीकृताः ।
स्वान् परान्नाभिजानन्ति विमूढाः शस्त्रपाणयः ॥ २६ ॥
anyonyaṃ mūḍhacittāste nijaghnurvyākulīkṛtāḥ |
svān parānnābhijānanti vimūḍhāḥ śastrapāṇayaḥ || 26 ||
शिरोरुहेषु संगृह्य कश्चिच्छूरस्य संयुगे ।
शूरश्छिनत्ति मूर्धानं संदष्टौष्ठपुटाननम् ॥ २७ ॥
śiroruheṣu saṃgṛhya kaścicchūrasya saṃyuge |
śūraśchinatti mūrdhānaṃ saṃdaṣṭauṣṭhapuṭānanam || 27 ||
बाहुभिर्मुष्टिभिश्चैव वज्रकल्पैः सुदारुणैः ।
प्रहरन्ति रणे वीरा आत्तशस्त्राः परस्परम् ॥ २८ ॥
bāhubhirmuṣṭibhiścaiva vajrakalpaiḥ sudāruṇaiḥ |
praharanti raṇe vīrā āttaśastrāḥ parasparam || 28 ||
योधप्राणहरे रौद्रे स्वर्गद्वारेनपावृते ।
संकुले तुमुले युद्धे वर्तमाने महाभये ॥ २९ ॥
yodhaprāṇahare raudre svargadvārenapāvṛte |
saṃkule tumule yuddhe vartamāne mahābhaye || 29 ||
हयो हयं गजो नागं वीरो वीरं महाहवे ।
अभ्यद्रवज्जिघांसन्तो ह्यसमञ्जसमाहवे ॥ ३० ॥
hayo hayaṃ gajo nāgaṃ vīro vīraṃ mahāhave |
abhyadravajjighāṃsanto hyasamañjasamāhave || 30 ||
असुराश्च सुराश्चैव विक्रमाख्या महारथाः ।
जुहुवुः समरे प्राणान् निजघ्नुरितरेतरम् ॥ ३१ ॥
asurāśca surāścaiva vikramākhyā mahārathāḥ |
juhuvuḥ samare prāṇān nijaghnuritaretaram || 31 ||
मुक्तकेशा विकवचा विरथाश्छिन्नकार्मुकाः ।
हस्तैः पादैश्च युध्यन्ते दानवास्त्रिदशैः सह ॥ ३२ ॥
muktakeśā vikavacā virathāśchinnakārmukāḥ |
hastaiḥ pādaiśca yudhyante dānavāstridaśaiḥ saha || 32 ||
हरिस्तु निशितं भल्लं प्रेषयामास संयुगे ।
स तस्य धनुषः कोटिं छित्त्वा भूमावपातयत् ॥ ३३ ॥
haristu niśitaṃ bhallaṃ preṣayāmāsa saṃyuge |
sa tasya dhanuṣaḥ koṭiṃ chittvā bhūmāvapātayat || 33 ||
पुनश्चापि पृषत्कानां शतानि नतपर्वणाम् ।
प्राहिणोत् सहसा तस्य दानवेन्द्रस्य संयुगे ॥ ३४ ॥
punaścāpi pṛṣatkānāṃ śatāni nataparvaṇām |
prāhiṇot sahasā tasya dānavendrasya saṃyuge || 34 ||
तस्य देहे विमुक्तास्ते मारुतेन समीरिताः ।
मग्नार्धकाया विविशुः पन्नगा इव पर्वते ॥ ३५ ॥
tasya dehe vimuktāste mārutena samīritāḥ |
magnārdhakāyā viviśuḥ pannagā iva parvate || 35 ||
स तैर्निपतितैर्गात्रैः क्षरद्भिरसृगावली ।
बभौ दैत्यो महाबाहुर्मेरुर्धातुमिवोत्सृजन् ।
पुनश्चापि पृषत्कानां शतानि नतपर्वणाम् ॥ ३६ ॥
sa tairnipatitairgātraiḥ kṣaradbhirasṛgāvalī |
babhau daityo mahābāhurmerurdhātumivotsṛjan |
punaścāpi pṛṣatkānāṃ śatāni nataparvaṇām || 36 ||
ततोऽसिलोमा संक्रुद्धः प्रगृह्यान्यन्महाधनुः ।
रुक्मपुङ्खांश्च निशितान्प्रेषयामास सायकान् ॥ ३७ ॥
tato'silomā saṃkruddhaḥ pragṛhyānyanmahādhanuḥ |
rukmapuṅkhāṃśca niśitānpreṣayāmāsa sāyakān || 37 ||
तैस्तु मर्मसु विव्याध सर्पानलविषोपमैः ।
गात्रं सछादयामास महाभ्रैरिव पर्वतम् ॥ ३८ ॥
taistu marmasu vivyādha sarpānalaviṣopamaiḥ |
gātraṃ sachādayāmāsa mahābhrairiva parvatam || 38 ||
भूयः संधाय च शरं मुमोचान्तकसंनिभम् ।
सुपुङ्खं सूर्यसंकाशं बाणमप्रतिमं रणे ॥ ३९ ॥
bhūyaḥ saṃdhāya ca śaraṃ mumocāntakasaṃnibham |
supuṅkhaṃ sūryasaṃkāśaṃ bāṇamapratimaṃ raṇe || 39 ||
तेन बाणप्रहारेण संयुगे भीमकर्मणा ।
मुमोह सहसा देवो भूमौ चापि पपात ह ॥ ४० ॥
tena bāṇaprahāreṇa saṃyuge bhīmakarmaṇā |
mumoha sahasā devo bhūmau cāpi papāta ha || 40 ||
ततो हाहाकृताः सर्वे देवे भूतलमाश्रिते ।
जगत् सदेवमाविग्नं यथार्कपतनं तथा ॥ ४१ ॥
tato hāhākṛtāḥ sarve deve bhūtalamāśrite |
jagat sadevamāvignaṃ yathārkapatanaṃ tathā || 41 ||
परिवारं तु समरे तस्य हत्वा महासुरः ।
एकत्रिंशत्सहस्राणि योधानां दानवोत्तमः ॥ ४२ ॥
parivāraṃ tu samare tasya hatvā mahāsuraḥ |
ekatriṃśatsahasrāṇi yodhānāṃ dānavottamaḥ || 42 ||
जयश्रिया सेव्यमानो दीप्यमान इवाचलः ।
प्रगृह्य कार्मुकं घोरं गतः शक्ररथं प्रति ॥ ४३ ॥
jayaśriyā sevyamāno dīpyamāna ivācalaḥ |
pragṛhya kārmukaṃ ghoraṃ gataḥ śakrarathaṃ prati || 43 ||
तथैव तु महायुद्धे ससैन्यावश्विनावुभौ ।
प्रयुद्धौ सह वृत्रेण बलिना देवतारिणा ॥ ४४ ॥
tathaiva tu mahāyuddhe sasainyāvaśvināvubhau |
prayuddhau saha vṛtreṇa balinā devatāriṇā || 44 ||
बाणखड्गधनुष्पाणिः समरे त्यक्त जीवितः ।
आसाद्य सोऽश्विनौ दैत्यः स्थितो गिरिरिवाचलः ॥ ४५ ॥
bāṇakhaḍgadhanuṣpāṇiḥ samare tyakta jīvitaḥ |
āsādya so'śvinau daityaḥ sthito giririvācalaḥ || 45 ||
ततः शङ्खमुपाध्माय द्विषतां लोमहर्षणम् ।
ज्याघोषतलशब्दैश्च सर्वभूतान्यवेजयत् ॥ ४६ ॥
tataḥ śaṅkhamupādhmāya dviṣatāṃ lomaharṣaṇam |
jyāghoṣatalaśabdaiśca sarvabhūtānyavejayat || 46 ||
ततः संहृष्टरोमाणः शङ्खशब्दं विशुश्रुवुः ।
यक्षराक्षसदेवौघा वृत्रस्यापि च निःस्वनम् ॥ ४७ ॥
tataḥ saṃhṛṣṭaromāṇaḥ śaṅkhaśabdaṃ viśuśruvuḥ |
yakṣarākṣasadevaughā vṛtrasyāpi ca niḥsvanam || 47 ||
गदातोमरनिस्त्रिंशशूलशक्तिपरश्वधाः ।
प्रगृहीता व्यराजन्त यक्षराक्षसबाहुभिः ॥ ४८ ॥
gadātomaranistriṃśaśūlaśaktiparaśvadhāḥ |
pragṛhītā vyarājanta yakṣarākṣasabāhubhiḥ || 48 ||
तैः प्रयुक्तान्महाकायैः शूलशक्तिपरश्वधान् ।
भल्लैर्वृत्रः प्रचिच्छेद भीमवेगरवैस्तथा ॥ ४९ ॥
taiḥ prayuktānmahākāyaiḥ śūlaśaktiparaśvadhān |
bhallairvṛtraḥ praciccheda bhīmavegaravaistathā || 49 ||
अन्तरिक्षचराणां च भूमिस्थानां च गर्जताम् ।
शरैर्विव्याध गात्राणि देवानां प्रियदर्शिनाम् ॥ ५० ॥
antarikṣacarāṇāṃ ca bhūmisthānāṃ ca garjatām |
śarairvivyādha gātrāṇi devānāṃ priyadarśinām || 50 ||
वृत्रासुरभुजोत्सृष्टैर्बहुधा यक्षरक्षसाम् ।
निकृत्तान्येव दृश्यन्ते शरीराणि शिरांसि च ॥ ५१ ॥
vṛtrāsurabhujotsṛṣṭairbahudhā yakṣarakṣasām |
nikṛttānyeva dṛśyante śarīrāṇi śirāṃsi ca || 51 ||
अथ रक्तमहावृष्टिरभ्यवर्षत मेदिनीम् ।
गदापरिघभिन्नानां देवानां गात्रसम्भवा ॥ ५२ ॥
atha raktamahāvṛṣṭirabhyavarṣata medinīm |
gadāparighabhinnānāṃ devānāṃ gātrasambhavā || 52 ||
प्रच्छादयन्तं बाणौघैर्वृत्रं भीमपराक्रमम् ।
ददृशुः सर्वभूतानि भानुमन्तमिवांशुभिः ॥ ५३ ॥
pracchādayantaṃ bāṇaughairvṛtraṃ bhīmaparākramam |
dadṛśuḥ sarvabhūtāni bhānumantamivāṃśubhiḥ || 53 ||
तीक्ष्णरश्मिरिवादित्यः प्रतपन् सर्वदेवताः ।
अविध्यद् बलवान् क्रुद्धः सायकैर्मर्मभेदिभिः ॥ ५४ ॥
tīkṣṇaraśmirivādityaḥ pratapan sarvadevatāḥ |
avidhyad balavān kruddhaḥ sāyakairmarmabhedibhiḥ || 54 ||
नदतो विविधान् नादानर्दितस्यापि सायकैः ।
न मोहमसुरेन्द्रस्य ददृशुस्त्रिदशा रणे ॥ ५५ ॥
nadato vividhān nādānarditasyāpi sāyakaiḥ |
na mohamasurendrasya dadṛśustridaśā raṇe || 55 ||
तेऽसिचर्मगदाभिश्च परिघप्रासतोमरैः ।
परश्वधैश्च शूलैश्च प्रववर्षुर्महारथाः ॥ ५६ ॥
te'sicarmagadābhiśca parighaprāsatomaraiḥ |
paraśvadhaiśca śūlaiśca pravavarṣurmahārathāḥ || 56 ||
ततो वृत्रः सुसंक्रुद्धस्तैस्तदाभ्यर्दितो बली ।
अभ्यवर्षच्छितैर्बाणैस्तान् सर्वान् सत्यविक्रमः ॥ ५७ ॥
tato vṛtraḥ susaṃkruddhastaistadābhyardito balī |
abhyavarṣacchitairbāṇaistān sarvān satyavikramaḥ || 57 ||
तेन वित्रासिता देवा विप्रकीर्णमहायुधाः ।
घोरमार्तस्वरं चक्रुर्वृत्रासुरभयार्दिताः ॥ ५८ ॥
tena vitrāsitā devā viprakīrṇamahāyudhāḥ |
ghoramārtasvaraṃ cakrurvṛtrāsurabhayārditāḥ || 58 ||
उत्सृज्य ते गदाशक्तिशूलर्ष्टिपरिघाशनीन् ।
उत्तरां दिशमाजग्मुस्त्रासिता दृढधन्विना ॥ ५९ ॥
utsṛjya te gadāśaktiśūlarṣṭiparighāśanīn |
uttarāṃ diśamājagmustrāsitā dṛḍhadhanvinā || 59 ||
शूलशक्तिगदापाणिर्व्यूढोरस्को महाभुजः ।
प्रावर्तत रणे वृत्रस्त्रासयानश्चराचरान् ॥ ६० ॥
śūlaśaktigadāpāṇirvyūḍhorasko mahābhujaḥ |
prāvartata raṇe vṛtrastrāsayānaścarācarān || 60 ||
तत्रैकस्तु महाबाहुरसिशूलधरः प्रभुः ।
अभ्यधावत दैत्येन्द्रं वृत्रमप्रतिमं रणे ॥ ६१ ॥
tatraikastu mahābāhurasiśūladharaḥ prabhuḥ |
abhyadhāvata daityendraṃ vṛtramapratimaṃ raṇe || 61 ||
तमापतन्तं सम्प्रेक्ष्य निर्भिन्नमिव वारणम् ।
वत्सदन्तैस्त्रिभिः पार्श्वे विव्याध सुरसत्तमम् ॥ ६२ ॥
tamāpatantaṃ samprekṣya nirbhinnamiva vāraṇam |
vatsadantaistribhiḥ pārśve vivyādha surasattamam || 62 ||
सोऽपि विद्धो महेष्वासः शरैरमितविक्रमः ।
गदां जग्राह बलवान् गदायुद्धविशारदः ॥ ६३ ॥
so'pi viddho maheṣvāsaḥ śarairamitavikramaḥ |
gadāṃ jagrāha balavān gadāyuddhaviśāradaḥ || 63 ||
तां प्रगृह्य गदां भीमामयःसारमयीं दृढाम् ।
अश्विनं सहसाऽऽगम्य ताडयामास वीर्यवान् ॥ ६४ ॥
tāṃ pragṛhya gadāṃ bhīmāmayaḥsāramayīṃ dṛḍhām |
aśvinaṃ sahasā''gamya tāḍayāmāsa vīryavān || 64 ||
दीप्यमानं ततः शूलमश्वी सुविपुलं दृढम् ।
प्रासृजद् वृत्रदैत्याय सहसा रोमहर्षणम् ॥ ६५ ॥
dīpyamānaṃ tataḥ śūlamaśvī suvipulaṃ dṛḍham |
prāsṛjad vṛtradaityāya sahasā romaharṣaṇam || 65 ||
भङक्त्वा शूलं गदाग्रेण गदायुद्धविशारदः ।
अश्विनं सहसाभ्येत्य गरुत्मानिव पन्नगम् ॥ ६६ ॥
bhaṅaktvā śūlaṃ gadāgreṇa gadāyuddhaviśāradaḥ |
aśvinaṃ sahasābhyetya garutmāniva pannagam || 66 ||
सोऽन्तरिक्षात्समुत्पत्य विधूय महतीं गदाम् ।
नासत्योपरि चिक्षेप गिरिशृङ्गोपमां बली ॥ ६७ ॥
so'ntarikṣātsamutpatya vidhūya mahatīṃ gadām |
nāsatyopari cikṣepa giriśṛṅgopamāṃ balī || 67 ||
गदयाभिहतः सोऽश्वी त्यक्त्वा शूलमनुत्तमम् ।
प्रयातः सहसा तत्र यत्र युध्यति वासवः ॥ ६८ ॥
gadayābhihataḥ so'śvī tyaktvā śūlamanuttamam |
prayātaḥ sahasā tatra yatra yudhyati vāsavaḥ || 68 ||
पराजित्य तु संग्रामे अश्विनं भीमविक्रमम् ।
जयश्रिया सेव्यमानो वृत्रो युद्धे व्यवस्थितः ॥ ६९ ॥
parājitya tu saṃgrāme aśvinaṃ bhīmavikramam |
jayaśriyā sevyamāno vṛtro yuddhe vyavasthitaḥ || 69 ||
Keys: ← → turn the page, J K step through the verses.
Illustration: Verse & Place (Project-owned).