वसुरुवाच । ततो गच्छेद्विधिसुते तीर्थँ यज्ञांगसंभवम् । इंद्रद्युम्नसरो नाम यत्रास्ते पावनं शुभम् ॥ १ ॥
vasuruvāca | tato gacchedvidhisute tīrtha~ yajñāṃgasaṃbhavam | iṃdradyumnasaro nāma yatrāste pāvanaṃ śubham || 1 ||
उत्तरार्धः · अध्यायः ६०
A chapter of the Narada Purana.
76 versesSanskrit with transliteration
वसुरुवाच । ततो गच्छेद्विधिसुते तीर्थँ यज्ञांगसंभवम् । इंद्रद्युम्नसरो नाम यत्रास्ते पावनं शुभम् ॥ १ ॥
vasuruvāca | tato gacchedvidhisute tīrtha~ yajñāṃgasaṃbhavam | iṃdradyumnasaro nāma yatrāste pāvanaṃ śubham || 1 ||
तत्र गत्वा शुचिर्विद्वानाचम्य मनसा हरिम् । ध्यात्वोपस्थाय च विभुं मंत्रमेनमुदीरयेत् ॥ २ ॥
tatra gatvā śucirvidvānācamya manasā harim | dhyātvopasthāya ca vibhuṃ maṃtramenamudīrayet || 2 ||
"अश्वमेधांगसंभूत तीर्थ सर्वाघनाशन । स्नानं त्वयि करोम्यद्य पापं हर नमोऽस्तु ते" ॥ ३ ॥
"aśvamedhāṃgasaṃbhūta tīrtha sarvāghanāśana | snānaṃ tvayi karomyadya pāpaṃ hara namo'stu te" || 3 ||
एवमुच्चार्य विधिवत्स्नात्वा देवान् ऋषीन्पितॄन् । तोलोदकेन वान्यांश्च संतर्प्याचम्य वाग्यतः ॥ ४ ॥
evamuccārya vidhivatsnātvā devān ṛṣīnpitṝn | tolodakena vānyāṃśca saṃtarpyācamya vāgyataḥ || 4 ||
दत्वा पितॄणां पिंडांश्च संपूज्य पुरुषोत्तमम् । दशाश्वमेधिकं सम्यक्फलं प्राप्नोति मानवः ॥ ५ ॥
datvā pitṝṇāṃ piṃḍāṃśca saṃpūjya puruṣottamam | daśāśvamedhikaṃ samyakphalaṃ prāpnoti mānavaḥ || 5 ||
सप्तावरान्सप्त परान्वंशानुद्धृत्य देववत् । कामगेन विमानेन विष्णुलोकं स गच्छति ॥ ६ ॥
saptāvarānsapta parānvaṃśānuddhṛtya devavat | kāmagena vimānena viṣṇulokaṃ sa gacchati || 6 ||
भुक्त्वा तत्र वरान्भोगान्यावच्चंद्रार्कतारकम् । च्युतस्तस्मादिहायातो मोक्षं च लभते ध्रुवम् ॥ ७ ॥
bhuktvā tatra varānbhogānyāvaccaṃdrārkatārakam | cyutastasmādihāyāto mokṣaṃ ca labhate dhruvam || 7 ||
एवं कृत्वा पंचतीर्थीमेकादश्यामुपोषितः । ज्येष्ठशुक्ले पंचदश्यां यः पश्येत्पुरुषोत्तमम् ॥ ८ ॥
evaṃ kṛtvā paṃcatīrthīmekādaśyāmupoṣitaḥ | jyeṣṭhaśukle paṃcadaśyāṃ yaḥ paśyetpuruṣottamam || 8 ||
स पूर्वोक्तफलं प्राप्य क्रीडित्वा चाच्युतालये । प्रयाति परमं स्थानं यस्मान्नावर्तते पुनः ॥ ९ ॥
sa pūrvoktaphalaṃ prāpya krīḍitvā cācyutālaye | prayāti paramaṃ sthānaṃ yasmānnāvartate punaḥ || 9 ||
पृथिव्यां यानि तीर्थानि सरितश्च सरांसि च । पुष्करिण्यस्तडागानि वाप्यः कूपास्तथा ह्रदाः ॥ १० ॥
pṛthivyāṃ yāni tīrthāni saritaśca sarāṃsi ca | puṣkariṇyastaḍāgāni vāpyaḥ kūpāstathā hradāḥ || 10 ||
नाना नद्यः समुद्राश्च सप्ताहं पुरुषोत्तमे । ज्येष्ठशुक्लदशम्यादि प्रत्यक्षं यांति सर्वदा ॥ ११ ॥
nānā nadyaḥ samudrāśca saptāhaṃ puruṣottame | jyeṣṭhaśukladaśamyādi pratyakṣaṃ yāṃti sarvadā || 11 ||
स्नानदानादिकं यस्माद्देवताप्रेक्षणे सति । नृभिर्यत्क्रियते तत्र तत्सर्वं चाक्षयं भवेत् ॥ १२ ॥
snānadānādikaṃ yasmāddevatāprekṣaṇe sati | nṛbhiryatkriyate tatra tatsarvaṃ cākṣayaṃ bhavet || 12 ||
ज्येष्ठमासे तु दशमी शुक्लपक्षस्य मोहिनि । हरते दश पापानि तस्माद्दशहरा स्मृता ॥ १३ ॥
jyeṣṭhamāse tu daśamī śuklapakṣasya mohini | harate daśa pāpāni tasmāddaśaharā smṛtā || 13 ||
यस्तस्यां हलिनं कृष्णं पश्येद्भद्रां च सुव्रतः । सर्वपापविनिर्मुक्तो विष्णुलोकं व्रजेन्नरः ॥ १४ ॥
yastasyāṃ halinaṃ kṛṣṇaṃ paśyedbhadrāṃ ca suvrataḥ | sarvapāpavinirmukto viṣṇulokaṃ vrajennaraḥ || 14 ||
नरो दोलागप्तं दृष्ट्वा गोविंदं पुरुषोत्तमम् । फाल्गुन्यां संयतो भूत्वा गोविंदस्य पुरं व्रजेत् ॥ १५ ॥
naro dolāgaptaṃ dṛṣṭvā goviṃdaṃ puruṣottamam | phālgunyāṃ saṃyato bhūtvā goviṃdasya puraṃ vrajet || 15 ||
विषुवे दिवसे प्राप्ते पंचतीर्थविधानतः । दृष्ट्वा सकर्षणं कृष्णां सुभद्रां च सुलोचजने ॥ १६ ॥
viṣuve divase prāpte paṃcatīrthavidhānataḥ | dṛṣṭvā sakarṣaṇaṃ kṛṣṇāṃ subhadrāṃ ca sulocajane || 16 ||
नरः समस्तयज्ञानां फलं प्राप्नोति दुर्लभम् । विमुक्तः सर्वपापेभ्यो विष्णुलोकं च गच्छति ॥ १७ ॥
naraḥ samastayajñānāṃ phalaṃ prāpnoti durlabham | vimuktaḥ sarvapāpebhyo viṣṇulokaṃ ca gacchati || 17 ||
यः पश्यति तृतीयायां कृष्णं चंदनरूषितम् । वैशाखस्य सिते पक्षे स यात्यच्युत मंदिरम् ॥ १८ ॥
yaḥ paśyati tṛtīyāyāṃ kṛṣṇaṃ caṃdanarūṣitam | vaiśākhasya site pakṣe sa yātyacyuta maṃdiram || 18 ||
यदा भवेन्महाज्यैष्ठी राशिनक्षत्रयोगतः । प्रयत्नेन तदा मर्त्यैर्गंतव्यं पुरुषोत्तमम् ॥ १९ ॥
yadā bhavenmahājyaiṣṭhī rāśinakṣatrayogataḥ | prayatnena tadā martyairgaṃtavyaṃ puruṣottamam || 19 ||
कृष्णं दृष्ट्वा महाज्यैष्ठ्यां रामं भद्रां च मोहिनि । नरो द्वादशयात्राणां फलं प्राप्नोति चाधिकम् ॥ २० ॥
kṛṣṇaṃ dṛṣṭvā mahājyaiṣṭhyāṃ rāmaṃ bhadrāṃ ca mohini | naro dvādaśayātrāṇāṃ phalaṃ prāpnoti cādhikam || 20 ||
प्रयागे च कुरुक्षेत्रे नैमिषे पुष्करे गये । गंगाद्वारे च कुब्जाम्नगंगासागर संगमे ॥ २१ ॥
prayāge ca kurukṣetre naimiṣe puṣkare gaye | gaṃgādvāre ca kubjāmnagaṃgāsāgara saṃgame || 21 ||
कोकामुखे शूकरे च मथुरायां मरुस्थले । शालग्रामे वायुतीर्थे मंदरं सिंधुसागरे ॥ २२ ॥
kokāmukhe śūkare ca mathurāyāṃ marusthale | śālagrāme vāyutīrthe maṃdaraṃ siṃdhusāgare || 22 ||
पिंडारके चित्रकूटे प्रभासे कनखले तथा । शंखोद्धारे द्वारकायां तथा बदरिकाश्रमे ॥ २३ ॥
piṃḍārake citrakūṭe prabhāse kanakhale tathā | śaṃkhoddhāre dvārakāyāṃ tathā badarikāśrame || 23 ||
लोहकूटे चाश्वतीर्थे सर्वपापप्रमोचने । कर्द्दमाले कोटितीर्थे तथा चामरकंटके ॥ २४ ॥
lohakūṭe cāśvatīrthe sarvapāpapramocane | karddamāle koṭitīrthe tathā cāmarakaṃṭake || 24 ||
लोलाकं जंबुमार्गे च सोमतीर्थं पृथूदके । उत्पलावर्तके चैव पृथुतुंगे सकुब्जके ॥ २५ ॥
lolākaṃ jaṃbumārge ca somatīrthaṃ pṛthūdake | utpalāvartake caiva pṛthutuṃge sakubjake || 25 ||
एकाम्रके च केदारे काश्यां वा विरजे सति । कालंकरे च गोकर्णे श्रीशैले गंधमादने ॥ २६ ॥
ekāmrake ca kedāre kāśyāṃ vā viraje sati | kālaṃkare ca gokarṇe śrīśaile gaṃdhamādane || 26 ||
महेंद्रे मलये विंध्ये पारियात्रे हिमाह्वये । सह्ये च शुक्तिमति च गोमंते चार्बुदे तथा ॥ २७ ॥
maheṃdre malaye viṃdhye pāriyātre himāhvaye | sahye ca śuktimati ca gomaṃte cārbude tathā || 27 ||
गंगायां च महाभागे यत्पुण्यं यामुनेषु च । सारस्वतेषु गोमत्यां ब्रह्मपुत्रेषु सप्तसु ॥ २८ ॥
gaṃgāyāṃ ca mahābhāge yatpuṇyaṃ yāmuneṣu ca | sārasvateṣu gomatyāṃ brahmaputreṣu saptasu || 28 ||
गोदावरी भीमरथी तुंगभद्रा च नर्मदा । तापी पयोष्णी कावेरी शिप्रा चर्मण्वती तथा ॥ २९ ॥
godāvarī bhīmarathī tuṃgabhadrā ca narmadā | tāpī payoṣṇī kāverī śiprā carmaṇvatī tathā || 29 ||
वितस्ता चंद्रभागा च शतद्रुर्बाहुदा तथा । ऋषिकुल्या मरुद्दृधा विपाशा च दृषद्वती ॥ ३० ॥
vitastā caṃdrabhāgā ca śatadrurbāhudā tathā | ṛṣikulyā maruddṛdhā vipāśā ca dṛṣadvatī || 30 ||
सरयूर्नाकगंगा च गंडकी च महानदी । कौशिकी करतोया च त्रिस्रोता मधुवाहिनी ॥ ३१ ॥
sarayūrnākagaṃgā ca gaṃḍakī ca mahānadī | kauśikī karatoyā ca trisrotā madhuvāhinī || 31 ||
महानदी वैतरणी याश्चान्या नानुकीर्तिताः । तास्सर्वा न समाः प्रोक्ताः कृष्णसंदर्शनस्य च ॥ ३२ ॥
mahānadī vaitaraṇī yāścānyā nānukīrtitāḥ | tāssarvā na samāḥ proktāḥ kṛṣṇasaṃdarśanasya ca || 32 ||
यत्फलं स्नानदानेन राहुग्रस्ते दिवाकरे । तत्फलं कृष्णमालोक्य महाज्यैष्ठ्यां लभेन्नरः ॥ ३३ ॥
yatphalaṃ snānadānena rāhugraste divākare | tatphalaṃ kṛṣṇamālokya mahājyaiṣṭhyāṃ labhennaraḥ || 33 ||
तस्मात्सर्व प्रयत्नेन गंतव्यं पुरुषोत्तमम् । महाज्यैष्ठ्यां विधिसुते सर्वकामफलेप्सुभिः ॥ ३४ ॥
tasmātsarva prayatnena gaṃtavyaṃ puruṣottamam | mahājyaiṣṭhyāṃ vidhisute sarvakāmaphalepsubhiḥ || 34 ||
दृष्ट्वा रामं महाज्यैष्ठ्यां कृष्णं चापि सुभद्रया । विष्णुलोकं नरोयाति समुद्धृत्य कुलं शतम् ॥ ३५ ॥
dṛṣṭvā rāmaṃ mahājyaiṣṭhyāṃ kṛṣṇaṃ cāpi subhadrayā | viṣṇulokaṃ naroyāti samuddhṛtya kulaṃ śatam || 35 ||
भुक्त्वा तत्र वरान्भोगान्यावदाभूतसंप्लवम् । पुण्यक्षयादिहागत्य चतुर्वेदी द्विजो भवेत् ॥ ३६ ॥
bhuktvā tatra varānbhogānyāvadābhūtasaṃplavam | puṇyakṣayādihāgatya caturvedī dvijo bhavet || 36 ||
स्वधर्मनिरतः शांतः कृष्णभक्तो जितेंद्रियः । वैष्णवं योगमास्थाय ततो मोक्षमवाप्नुयात् ॥ ३७ ॥
svadharmanirataḥ śāṃtaḥ kṛṣṇabhakto jiteṃdriyaḥ | vaiṣṇavaṃ yogamāsthāya tato mokṣamavāpnuyāt || 37 ||
मासि ज्येष्ठे च संप्राप्ते नक्षत्रे चेंद्रदैवते । पौर्णमास्यां तदा स्नानं प्रशस्तं सागरांभसि ॥ ३८ ॥
māsi jyeṣṭhe ca saṃprāpte nakṣatre ceṃdradaivate | paurṇamāsyāṃ tadā snānaṃ praśastaṃ sāgarāṃbhasi || 38 ||
सर्वतीर्थमयः कूपस्तदास्ते सजलः शुचिः । तथा भोगवती तत्र प्रत्यक्षा भवति ध्रुवम् ॥ ३९ ॥
sarvatīrthamayaḥ kūpastadāste sajalaḥ śuciḥ | tathā bhogavatī tatra pratyakṣā bhavati dhruvam || 39 ||
तस्माज्ज्यैष्ठ्यां समुद्धृत्य हैमादिकलशैर्जलम् । कृष्णरामाभिषेकार्थं सुभद्रायाश्च मोहिनि ॥ ४० ॥
tasmājjyaiṣṭhyāṃ samuddhṛtya haimādikalaśairjalam | kṛṣṇarāmābhiṣekārthaṃ subhadrāyāśca mohini || 40 ||
कृत्वा सुशोभनं मंचं पताकाभिरलंकृतम् । सुदृढं सुखसंचारं वस्त्रैः पुष्पैरलंकृतम् ॥ ४१ ॥
kṛtvā suśobhanaṃ maṃcaṃ patākābhiralaṃkṛtam | sudṛḍhaṃ sukhasaṃcāraṃ vastraiḥ puṣpairalaṃkṛtam || 41 ||
विस्तीर्णं धूपित धूपैः स्नानार्थँ रामकृष्णयोः । पीतवस्त्रपरिच्छन्नं मुक्ताहारावलंबितम् ॥ ४२ ॥
vistīrṇaṃ dhūpita dhūpaiḥ snānārtha~ rāmakṛṣṇayoḥ | pītavastraparicchannaṃ muktāhārāvalaṃbitam || 42 ||
तत्र नानाविधैर्वाद्यैः कृष्णं नीलाम्बरं सति । मंचे संस्थाप्य भद्रां च जयमंगलनिःस्वनैः ॥ ४३ ॥
tatra nānāvidhairvādyaiḥ kṛṣṇaṃ nīlāmbaraṃ sati | maṃce saṃsthāpya bhadrāṃ ca jayamaṃgalaniḥsvanaiḥ || 43 ||
ब्राह्मणैः क्षत्त्रियैर्वैश्यैः शूद्रैश्चान्यैश्च मोहिनि । अनेकशतसाहस्रैर्वंतं स्त्रीपुरुषैस्तथा ॥ ४४ ॥
brāhmaṇaiḥ kṣattriyairvaiśyaiḥ śūdraiścānyaiśca mohini | anekaśatasāhasrairvaṃtaṃ strīpuruṣaistathā || 44 ||
गृहस्थाः स्त्रातकाश्चैव यतयोब्रह्मचारिः । स्नापयंति तदा कृष्णं मंचस्थं सहसालायुधम् ॥ ४५ ॥
gṛhasthāḥ strātakāścaiva yatayobrahmacāriḥ | snāpayaṃti tadā kṛṣṇaṃ maṃcasthaṃ sahasālāyudham || 45 ||
तथा समस्ततीर्थानि पूर्वोक्तानि च सुंदरि । मोदकैः पुष्पमिश्रैश्च स्नापयंति पृथक् पृथक् ॥ ४६ ॥
tathā samastatīrthāni pūrvoktāni ca suṃdari | modakaiḥ puṣpamiśraiśca snāpayaṃti pṛthak pṛthak || 46 ||
पश्चात्पटहसंघोषैर्भेरीमुरजनिः स्वनैः । काहलैस्तालशब्दैश्च मृदंगैर्झर्झरैस्तथा ॥ ४७ ॥
paścātpaṭahasaṃghoṣairbherīmurajaniḥ svanaiḥ | kāhalaistālaśabdaiśca mṛdaṃgairjharjharaistathā || 47 ||
अन्यैश्च विविधैर्वाद्यैर्घंटास्वनविमिश्रितैः । स्त्रीणां मंगलशब्दैश्च स्तुतिशब्दमैर्नोरमैः ॥ ४८ ॥
anyaiśca vividhairvādyairghaṃṭāsvanavimiśritaiḥ | strīṇāṃ maṃgalaśabdaiśca stutiśabdamairnoramaiḥ || 48 ||
जयशब्दैस्तथा स्तोत्रैर्वीणावेणुनिनादितैः । श्रूयते सुमहाञ्छब्दः सागरस्येव गर्जतः ॥ ४९ ॥
jayaśabdaistathā stotrairvīṇāveṇunināditaiḥ | śrūyate sumahāñchabdaḥ sāgarasyeva garjataḥ || 49 ||
मुनीनां वेदघोषैश्च मंत्रघोषैस्तथापरैः । नानास्तोत्ररवैः पुण्यैः सामगानोपबृंहितैः ॥ ५० ॥
munīnāṃ vedaghoṣaiśca maṃtraghoṣaistathāparaiḥ | nānāstotraravaiḥ puṇyaiḥ sāmagānopabṛṃhitaiḥ || 50 ||
श्यामावदातवेश्याभिः पीतरक्तांशुकैस्तथा । चामरै रत्नदंडैश्च वीज्येते रामकेशवौ ॥ ५१ ॥
śyāmāvadātaveśyābhiḥ pītaraktāṃśukaistathā | cāmarai ratnadaṃḍaiśca vījyete rāmakeśavau || 51 ||
यक्षविद्याघरैः सिद्धैर्देवगंधर्वचारणैः । आदित्या वसवो रुद्राः साध्या विश्वे मरुद्गणाः ॥ ५२ ॥
yakṣavidyāgharaiḥ siddhairdevagaṃdharvacāraṇaiḥ | ādityā vasavo rudrāḥ sādhyā viśve marudgaṇāḥ || 52 ||
लोकपालास्तथान्ये च स्तुवंति पुरुषोत्तमम् । नमस्ते देवदेवेश पुराणपुरुषोत्तम ॥ ५३ ॥
lokapālāstathānye ca stuvaṃti puruṣottamam | namaste devadeveśa purāṇapuruṣottama || 53 ||
सर्गस्थित्यंतकृद्देव लोकनाथ जगत्पते । त्रैलोक्यशरणं देवं ब्रह्मण्यं मोक्षकारणम् ॥ ५४ ॥
sargasthityaṃtakṛddeva lokanātha jagatpate | trailokyaśaraṇaṃ devaṃ brahmaṇyaṃ mokṣakāraṇam || 54 ||
तं नमस्यामहे भक्त्या सर्वकामफलप्रदम् । स्तुत्वैवं विबुधाः कृष्णं रामं चैव महाबलम् ॥ ५५ ॥
taṃ namasyāmahe bhaktyā sarvakāmaphalapradam | stutvaivaṃ vibudhāḥ kṛṣṇaṃ rāmaṃ caiva mahābalam || 55 ||
सुभद्रां चापि विधिजे तदाकाशे व्यवस्थिताः । गायंति देवगंधर्वा नृत्यंत्यप्सरसस्तथा ॥ ५६ ॥
subhadrāṃ cāpi vidhije tadākāśe vyavasthitāḥ | gāyaṃti devagaṃdharvā nṛtyaṃtyapsarasastathā || 56 ||
देवतूर्याणि वाद्यंते वाता वांति सुशीतलाः । पुष्पमिश्रं तदा मेघा वर्षंत्याकाशगोचराः ॥ ५७ ॥
devatūryāṇi vādyaṃte vātā vāṃti suśītalāḥ | puṣpamiśraṃ tadā meghā varṣaṃtyākāśagocarāḥ || 57 ||
जयशब्दं च कुर्वंति मुनयः सिद्धचारणाः । शक्राद्या विबुधाः सर्वे ऋषयः पितरस्तथा ॥ ५८ ॥
jayaśabdaṃ ca kurvaṃti munayaḥ siddhacāraṇāḥ | śakrādyā vibudhāḥ sarve ṛṣayaḥ pitarastathā || 58 ||
प्रजानां पतयो नागा ये चान्ये स्वर्गवासिनः । ततो मंगलसंभारैर्विधिमन्त्रपुरस्कृतम् ॥ ५९ ॥
prajānāṃ patayo nāgā ye cānye svargavāsinaḥ | tato maṃgalasaṃbhārairvidhimantrapuraskṛtam || 59 ||
आभिषेचनिकं द्रव्यं गृहीत्वा देवतागणाः । इन्द्र विष्णू महावीर्यौ सूर्याचंद्रमसौ तथा ॥ ६० ॥
ābhiṣecanikaṃ dravyaṃ gṛhītvā devatāgaṇāḥ | indra viṣṇū mahāvīryau sūryācaṃdramasau tathā || 60 ||
धाता चैव विधाता च तथा चैवानिलानलौ । पूषा भगोऽर्यमा त्वष्टा विवस्वानंशुमांस्तथा ॥ ६१ ॥
dhātā caiva vidhātā ca tathā caivānilānalau | pūṣā bhago'ryamā tvaṣṭā vivasvānaṃśumāṃstathā || 61 ||
रूद्राश्विसहितो धीमान्मित्रेण वरुणेन च । रुद्दैर्वसुभिरादित्यैर्वालखिल्यैर्मरीचिजैः ॥ ६२ ॥
rūdrāśvisahito dhīmānmitreṇa varuṇena ca | ruddairvasubhirādityairvālakhilyairmarīcijaiḥ || 62 ||
भृगुभिश्चांगिरोभिश्च सर्वविद्यासु निष्ठितैः । पितामहः पुलस्त्यश्च पुलहश्च महातपाः ॥ ६३ ॥
bhṛgubhiścāṃgirobhiśca sarvavidyāsu niṣṭhitaiḥ | pitāmahaḥ pulastyaśca pulahaśca mahātapāḥ || 63 ||
अंगिराः कश्यपोऽत्रिश्च मरीचिर्भृगुरेव च । ऋतुर्हरः प्रचेताश्च मनुर्दक्षस्तथैव च ॥ ६४ ॥
aṃgirāḥ kaśyapo'triśca marīcirbhṛgureva ca | ṛturharaḥ pracetāśca manurdakṣastathaiva ca || 64 ||
ऋतवश्च ग्रहाश्चैव ज्योतींषि च द्विजोत्तमाः । मूर्तिमत्यश्च सरितो देवाश्चैव सनातनाः ॥ ६५ ॥
ṛtavaśca grahāścaiva jyotīṃṣi ca dvijottamāḥ | mūrtimatyaśca sarito devāścaiva sanātanāḥ || 65 ||
सुभद्राश्च ह्रदाश्चैव तीर्थानि विविधानि च । पृथिवीद्यौर्विशश्चैव पादपाश्च द्विजोत्तमाः ॥ ६६ ॥
subhadrāśca hradāścaiva tīrthāni vividhāni ca | pṛthivīdyaurviśaścaiva pādapāśca dvijottamāḥ || 66 ||
अदितिर्देवमाता च ह्रीः श्रीः स्वाहा सरस्वती । उमा शची सिनीवाली तथा चानुमतिः कुहूः ॥ ६७ ॥
aditirdevamātā ca hrīḥ śrīḥ svāhā sarasvatī | umā śacī sinīvālī tathā cānumatiḥ kuhūḥ || 67 ||
राका च धिषणा चैव पत्न्यश्चान्या दिवौकसाम् । श्रेष्ठो गिरीणां हिमवान्नागराजश्च वामनः । पारियात्रश्च विंध्यश्च मेरुश्चानेक श्रृंगवान् ॥ ६८ ॥
rākā ca dhiṣaṇā caiva patnyaścānyā divaukasām | śreṣṭho girīṇāṃ himavānnāgarājaśca vāmanaḥ | pāriyātraśca viṃdhyaśca meruścāneka śrṛṃgavān || 68 ||
ऐशवतः सानुचरः कलाः काष्ठास्तथैव च । मासार्द्धमासा ऋतवस्तथा रात्र्यहनी समाः ॥ ६९ ॥
aiśavataḥ sānucaraḥ kalāḥ kāṣṭhāstathaiva ca | māsārddhamāsā ṛtavastathā rātryahanī samāḥ || 69 ||
उच्चैः श्रवा हयश्रेष्ठो नागराजश्च वामनः । अरुणो गरुडश्चैव लताश्चौषधिभिः सह ॥ ७० ॥
uccaiḥ śravā hayaśreṣṭho nāgarājaśca vāmanaḥ | aruṇo garuḍaścaiva latāścauṣadhibhiḥ saha || 70 ||
घर्मश्च भगवान्देवः समागच्छंति सर्वतः । कालो यमश्च मृत्युश्च यमस्यानुचराश्च ये ॥ ७१ ॥
gharmaśca bhagavāndevaḥ samāgacchaṃti sarvataḥ | kālo yamaśca mṛtyuśca yamasyānucarāśca ye || 71 ||
बहुलत्वाच्च नोक्ता ये विविधा देवतागणाः । ते देवस्याभिषेकार्थं समायांति ततस्ततः ॥ ७२ ॥
bahulatvācca noktā ye vividhā devatāgaṇāḥ | te devasyābhiṣekārthaṃ samāyāṃti tatastataḥ || 72 ||
दिव्यसंभारसंयुक्तैः कलशैः कांचनैस्तथा । सारस्वतीभिः पुण्याभिर्दिव्यतोयाभिरेव च ॥ ७३ ॥
divyasaṃbhārasaṃyuktaiḥ kalaśaiḥ kāṃcanaistathā | sārasvatībhiḥ puṇyābhirdivyatoyābhireva ca || 73 ||
तोयेनाकाशगंगायाः कृष्णं रामेण संगतम् । सपुष्पैः कुंभसलिलैः स्नापयंत्यंबरे स्थिताः ॥ ७४ ॥
toyenākāśagaṃgāyāḥ kṛṣṇaṃ rāmeṇa saṃgatam | sapuṣpaiḥ kuṃbhasalilaiḥ snāpayaṃtyaṃbare sthitāḥ || 74 ||
संचरंति विमानानि देवानामंबरे तथा । उच्चावचानि दिव्यानि कामगानि स्थिराणि च ॥ ७५ ॥
saṃcaraṃti vimānāni devānāmaṃbare tathā | uccāvacāni divyāni kāmagāni sthirāṇi ca || 75 ||
दिव्यरत्नविचित्राणि सेवितान्यप्सरोगणैः । गीतैर्वाद्यैः पताकाभिः शोभितानि समंततः ॥ ७६ ॥
divyaratnavicitrāṇi sevitānyapsarogaṇaiḥ | gītairvādyaiḥ patākābhiḥ śobhitāni samaṃtataḥ || 76 ||
Keys: ← → turn the page, J K step through the verses.
Illustration: Verse & Place (Project-owned).