Skip to content

प्रकरणम् ५ · महावाक्यविवेकः

Discerning the Great Sayings

mahāvākyavivekaḥ

A chapter of the Panchadashi.

8 versesSanskrit with transliteration

A lamp lighting a stage, the dancer, the audience and the empty hall alike.
←
Go to verse
→

महावाक्यविवेकोनाम - पञ्चमः परिच्छेदः । येनेक्षते शृणोतीदं जिघ्रति व्याकरोति च । स्वाद्वस्वादू विजानाति तत्प्रज्ञानमुदीरितम् ॥ १ ॥

mahāvākyavivekonāma - pañcamaḥ paricchedaḥ | yenekṣate śṛṇotīdaṃ jighrati vyākaroti ca | svādvasvādū vijānāti tatprajñānamudīritam || 1 ||

Report an error

चतुर्मुखेन्द्रदेवेषु मनुष्याश्वश्वगवादिषु । चैतन्यमेकं ब्रह्मातः प्रज्ञानं ब्रह्ममय्यपि ॥ २ ॥

caturmukhendradeveṣu manuṣyāśvaśvagavādiṣu | caitanyamekaṃ brahmātaḥ prajñānaṃ brahmamayyapi || 2 ||

Report an error

परिपूर्णः परात्मास्मिन्देहे विद्याधिकारिणि । बुद्धेः साक्षितया स्थित्वा स्फुरन्नहमितीर्यते ॥ ३ ॥

paripūrṇaḥ parātmāsmindehe vidyādhikāriṇi | buddheḥ sākṣitayā sthitvā sphurannahamitīryate || 3 ||

Report an error

स्वतः पूर्णः परात्मात्र ब्रह्मशब्देन वर्णितः । अस्मीत्यैक्यपरामर्शस्तेन ब्रह्म भवाम्यहम् ॥ ४ ॥

svataḥ pūrṇaḥ parātmātra brahmaśabdena varṇitaḥ | asmītyaikyaparāmarśastena brahma bhavāmyaham || 4 ||

Report an error

एकमेवाद्वितीयं सन्नामरूपविवर्जितम् । सृष्टेः पुराधुनाप्यस्य तादृक्त्वं तदितीर्यते ॥ ५ ॥

ekamevādvitīyaṃ sannāmarūpavivarjitam | sṛṣṭeḥ purādhunāpyasya tādṛktvaṃ taditīryate || 5 ||

Report an error

श्रोतुर्देहेन्द्रियातीतं वस्त्वत्र त्वं पदेरितम् । एकता गृह्यतेऽसीति तदैक्यमनुभूयताम् ॥ ६ ॥

śroturdehendriyātītaṃ vastvatra tvaṃ paderitam | ekatā gṛhyate'sīti tadaikyamanubhūyatām || 6 ||

Report an error

स्वप्रकाशापरोक्षत्वमयमित्युक्तितो मतम् । अहङ्कारादिदेहान्तात्प्रत्यगात्मेति गीयते ॥ ७ ॥

svaprakāśāparokṣatvamayamityuktito matam | ahaṅkārādidehāntātpratyagātmeti gīyate || 7 ||

Report an error

दृश्यमानस्य सर्वस्य जगतस्तत्त्वमीर्यते । ब्रह्मशब्देन तद्ब्रह्म स्वप्रकाशात्मरूपकम् ॥ ८ ॥

dṛśyamānasya sarvasya jagatastattvamīryate | brahmaśabdena tadbrahma svaprakāśātmarūpakam || 8 ||

Report an error

Illustration: Verse & Place (Project-owned).