Skip to content

विष्णुपर्व · अध्यायः ३२

Dvātriṃśo'dhyāyaḥ

A chapter of the Harivamsha.

64 versesSanskrit with transliteration

The child Krishna among the cowherds of Vraja.

द्वात्रिंशोऽध्यायः । वैशम्पायन उवाच । उग्रसेनस्तु कृष्णस्य समीपं दुःखितो ययौ । पुत्रशोकाभिसंतप्तो विषपीत इव श्वसन् ॥ १ ॥

dvātriṃśo'dhyāyaḥ | vaiśampāyana uvāca | ugrasenastu kṛṣṇasya samīpaṃ duḥkhito yayau | putraśokābhisaṃtapto viṣapīta iva śvasan || 1 ||

Report an error

स ददर्श गृहे कृष्णं यादवैः परिवारितम् । पश्चानुतापाद् ध्यायन्तं कंसस्य निधनाविलम् ॥ २ ॥

sa dadarśa gṛhe kṛṣṇaṃ yādavaiḥ parivāritam | paścānutāpād dhyāyantaṃ kaṃsasya nidhanāvilam || 2 ||

Report an error

कंसनारीविलापांश्च श्रुत्वा स करुणान् बहून् । गर्हमाणस्तथाऽऽत्मानं तस्मिन् यादवसंसदि ॥ ३ ॥

kaṃsanārīvilāpāṃśca śrutvā sa karuṇān bahūn | garhamāṇastathā''tmānaṃ tasmin yādavasaṃsadi || 3 ||

Report an error

अहो मयातिबाल्येन रोषाद् दोषानुवर्तिना । वैधव्यं स्त्रीसहस्राणां कंसस्यास्य वधे कृतम् ॥ ४ ॥

aho mayātibālyena roṣād doṣānuvartinā | vaidhavyaṃ strīsahasrāṇāṃ kaṃsasyāsya vadhe kṛtam || 4 ||

Report an error

कारुण्यं खलु नारीषु प्राकृतस्यापि जायते । एवमार्तं रुदन्तीषु मया भर्तरि पातिते ॥ ५ ॥

kāruṇyaṃ khalu nārīṣu prākṛtasyāpi jāyate | evamārtaṃ rudantīṣu mayā bhartari pātite || 5 ||

Report an error

परिदेवितमात्रेण शोकः खलु विधीयते । कृतान्तस्यानभिज्ञानां स्त्रीणां कारुण्यसम्भवः ॥ ६ ॥

paridevitamātreṇa śokaḥ khalu vidhīyate | kṛtāntasyānabhijñānāṃ strīṇāṃ kāruṇyasambhavaḥ || 6 ||

Report an error

कंसस्य हि वधः श्रेयान् प्रागेवाभिमतो मम । सतामुद्वेजनीयस्य पापेष्वभिरतस्य च ॥ ७ ॥

kaṃsasya hi vadhaḥ śreyān prāgevābhimato mama | satāmudvejanīyasya pāpeṣvabhiratasya ca || 7 ||

Report an error

लोके पतितवृत्तस्य परुषस्यालल्पमेधसः । अक्लिष्टं मरणं श्रेयो न विद्विष्टस्य जीवितम् ॥ ८ ॥

loke patitavṛttasya paruṣasyālalpamedhasaḥ | akliṣṭaṃ maraṇaṃ śreyo na vidviṣṭasya jīvitam || 8 ||

Report an error

कंसः पापपरश्चैव साधूनामप्यसम्मतः । धिक्छब्दपतितश्चैव जीविते चास्य का दया ॥ ९ ॥

kaṃsaḥ pāpaparaścaiva sādhūnāmapyasammataḥ | dhikchabdapatitaścaiva jīvite cāsya kā dayā || 9 ||

Report an error

स्वर्गे तपोभृतां वास फलं पुण्यस्य कर्मणः । इहापि यशसा युक्तः स्वर्गस्थैरवधार्यते ॥ १० ॥

svarge tapobhṛtāṃ vāsa phalaṃ puṇyasya karmaṇaḥ | ihāpi yaśasā yuktaḥ svargasthairavadhāryate || 10 ||

Report an error

यदि स्युर्निर्वृता लोकाः स्युश्च धर्मपराः प्रजाः । नरा धर्मप्रवृत्ताश्च न राज्ञामनयः स्पृशेत् ॥ ११ ॥

yadi syurnirvṛtā lokāḥ syuśca dharmaparāḥ prajāḥ | narā dharmapravṛttāśca na rājñāmanayaḥ spṛśet || 11 ||

Report an error

निग्रहे दुष्टवृत्तीनां कृतान्तः कृरुते फलम् । इष्टधर्मेषु लोकेषु कर्तव्यं पारलौकिकम् ॥ १२ ॥

nigrahe duṣṭavṛttīnāṃ kṛtāntaḥ kṛrute phalam | iṣṭadharmeṣu lokeṣu kartavyaṃ pāralaukikam || 12 ||

Report an error

अतीव देवा रक्षन्ति नरं धर्मपरायणम् । कर्तारः सुलभा लोके दुष्कृतस्य हि कर्मणः ॥ १३ ॥

atīva devā rakṣanti naraṃ dharmaparāyaṇam | kartāraḥ sulabhā loke duṣkṛtasya hi karmaṇaḥ || 13 ||

Report an error

हतः सोऽयं मया कंसः साध्वेतदवगम्यताम् । मूलच्छेदः कृतस्तस्य विपरीतस्य कर्मणः ॥ १४ ॥

hataḥ so'yaṃ mayā kaṃsaḥ sādhvetadavagamyatām | mūlacchedaḥ kṛtastasya viparītasya karmaṇaḥ || 14 ||

Report an error

तदेष सान्त्व्यतां सर्वः शोकार्तः प्रमदाजनः । पौराश्च पुर्यां श्रेण्यश्च सान्त्व्यन्तां सर्व एव हि ॥ १५ ॥

tadeṣa sāntvyatāṃ sarvaḥ śokārtaḥ pramadājanaḥ | paurāśca puryāṃ śreṇyaśca sāntvyantāṃ sarva eva hi || 15 ||

Report an error

एवं ब्रुवति गोविन्दे विवेशावनताननः । उग्रसेनो यदून् गृह्य पुत्रकिल्बिषशङ्कितः ॥ १६ ॥

evaṃ bruvati govinde viveśāvanatānanaḥ | ugraseno yadūn gṛhya putrakilbiṣaśaṅkitaḥ || 16 ||

Report an error

स कृष्णं पुण्डरीकाक्षमुवाच यदुसंसदि । वाष्पसंदिग्धया वाचा दीनया सज्जमानया ॥ १७ ॥

sa kṛṣṇaṃ puṇḍarīkākṣamuvāca yadusaṃsadi | vāṣpasaṃdigdhayā vācā dīnayā sajjamānayā || 17 ||

Report an error

पुत्रो निर्यातितः क्रोधान्नीतो याम्यां दिशं रिपुः । स्वधर्माधिगता कीर्तिर्नाम विश्रावितं भुवि ॥ १८ ॥

putro niryātitaḥ krodhānnīto yāmyāṃ diśaṃ ripuḥ | svadharmādhigatā kīrtirnāma viśrāvitaṃ bhuvi || 18 ||

Report an error

स्थापितं सत्सु माहात्म्यं शङ्किता रिपवः कृताः । स्थापितो यादवो वंशो गर्विताः सुहृदः कृताः ॥ १९ ॥

sthāpitaṃ satsu māhātmyaṃ śaṅkitā ripavaḥ kṛtāḥ | sthāpito yādavo vaṃśo garvitāḥ suhṛdaḥ kṛtāḥ || 19 ||

Report an error

सामन्तेषु नरेन्द्रेषु प्रतापस्ते प्रकाशितः । मित्राणि त्वां भजिष्यन्ति संश्रयिष्यन्ति पार्थिवाः ॥ २० ॥

sāmanteṣu narendreṣu pratāpaste prakāśitaḥ | mitrāṇi tvāṃ bhajiṣyanti saṃśrayiṣyanti pārthivāḥ || 20 ||

Report an error

प्रकृतयोऽनुयास्यन्ति स्तोष्यन्ति त्वां द्विजातयः । संधिविग्रहमुख्यास्त्वां प्रणमिष्यन्ति मन्त्रिणः ॥ २१ ॥

prakṛtayo'nuyāsyanti stoṣyanti tvāṃ dvijātayaḥ | saṃdhivigrahamukhyāstvāṃ praṇamiṣyanti mantriṇaḥ || 21 ||

Report an error

हस्त्यश्वरथसम्पूर्णं पदातिगणसंकुलम् । प्रतिगृहाण कृष्णेदं कंसस्य बलमव्ययम् ॥ २२ ॥

hastyaśvarathasampūrṇaṃ padātigaṇasaṃkulam | pratigṛhāṇa kṛṣṇedaṃ kaṃsasya balamavyayam || 22 ||

Report an error

धनं धान्यं च यत् किंचिद् रत्नान्याच्छादनानि च । प्रतीच्छन्तु नियुक्ता वै त्वदीयाः कृष्ण पूरुषाः ॥ २३ ॥

dhanaṃ dhānyaṃ ca yat kiṃcid ratnānyācchādanāni ca | pratīcchantu niyuktā vai tvadīyāḥ kṛṣṇa pūruṣāḥ || 23 ||

Report an error

स्त्रियो हिरण्यं यानानि यदन्यद् वसु किंचन । एवं हि विहिते योगे पर्याप्ते कृष्ण विग्रहे ॥ २४ ॥

striyo hiraṇyaṃ yānāni yadanyad vasu kiṃcana | evaṃ hi vihite yoge paryāpte kṛṣṇa vigrahe || 24 ||

Report an error

प्रतिष्ठितायां मेदिन्यां यदूनां शत्रुसूदन । त्वं गतिश्चागतिश्चैव यदूनां यदुनन्दन ॥ २५ ॥

pratiṣṭhitāyāṃ medinyāṃ yadūnāṃ śatrusūdana | tvaṃ gatiścāgatiścaiva yadūnāṃ yadunandana || 25 ||

Report an error

शृणुष्व वदतां वीर कृपणानामिदं वचः । अस्य त्वत्कोपदग्धस्य कंसस्याशुभकर्मणः ॥ २६ ॥

śṛṇuṣva vadatāṃ vīra kṛpaṇānāmidaṃ vacaḥ | asya tvatkopadagdhasya kaṃsasyāśubhakarmaṇaḥ || 26 ||

Report an error

तव प्रसादाद् गोविन्द प्रेतकार्यं क्रियेत ह । तस्य कृत्वा नरेन्द्रस्य विपन्नस्यौर्ध्वदेहिकम् ॥ २७ ॥

tava prasādād govinda pretakāryaṃ kriyeta ha | tasya kṛtvā narendrasya vipannasyaurdhvadehikam || 27 ||

Report an error

सस्नुषोऽहं सभार्यश्च चरिष्यामि मृगैः सह । प्रेतसत्कारमात्रेण कृते बान्धवकर्मणि । आनृण्यं लौकिकं कृष्ण गताः किल भवन्ति हि ॥ २८ ॥

sasnuṣo'haṃ sabhāryaśca cariṣyāmi mṛgaiḥ saha | pretasatkāramātreṇa kṛte bāndhavakarmaṇi | ānṛṇyaṃ laukikaṃ kṛṣṇa gatāḥ kila bhavanti hi || 28 ||

Report an error

तस्याग्निं पश्चिमं कृत्वा चितिस्थाने विधानतः । तोयप्रदानमात्रेण कंसस्यानृण्यमाप्नुयाम् ॥ २९ ॥

tasyāgniṃ paścimaṃ kṛtvā citisthāne vidhānataḥ | toyapradānamātreṇa kaṃsasyānṛṇyamāpnuyām || 29 ||

Report an error

एतत्ते कृष्ण विज्ञाप्यं स्नेहोऽत्र मयि युज्यताम् । प्राप्नोति सुगतिं तत्र कृपणः पश्चिमां क्रियाम् ॥ ३० ॥

etatte kṛṣṇa vijñāpyaṃ sneho'tra mayi yujyatām | prāpnoti sugatiṃ tatra kṛpaṇaḥ paścimāṃ kriyām || 30 ||

Report an error

एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्य कृष्णः परमविस्मितः । प्रत्युवाचोग्रसेनं वै सान्त्वपूर्वमिदं वचः ॥ ३१ ॥

etacchrutvā vacastasya kṛṣṇaḥ paramavismitaḥ | pratyuvācograsenaṃ vai sāntvapūrvamidaṃ vacaḥ || 31 ||

Report an error

कालयुक्तमिदं तात तवैतद् यत् प्रभाषितम् । सदृशं राजशार्दूल वृत्तस्य च कुलस्य च ॥ ३२ ॥

kālayuktamidaṃ tāta tavaitad yat prabhāṣitam | sadṛśaṃ rājaśārdūla vṛttasya ca kulasya ca || 32 ||

Report an error

यत् त्वमेवंविधं ब्रूषे गतेऽर्थे दुरतिक्रमं । प्राप्स्यते नृपसत्कारं कंसः प्रेतगतोऽऽपि सन् ॥ ३३ ॥

yat tvamevaṃvidhaṃ brūṣe gate'rthe duratikramaṃ | prāpsyate nṛpasatkāraṃ kaṃsaḥ pretagato''pi san || 33 ||

Report an error

कुले महति ते जन्म वेदान् विदितवानसि । कथं न ज्ञायते तात नियतिर्दुरतिक्रमा ॥ ३४ ॥

kule mahati te janma vedān viditavānasi | kathaṃ na jñāyate tāta niyatirduratikramā || 34 ||

Report an error

स्थावराणां च भूतानां जङ्गमानां च पार्थिव । पूर्वजन्मकृतं कर्म कालेन परिपच्यते ॥ ३५ ॥

sthāvarāṇāṃ ca bhūtānāṃ jaṅgamānāṃ ca pārthiva | pūrvajanmakṛtaṃ karma kālena paripacyate || 35 ||

Report an error

श्रुतवन्तोऽर्थवन्तश्च दातारः प्रियदर्शनाः । ब्रह्मण्या नयसम्पन्ना दीनानुग्रहकारिणः ॥ ३६ ॥

śrutavanto'rthavantaśca dātāraḥ priyadarśanāḥ | brahmaṇyā nayasampannā dīnānugrahakāriṇaḥ || 36 ||

Report an error

लोकपालसमास्तात महेन्द्रसमविक्रमाः । क्षितिपालाः कृतान्तेन नीयन्ते नृपसत्तम ॥ ३७ ॥

lokapālasamāstāta mahendrasamavikramāḥ | kṣitipālāḥ kṛtāntena nīyante nṛpasattama || 37 ||

Report an error

धार्मिकाः सर्वभावज्ञाः प्रजापालनतत्पराः । क्षत्रधर्मपरा दान्ताः कालेन निधनं गताः ॥ ३८ ॥

dhārmikāḥ sarvabhāvajñāḥ prajāpālanatatparāḥ | kṣatradharmaparā dāntāḥ kālena nidhanaṃ gatāḥ || 38 ||

Report an error

स्वयमात्मकृतं कर्म शुभं या यदि वाशुभम् । प्राप्ते काले तु तत्कर्म दृश्यते सर्वदेहिनाम् ॥ ३९ ॥

svayamātmakṛtaṃ karma śubhaṃ yā yadi vāśubham | prāpte kāle tu tatkarma dṛśyate sarvadehinām || 39 ||

Report an error

एषा ह्यन्तर्हिता माया दुर्विज्ञेया सुरैरपि । यथायं मुह्यते लोको ह्यत्र कर्मैव कारणम् ॥ ४० ॥

eṣā hyantarhitā māyā durvijñeyā surairapi | yathāyaṃ muhyate loko hyatra karmaiva kāraṇam || 40 ||

Report an error

कालेनाभिहतः कंसः पूर्वकर्मप्रचोदितः । न ह्यहं कारणं तत्र कालः कर्म च कारणम् ॥ ४१ ॥

kālenābhihataḥ kaṃsaḥ pūrvakarmapracoditaḥ | na hyahaṃ kāraṇaṃ tatra kālaḥ karma ca kāraṇam || 41 ||

Report an error

सूर्यसोममयं तात कृत्स्नं स्थावरजङ्गमम् । कालेन निधनं गत्वा कालेनैव च जायते ॥ ४२ ॥

sūryasomamayaṃ tāta kṛtsnaṃ sthāvarajaṅgamam | kālena nidhanaṃ gatvā kālenaiva ca jāyate || 42 ||

Report an error

स कालः सर्वभूतानां निग्रहानुग्रहे रतः । तस्मात्सर्वाणि भूतानि कालस्य वशगानि वै ॥ ४३ ॥

sa kālaḥ sarvabhūtānāṃ nigrahānugrahe rataḥ | tasmātsarvāṇi bhūtāni kālasya vaśagāni vai || 43 ||

Report an error

स्वदोषेणैव दग्धस्य सूनोस्तव नराधिप । नाहं वै कारणं तत्र कालस्तत्र च कारणम् ॥ ४४ ॥

svadoṣeṇaiva dagdhasya sūnostava narādhipa | nāhaṃ vai kāraṇaṃ tatra kālastatra ca kāraṇam || 44 ||

Report an error

अथवाहं भविष्यामि कारणं नात्र संशयः । परायणपरः कालः किं करिष्यत्यकारणः ॥ ४५ ॥

athavāhaṃ bhaviṣyāmi kāraṇaṃ nātra saṃśayaḥ | parāyaṇaparaḥ kālaḥ kiṃ kariṣyatyakāraṇaḥ || 45 ||

Report an error

कालस्तु बलवान् राजन् दुर्विज्ञेया हि सा गतिः । परावरविशेषज्ञा यां यान्ति समदर्शिनः ॥ ४६ ॥

kālastu balavān rājan durvijñeyā hi sā gatiḥ | parāvaraviśeṣajñā yāṃ yānti samadarśinaḥ || 46 ||

Report an error

गतिः कालस्य सा येन सर्वं कालस्य गोचरम् । ब्रवीमि यदहं तात तदनुष्ठीयतां वचः ॥ ४७ ॥

gatiḥ kālasya sā yena sarvaṃ kālasya gocaram | bravīmi yadahaṃ tāta tadanuṣṭhīyatāṃ vacaḥ || 47 ||

Report an error

न हि राज्येन मे कार्यं नाप्यहं नृप काङ्क्षितः । न चापि राज्यलुब्धेन मया कंसो निपातितः ॥ ४८ ॥

na hi rājyena me kāryaṃ nāpyahaṃ nṛpa kāṅkṣitaḥ | na cāpi rājyalubdhena mayā kaṃso nipātitaḥ || 48 ||

Report an error

किं तु लोकहितार्थाय कीर्त्यर्थं च सुतस्तव । व्यङ्गभूतः कुलस्यास्य सानुजो विनिपातितः ॥ ४९ ॥

kiṃ tu lokahitārthāya kīrtyarthaṃ ca sutastava | vyaṅgabhūtaḥ kulasyāsya sānujo vinipātitaḥ || 49 ||

Report an error

अहं स एव गोमध्ये गोपैः सह वनेचरः । प्रीतिमान् विचरिष्यामि कामचारी यथा गजः ॥ ५० ॥

ahaṃ sa eva gomadhye gopaiḥ saha vanecaraḥ | prītimān vicariṣyāmi kāmacārī yathā gajaḥ || 50 ||

Report an error

एतावच्छतशोऽप्येवं सत्येनैतद् ब्रवीमि ते । न मे कार्यं नृपत्वेन विज्ञाप्यं क्रियतामिदम् ॥ ५१ ॥

etāvacchataśo'pyevaṃ satyenaitad bravīmi te | na me kāryaṃ nṛpatvena vijñāpyaṃ kriyatāmidam || 51 ||

Report an error

भवान राजास्तु मान्यो मे यदूनामग्रणीः प्रभुः । विजयायाभिषिच्यस्व स्वराज्ये नृपसत्तम ॥ ५२ ॥

bhavāna rājāstu mānyo me yadūnāmagraṇīḥ prabhuḥ | vijayāyābhiṣicyasva svarājye nṛpasattama || 52 ||

Report an error

यदि ते मत्प्रियं कार्यं यदि वा नास्ति ते व्यथा । मया निसृष्टं राज्यं स्वं चिराय प्रतिगृह्यताम् ॥ ५३ ॥

yadi te matpriyaṃ kāryaṃ yadi vā nāsti te vyathā | mayā nisṛṣṭaṃ rājyaṃ svaṃ cirāya pratigṛhyatām || 53 ||

Report an error

वैशम्पायन उवाच । एतच्छ्रुत्वा तु वचनं नोत्तरं प्रत्यभाषत । व्रीडिताधोमुखं तं तु राजानं यदुसंसदि । अभिषेकेन गोविन्दो योजयामास धर्मवित् ॥ ५४ ॥

vaiśampāyana uvāca | etacchrutvā tu vacanaṃ nottaraṃ pratyabhāṣata | vrīḍitādhomukhaṃ taṃ tu rājānaṃ yadusaṃsadi | abhiṣekena govindo yojayāmāsa dharmavit || 54 ||

Report an error

स बद्धमुकुटः श्रीमानुग्रसेनो महाद्युतिः । चकार सह कृष्णेन कंसस्य निधनक्रियाम् ॥ ५५ ॥

sa baddhamukuṭaḥ śrīmānugraseno mahādyutiḥ | cakāra saha kṛṣṇena kaṃsasya nidhanakriyām || 55 ||

Report an error

तं सर्वे यादवा मुख्या राजानं कृष्णशासनात् । अनुजग्मुः पुरीमार्गे देवा इव शतक्रतुम् ॥ ५६ ॥

taṃ sarve yādavā mukhyā rājānaṃ kṛṣṇaśāsanāt | anujagmuḥ purīmārge devā iva śatakratum || 56 ||

Report an error

रजन्यां तु निवृत्तायां ततः सूर्ये विराजिते । पश्चिमं कंससंस्कारं चक्रुस्ते यदुपुङ्गवाः ॥ ५७ ॥

rajanyāṃ tu nivṛttāyāṃ tataḥ sūrye virājite | paścimaṃ kaṃsasaṃskāraṃ cakruste yadupuṅgavāḥ || 57 ||

Report an error

शिबिकायामथारोप्य कंसदेहं यथाक्रमम् । नैष्टिकेन विधानेन चक्रुस्ते कंससत्क्रियाम् ॥ ५८ ॥

śibikāyāmathāropya kaṃsadehaṃ yathākramam | naiṣṭikena vidhānena cakruste kaṃsasatkriyām || 58 ||

Report an error

स नीतो यमुनातीरमुत्तमं नृपतेः सुतः । सत्कृतश्च यथान्यायं नैधनेन चिताग्निना ॥ ५९ ॥

sa nīto yamunātīramuttamaṃ nṛpateḥ sutaḥ | satkṛtaśca yathānyāyaṃ naidhanena citāgninā || 59 ||

Report an error

तथैव भ्रातरं चास्य सुनामानं महाभुजम् । संस्कारं लम्भयामासुः सह कृष्णेन यादवाः ॥ ६० ॥

tathaiva bhrātaraṃ cāsya sunāmānaṃ mahābhujam | saṃskāraṃ lambhayāmāsuḥ saha kṛṣṇena yādavāḥ || 60 ||

Report an error

ताभ्यां ते सलिलं चक्रुर्वृष्ण्यन्धकपुरोगमाः । अक्षयं चास्तु प्रेतेभ्यो भाषमाणाः पुनः पुनः ॥ ६१ ॥

tābhyāṃ te salilaṃ cakrurvṛṣṇyandhakapurogamāḥ | akṣayaṃ cāstu pretebhyo bhāṣamāṇāḥ punaḥ punaḥ || 61 ||

Report an error

हिरण्यस्य सुवर्णस्य दश कोटीस्तथा हरिः । गावो रत्नानि वासांसि ग्रामान् नगरसम्मतान् ॥ ६२ ॥

hiraṇyasya suvarṇasya daśa koṭīstathā hariḥ | gāvo ratnāni vāsāṃsi grāmān nagarasammatān || 62 ||

Report an error

ददौ कंसं समुद्दिश्य ब्राह्मणेभ्यो नृपोत्तमः । अक्षयं चापि विप्रेभ्यो भाषमाणाः पुनः पुनः ॥ ६३ ॥

dadau kaṃsaṃ samuddiśya brāhmaṇebhyo nṛpottamaḥ | akṣayaṃ cāpi viprebhyo bhāṣamāṇāḥ punaḥ punaḥ || 63 ||

Report an error

तयोस्ते सलिलं दत्त्वा यादवा दीनमानसाः । पुरस्कृत्योग्रसेनं वै विविशुर्मथुरां पुरीम् ॥ ६४ ॥

tayoste salilaṃ dattvā yādavā dīnamānasāḥ | puraskṛtyograsenaṃ vai viviśurmathurāṃ purīm || 64 ||

Report an error

Illustration: Verse & Place (Project-owned).