Skip to content

अध्यायः २४

The Results of Ashtakavarga

A chapter of the Phaladipika.

43 versesSanskrit with transliteration

An astrologer drawing a square horoscope chart on a palm leaf.

प्रष्टकवर्गफल । अर्कस्थितस्य नवमो राशिः पितृगृहः स्मृतः । तद्राशिफलसंख्याभिर्वर्द्धयेच्क्षोध्यपिण्डकम् ॥ १ ॥

praṣṭakavargaphala | arkasthitasya navamo rāśiḥ pitṛgṛhaḥ smṛtaḥ | tadrāśiphalasaṃkhyābhirvarddhayeckṣodhyapiṇḍakam || 1 ||

Report an error

सप्तविंशहृताल्लब्धं नक्षत्रं याति भानुजे । तस्मिन् काले पितृक्लेशो भवेष्यति न संशयः ॥ २ ॥

saptaviṃśahṛtāllabdhaṃ nakṣatraṃ yāti bhānuje | tasmin kāle pitṛkleśo bhaveṣyati na saṃśayaḥ || 2 ||

Report an error

तत्त्रिकोणगते वाऽपि पितृतुल्यस्य वा मृतः । संयोगः शोध्यशिषाणां शोध्यपिण्ड इति स्मृतः ॥ ३ ॥

tattrikoṇagate vā'pi pitṛtulyasya vā mṛtaḥ | saṃyogaḥ śodhyaśiṣāṇāṃ śodhyapiṇḍa iti smṛtaḥ || 3 ||

Report an error

लग्नात्सुखेश्वरांशेशदशायां च पितृक्षयः । सुखनाथदशायां वा पितृतुल्यमृतिं वदेत् ॥ ४ ॥

lagnātsukheśvarāṃśeśadaśāyāṃ ca pitṛkṣayaḥ | sukhanāthadaśāyāṃ vā pitṛtulyamṛtiṃ vadet || 4 ||

Report an error

संशोध्य पिण्डं सूर्यस्य रन्ध्रमानेन वर्द्धयेत् । द्वादशेन हताच्छेषराशिं याते दिवाकरे ॥ ५ ॥

saṃśodhya piṇḍaṃ sūryasya randhramānena varddhayet | dvādaśena hatāccheṣarāśiṃ yāte divākare || 5 ||

Report an error

तत्त्रिकोणगते वाऽपि मरणं तस्य निर्दिशेत् । एवं ग्रहाणां सर्वेषां चिन्तयेन्मतिमान्नरः ॥ ६ ॥

tattrikoṇagate vā'pi maraṇaṃ tasya nirdiśet | evaṃ grahāṇāṃ sarveṣāṃ cintayenmatimānnaraḥ || 6 ||

Report an error

चन्द्रात्सुखफलैः पिन्डं हत्वा सारावशेषितम् । शनौ याते मातृहानिः त्रिकोणर्क्षगतेऽपि वा ॥ ७ ॥

candrātsukhaphalaiḥ pinḍaṃ hatvā sārāvaśeṣitam | śanau yāte mātṛhāniḥ trikoṇarkṣagate'pi vā || 7 ||

Report an error

चन्द्रात्सुखाष्टमेशंशत्रिकोणे विदेसाधिपे । मातुविंयोगं तन्मासे निर्दिश्लेल्लग्नतः पितुः ॥ ८ ॥

candrātsukhāṣṭameśaṃśatrikoṇe videsādhipe | mātuviṃyogaṃ tanmāse nirdiślellagnataḥ pituḥ || 8 ||

Report an error

भौमात्तृत्तीयराशिस्थफलैभ्रातृगणं वदेत् । बुधात्सुखफलैर्बन्धुगणं वा मातुलस्य च ॥ ९ ॥

bhaumāttṛttīyarāśisthaphalaibhrātṛgaṇaṃ vadet | budhātsukhaphalairbandhugaṇaṃ vā mātulasya ca || 9 ||

Report an error

गुरुस्थितसुतस्थाने यावतां विद्यते फलम् । शत्रुनीचग्रहं स्यक्त्वा शेषास्तस्यात्मजाः स्मृताः ॥ १० ॥

gurusthitasutasthāne yāvatāṃ vidyate phalam | śatrunīcagrahaṃ syaktvā śeṣāstasyātmajāḥ smṛtāḥ || 10 ||

Report an error

गुरोरष्टकवर्गे तु शोध्यशिष्टफलानि वै । क्रूरराशिफलं त्यक्त्वा शेषास्तस्यात्मजाः स्मृताः ॥ ११ ॥

guroraṣṭakavarge tu śodhyaśiṣṭaphalāni vai | krūrarāśiphalaṃ tyaktvā śeṣāstasyātmajāḥ smṛtāḥ || 11 ||

Report an error

फलाधिकं भृगोर्यत्र तत्र भार्याजनिर्यदि । तस्यां वंशाभिवृद्धिः स्यादल्पे क्षीणार्थसंततिः ॥ १२ ॥

phalādhikaṃ bhṛgoryatra tatra bhāryājaniryadi | tasyāṃ vaṃśābhivṛddhiḥ syādalpe kṣīṇārthasaṃtatiḥ || 12 ||

Report an error

शोध्यपिण्डं शनेर्लग्नाद्धत्वा रन्ध्रफलैः सुखैः । हृत्वावशेषभं याते मन्दे जीवेऽपि वा मृतिः ॥ १३ ॥

śodhyapiṇḍaṃ śanerlagnāddhatvā randhraphalaiḥ sukhaiḥ | hṛtvāvaśeṣabhaṃ yāte mande jīve'pi vā mṛtiḥ || 13 ||

Report an error

लग्नादिमन्दान्तफलैक्यसंख्या- । वर्षे विपत्तिस्तु तथार्कपुत्रात् । यावद्विलग्गान्तफलानि तस्मिन्- । नाशो हि तद्योगसमानवर्षे ॥ १४ ॥

lagnādimandāntaphalaikyasaṃkhyā- | varṣe vipattistu tathārkaputrāt | yāvadvilaggāntaphalāni tasmin- | nāśo hi tadyogasamānavarṣe || 14 ||

Report an error

अष्टमस्त्थफलैर्लग्नात्पिण्डं हत्वा सुखैर्भजेत् । फलमायुविजानीयात्प्राग्वद्वेलां तु कल्पयेत् । त्रिकोण शोधन । त्रिकोणेषु तु यन्न्यूनं तत्तुल्यं त्रिषु शोधयेत् । एकस्मिन् भवने शून्ये तत्रिकोणं न शोधयेत् ॥ १५–१६ ॥

aṣṭamastthaphalairlagnātpiṇḍaṃ hatvā sukhairbhajet | phalamāyuvijānīyātprāgvadvelāṃ tu kalpayet | trikoṇa śodhana | trikoṇeṣu tu yannyūnaṃ tattulyaṃ triṣu śodhayet | ekasmin bhavane śūnye tatrikoṇaṃ na śodhayet || 15–16 ||

Report an error

भवनद्वयशून्ये तु शोधयेदन्यमन्दिरम् । समत्वे सर्वगेहेषु सर्वं संशोधयेत्तदा ॥ १७ ॥

bhavanadvayaśūnye tu śodhayedanyamandiram | samatve sarvageheṣu sarvaṃ saṃśodhayettadā || 17 ||

Report an error

एकाधिपत्य शोधन । त्रिकोणशोधनां कृत्वा प्रश्चदैकाहिपत्यकम् । क्षेत्रेद्वये फलानि स्युस्तदा संशोधयेत्सुधीः ॥ १८ ॥

ekādhipatya śodhana | trikoṇaśodhanāṃ kṛtvā praścadaikāhipatyakam | kṣetredvaye phalāni syustadā saṃśodhayetsudhīḥ || 18 ||

Report an error

ग्रहयुक्ते फलैर्हीने ग्रहाभावे फलाधिके । ऊनेन सदृशन्त्वस्मिन् शोधयेद्ग्रहवर्जिते ॥ १९ ॥

grahayukte phalairhīne grahābhāve phalādhike | ūnena sadṛśantvasmin śodhayedgrahavarjite || 19 ||

Report an error

फलाधिके ग्रहैर्युक्ते चान्यस्मिन् सर्वम्त्सृजेत् । सग्रहाग्रहतुल्यत्वे सर्वं संशोध्यमग्रहात् ॥ २० ॥

phalādhike grahairyukte cānyasmin sarvamtsṛjet | sagrahāgrahatulyatve sarvaṃ saṃśodhyamagrahāt || 20 ||

Report an error

उभाभ्यां ग्रहहीनाभ्यांसमत्वे सकलं त्यजेत् । उभयोर्ग्रहसंयुक्ते न संशोध्यं कदाचन ॥ २१ ॥

ubhābhyāṃ grahahīnābhyāṃsamatve sakalaṃ tyajet | ubhayorgrahasaṃyukte na saṃśodhyaṃ kadācana || 21 ||

Report an error

एकस्मिन् भवने शून्ये न संशोध्यं कदाचन । द्वावग्रहौ चेद्यन्नयूनं तत्तुल्यं शोधयेद्द्वयोः ॥ २२ ॥

ekasmin bhavane śūnye na saṃśodhyaṃ kadācana | dvāvagrahau cedyannayūnaṃ tattulyaṃ śodhayeddvayoḥ || 22 ||

Report an error

शोध्यावशिष्टं संस्थाप्य राशिमानेन वर्द्धयेत् । ग्रहयुक्तेऽपि तद्राशौ ग्रहमानेन वर्द्धयेत् ॥ २३ ॥

śodhyāvaśiṣṭaṃ saṃsthāpya rāśimānena varddhayet | grahayukte'pi tadrāśau grahamānena varddhayet || 23 ||

Report an error

राशि गुणक आउर ग्रह गुणक । गोसिंहौ दशगुणितौ वसुभिर्मिथुनालिभे । वणिङ्मेषौ च मुनिभिः कन्यकामकरे शरैः ॥ २४ ॥

rāśi guṇaka āura graha guṇaka | gosiṃhau daśaguṇitau vasubhirmithunālibhe | vaṇiṅmeṣau ca munibhiḥ kanyakāmakare śaraiḥ || 24 ||

Report an error

शेषाः स्वमानगुणिताः कर्किचापघटीभुषाः । एते राशिगुणाः प्रोक्ताः पृथग्ग्रहगुणाः पृथक् ॥ २५ ॥

śeṣāḥ svamānaguṇitāḥ karkicāpaghaṭībhuṣāḥ | ete rāśiguṇāḥ proktāḥ pṛthaggrahaguṇāḥ pṛthak || 25 ||

Report an error

जीवारशुक्रसौम्यानां दशवसुमप्तेन्द्रियैः क्रमाद्गुणिता । बुधसंख्या शेषाणां राशिगुणाद्ग्रहगुणः पृथक्कार्यः ॥ २६ ॥

jīvāraśukrasaumyānāṃ daśavasumaptendriyaiḥ kramādguṇitā | budhasaṃkhyā śeṣāṇāṃ rāśiguṇādgrahaguṇaḥ pṛthakkāryaḥ || 26 ||

Report an error

एवं गुनित्वा संयोज्य सप्तभिर्गुणयेत्पुनः । सप्तविंशहृतालब्धवर्षाण्यत्र भवन्ति हि ॥ २७ ॥

evaṃ gunitvā saṃyojya saptabhirguṇayetpunaḥ | saptaviṃśahṛtālabdhavarṣāṇyatra bhavanti hi || 27 ||

Report an error

द्वादशाद्गुणयेल्लब्धा मासाहर्घतिकाः क्रमात् । सप्तविंशति वर्शाणि मण्डलं शोधयेत्पुनः ॥ २८ ॥

dvādaśādguṇayellabdhā māsāharghatikāḥ kramāt | saptaviṃśati varśāṇi maṇḍalaṃ śodhayetpunaḥ || 28 ||

Report an error

अन्योऽन्यमर्द्धहरणं ग्रहयुक्ते तु कारयेत् । नीचेऽर्द्धमस्तगेऽप्यर्द्धहरणं तेषु कारयेत् ॥ २९ ॥

anyo'nyamarddhaharaṇaṃ grahayukte tu kārayet | nīce'rddhamastage'pyarddhaharaṇaṃ teṣu kārayet || 29 ||

Report an error

शत्रुक्षेत्रे त्रिभागोनं दृश्यार्द्धहरणं तथा । त्र्यंशोनहरणं भङ्गे सूर्येन्द्वोः पातसंश्रयात् ॥ ३० ॥

śatrukṣetre tribhāgonaṃ dṛśyārddhaharaṇaṃ tathā | tryaṃśonaharaṇaṃ bhaṅge sūryendvoḥ pātasaṃśrayāt || 30 ||

Report an error

बहुत्वे हरणे प्राप्ते कारयेद्वलवत्तरम् । पश्चात्तान् सकलान् कृत्वा वराङ्गेण विवर्द्धयेत् ॥ ३१ ॥

bahutve haraṇe prāpte kārayedvalavattaram | paścāttān sakalān kṛtvā varāṅgeṇa vivarddhayet || 31 ||

Report an error

मातङ्गलब्धं शुद्धायुर्भवतीति न संशयः । पूर्ववद्दिनमासाब्दान् कृत्वा तस्य दशा भवेत् ॥ ३२ ॥

mātaṅgalabdhaṃ śuddhāyurbhavatīti na saṃśayaḥ | pūrvavaddinamāsābdān kṛtvā tasya daśā bhavet || 32 ||

Report an error

एवं ग्रहानां सर्वेषं दशां कुर्यात् पृथक् पृथक् । अष्टवर्गदशामार्गः सर्वेषामुत्तमोत्तमः ॥ ३३ ॥

evaṃ grahānāṃ sarveṣaṃ daśāṃ kuryāt pṛthak pṛthak | aṣṭavargadaśāmārgaḥ sarveṣāmuttamottamaḥ || 33 ||

Report an error

बलो बलिष्तो लवणागमोसुरो । रागी मुररिः शिखरीन्द्रगाथया । भौमो गणेन्द्रो लघुभावतासुरो । गोकर्णरक्ता तु पुरणर्मथिली ॥ ३४ ॥

balo baliṣto lavaṇāgamosuro | rāgī murariḥ śikharīndragāthayā | bhaumo gaṇendro laghubhāvatāsuro | gokarṇaraktā tu puraṇarmathilī || 34 ||

Report an error

रुद्रः परं गह्वरंभैरवस्थली । रागी वली भास्वरगीर्भगाचलाः । गिरौ विवस्वान्बलवद्विवक्षया । शुली मम प्रीतिकरोऽत्र तीर्थकृत् ॥ ३५ ॥

rudraḥ paraṃ gahvaraṃbhairavasthalī | rāgī valī bhāsvaragīrbhagācalāḥ | girau vivasvānbalavadvivakṣayā | śulī mama prītikaro'tra tīrthakṛt || 35 ||

Report an error

सर्वकर्मफलोपेतमष्टवर्गकमुच्यते । अन्यथा बलविज्ञानं दुर्ज्ञेयं गुणदोषजम् ॥ ३६ ॥

sarvakarmaphalopetamaṣṭavargakamucyate | anyathā balavijñānaṃ durjñeyaṃ guṇadoṣajam || 36 ||

Report an error

त्रिंशाधिकफला ये स्यू राशयस्ते शुभप्रदाः । पञ्चविंशात्परं मध्यं कष्टं तस्मादधः फलम् ॥ ३७ ॥

triṃśādhikaphalā ye syū rāśayaste śubhapradāḥ | pañcaviṃśātparaṃ madhyaṃ kaṣṭaṃ tasmādadhaḥ phalam || 37 ||

Report an error

मध्यात्फलाधिकं लाभे लाभात् क्षीणतरे व्यये । यस्य व्ययाधिके लग्ने भोगवानर्थवान् भवेत् ॥ ३८ ॥

madhyātphalādhikaṃ lābhe lābhāt kṣīṇatare vyaye | yasya vyayādhike lagne bhogavānarthavān bhavet || 38 ||

Report an error

मूर्त्यादि व्ययभावान्तं दृष्ट्वा भावफलानि वै । अधिके शोभनं विद्याद्धीने दोषं विनिर्दिशेत् ॥ ३९ ॥

mūrtyādi vyayabhāvāntaṃ dṛṣṭvā bhāvaphalāni vai | adhike śobhanaṃ vidyāddhīne doṣaṃ vinirdiśet || 39 ||

Report an error

षष्ठाष्ठमव्ययांस्त्यक्त्वा शेषेष्वेव परकल्पयेत् । श्रेष्ठराशिषु सर्वाणि शुभकार्याणि कारयेत् ॥ ४० ॥

ṣaṣṭhāṣṭhamavyayāṃstyaktvā śeṣeṣveva parakalpayet | śreṣṭharāśiṣu sarvāṇi śubhakāryāṇi kārayet || 40 ||

Report an error

लग्नात्प्रभृति मन्दान्तमेकीकृत्य फलानि वै । सप्तभिर्गुणयेत्पश्चात्सप्तविंशहृतात्फलम् ॥ ४१ ॥

lagnātprabhṛti mandāntamekīkṛtya phalāni vai | saptabhirguṇayetpaścātsaptaviṃśahṛtātphalam || 41 ||

Report an error

तत्समानगते वर्षे दुःखं वा रोगमाप्नुयात् । एवं मन्दानि लग्नान्तं भौमराह्वोस्तथा फलम् ॥ ४२ ॥

tatsamānagate varṣe duḥkhaṃ vā rogamāpnuyāt | evaṃ mandāni lagnāntaṃ bhaumarāhvostathā phalam || 42 ||

Report an error

शुभग्रहाणां संयोगसमानाब्दे शुभं भवेत् । पुत्रवित्तसुखादीनि लभते नात्र संशयः ॥ ४३ ॥

śubhagrahāṇāṃ saṃyogasamānābde śubhaṃ bhavet | putravittasukhādīni labhate nātra saṃśayaḥ || 43 ||

Report an error

संग्रहेण मया प्रोक्तमष्टवर्गफलं त्विह । तज्ज्ञैर्विस्तरतः प्रोक्तमन्यत्र पटुबुद्धिभिः ॥ ४४ ॥

saṃgraheṇa mayā proktamaṣṭavargaphalaṃ tviha | tajjñairvistarataḥ proktamanyatra paṭubuddhibhiḥ || 44 ||

Report an error

Illustration: Verse & Place (Project-owned).