ఘనుఁదపస్స్వాధ్యాయకమనీయశీలు మునినాథు నారదముని లోకవంద్యు
ghanum̐dapassvādhyāyakamanīyaśīlu munināthu nāradamuni lōkavaṃdyu
బాలకాండము · సంగ్రహరామాయణము · బాలకాండము · సంగ్రహరామాయణము
bālakāṃḍamu · saṃgraharāmāyaṇamu
Bala Kanda, section 2: the complete selected Telugu original, with ISO 15919 transliteration.
109 passagesTelugu with transliteration
ఘనుఁదపస్స్వాధ్యాయకమనీయశీలు మునినాథు నారదముని లోకవంద్యు
ghanum̐dapassvādhyāyakamanīyaśīlu munināthu nāradamuni lōkavaṃdyu
ననఘతపోనిధియైన వాల్మీకి గనుఁగొని యొకనాఁడు గరమర్థి నడిగె:
nanaghatapōnidhiyaina vālmīki ganum̐goni yokanām̐ḍu garamarthi naḍige:
“నెవ్వఁడు శ్రీమంతుఁ, డెవ్వఁడు దాంతుఁ డెవ్వఁడు సువ్రతుం, డెవ్వఁడున్నతుఁడు;
“nevvam̐ḍu śrīmaṃtum̐, ḍevvam̐ḍu dāṃtum̐ ḍevvam̐ḍu suvratuṃ, ḍevvam̐ḍunnatum̐ḍu;
ఎవ్వఁడు నీతిజ్ఞుఁ,డెవ్వఁడు ప్రాజ్ఞుఁ, డెవ్వఁడు దుర్దముం,డెవ్వఁడుత్తముఁడు;
evvam̐ḍu nītijñum̐,ḍevvam̐ḍu prājñum̐, ḍevvam̐ḍu durdamuṃ,ḍevvam̐ḍuttamum̐ḍu;
ఎవ్వఁడు జితకోపుఁ, డెవ్వఁడజేయుఁ డెవ్వఁడు నిరసూయుఁ, డెవ్వఁ డాఢ్యుండు
evvam̐ḍu jitakōpum̐, ḍevvam̐ḍajēyum̐ ḍevvam̐ḍu nirasūyum̐, ḍevvam̐ ḍāḍhyuṃḍu
ఎవ్వఁడు ఘనపుణ్యుఁ,డెవ్వఁడు దారుఁ డెవ్వఁడు సుచరిత్రుఁ, డెవ్వఁడు సముఁడు
evvam̐ḍu ghanapuṇyum̐,ḍevvam̐ḍu dārum̐ ḍevvam̐ḍu sucaritrum̐, ḍevvam̐ḍu samum̐ḍu
ఎవ్వనికిన్కకు నింద్రాదిసురలు దవ్వుదవ్వులయందుఁ దలఁకుచుండుదురు
evvanikinkaku niṃdrādisuralu davvudavvulayaṃdum̐ dalam̐kucuṃḍuduru
అట్టివాఁడిలఁబుట్టి యరిగెనో యిపుడు పుట్టెనో యిటమీఁదఁ బుట్టనున్నాఁడొ”
aṭṭivām̐ḍilam̐buṭṭi yarigenō yipuḍu puṭṭenō yiṭamīm̐dam̐ buṭṭanunnām̐ḍo”
అనినఁ ద్రిలోకజ్ఞుఁడైన నారదుఁడు దన బుద్ధినెంతయుఁదలపోసి చూచి
aninam̐ drilōkajñum̐ḍaina nāradum̐ḍu dana buddhineṃtayum̐dalapōsi cūci
“ఈ మహిపై విష్ణుఁడిపుడు జన్మించె రాముఁడై దశరథరాజున;కతఁడు
“ī mahipai viṣṇum̐ḍipuḍu janmiṃce rāmum̐ḍai daśaratharājuna;katam̐ḍu
నియతాత్ముఁడతిశౌర్యనిధి, కృపాజలధి, జయశాలి, స్వజనరక్షణవిచక్షణుఁడు,
niyatātmum̐ḍatiśauryanidhi, kr̥pājaladhi, jayaśāli, svajanarakṣaṇavicakṣaṇum̐ḍu,
కంబుకంధరుఁడు, సక్కనిమేనివాఁడు, బింబారుణోష్ఠుండు, పీనవక్షుండు,
kaṃbukaṃdharum̐ḍu, sakkanimēnivām̐ḍu, biṃbāruṇōṣṭhuṃḍu, pīnavakṣuṃḍu,
వెడఁదకన్నులవాఁడు,విపులాంసతలుఁడు, నిడుదచేతులవాఁడు, నియతవర్తనుఁడు,
veḍam̐dakannulavām̐ḍu,vipulāṃsatalum̐ḍu, niḍudacētulavām̐ḍu, niyatavartanum̐ḍu,
వేదవేదాంగకోవిదుఁడు, కోదండ వేదవిదుండు వివేక భూషణుఁడు
vēdavēdāṃgakōvidum̐ḍu, kōdaṃḍa vēdaviduṃḍu vivēka bhūṣaṇum̐ḍu
కమలాప్తు తేజంబుఁ, గడలిగాంభీర్య మమరాద్రిధైర్యంబు, నవనిసైరణయు,
kamalāptu tējaṃbum̐, gaḍaligāṃbhīrya mamarādridhairyaṃbu, navanisairaṇayu,
ధనదునిత్యాగంబుఁ దనయందు మిగుల ననువొందునిత్యకల్యాణవిగ్రహుఁడు
dhanadunityāgaṃbum̐ danayaṃdu migula nanuvoṃdunityakalyāṇavigrahum̐ḍu
కౌసల్య కానందకరుఁడట్టి రాము నాసక్తి యౌవరాజ్యాభిషిక్తునిఁగఁ
kausalya kānaṃdakarum̐ḍaṭṭi rāmu nāsakti yauvarājyābhiṣiktunim̐gam̐
బట్టంబుగట్ట భూపతి సమకట్టఁ గట్టిఁడి కైక సంగరమునఁ దొల్లి
baṭṭaṃbugaṭṭa bhūpati samakaṭṭam̐ gaṭṭim̐ḍi kaika saṃgaramunam̐ dolli
రెండువరంబు లర్థించిన దౌటఁ జండించి కాననస్థలికి రాఘవునిఁ
reṃḍuvaraṃbu larthiṃcina dauṭam̐ jaṃḍiṃci kānanasthaliki rāghavunim̐
బనిచిన జనకునిప్రతినకై పూని జనకజాలక్ష్మణసహితుఁడై వెడలి
banicina janakunipratinakai pūni janakajālakṣmaṇasahitum̐ḍai veḍali
తేవనంబునను నెంతేవనంబునను బావనమునిచర్యఁబరగుసంయములఁ
tēvanaṃbunanu neṃtēvanaṃbunanu bāvanamunicaryam̐baragusaṃyamulam̐
గరుణమైఁగాపాడి ఖరదూషణాది శిరములు శరములఁజెండుబెండాడి
garuṇamaim̐gāpāḍi kharadūṣaṇādi śiramulu śaramulam̐jeṃḍubeṃḍāḍi
ఋశ్యమూకంబున నినజుఁజేపట్టి వశ్యత నొకకోల వాలిఁదూలించి
r̥śyamūkaṃbuna ninajum̐jēpaṭṭi vaśyata nokakōla vālim̐dūliṃci
సీతకై చలపట్టి సేతువు గట్టి పాతకి దశకంఠుఁ బరిమార్చి యంత
sītakai calapaṭṭi sētuvu gaṭṭi pātaki daśakaṃṭhum̐ barimārci yaṃta
సీతతోఁగూడి యాశ్రితలోకపారి జాతంబు వనచరజాతంబు గొలువ
sītatōm̐gūḍi yāśritalōkapāri jātaṃbu vanacarajātaṃbu goluva
నింద్రాదివినుతుఁడై యేతెంచి రామ చంద్రుండు నిజపూజ్యసామ్రాజ్యలక్ష్మిఁ
niṃdrādivinutum̐ḍai yēteṃci rāma caṃdruṃḍu nijapūjyasāmrājyalakṣmim̐
బాలించుచున్నాఁడు ప్రజలకు వేడ్కఁ గీలించుచును గృతకృత్యుఁడై” యనుచు
bāliṃcucunnām̐ḍu prajalaku vēḍkam̐ gīliṃcucunu gr̥takr̥tyum̐ḍai” yanucu
నా రాముచరిత మాద్యంతంబుసెప్పి నారదముని వోయె నలినజుపురికి
nā rāmucarita mādyaṃtaṃbuseppi nāradamuni vōye nalinajupuriki
మునిపతి వాల్మీకి ముదముతో నంతఁ దన శిష్యుఁడగు భరద్వాజుండుఁదానుఁ
munipati vālmīki mudamutō naṃtam̐ dana śiṣyum̐ḍagu bharadvājuṃḍum̐dānum̐
బ్రకటింప సజ్జనభావంబపోలె నకలుషజీవనంబై కరంబలరు
brakaṭiṃpa sajjanabhāvaṃbapōle nakaluṣajīvanaṃbai karaṃbalaru
తమసానదికిఁ బోయి తన్నదిఁదోఁగి తమయనుష్ఠానముల్దగఁ జేయుచుండి
tamasānadikim̐ bōyi tannadim̐dōm̐gi tamayanuṣṭhānamuldagam̐ jēyucuṃḍi
యా యేటిదరిఁ గొంచలర్థిమై రెండు గాయజుకేళిమైఁగవయుచో నొకటి
yā yēṭidarim̐ goṃcalarthimai reṃḍu gāyajukēḷimaim̐gavayucō nokaṭi
నొక బోయ సంపిన నున్నక్రౌంచంబు ప్రకటశోకంబునఁ బనవుట సూచి
noka bōya saṃpina nunnakrauṃcaṃbu prakaṭaśōkaṃbunam̐ banavuṭa sūci
“యోరినిషాదుండ! యోరి పాపాత్మ! యోరి, నీ కెగ్గేమి యొనరించెఁదొల్లి?
“yōriniṣāduṃḍa! yōri pāpātma! yōri, nī keggēmi yonariṃcem̐dolli?
కామించి క్రౌంచముల్ గవయుచో నొకటి నేమిటికై చంపి తిబ్భంగిఁగడఁగి?
kāmiṃci krauṃcamul gavayucō nokaṭi nēmiṭikai caṃpi tibbhaṃgim̐gaḍam̐gi?
ఈ పాపమున నీ వనేక దుఃఖములు ప్రాపించి తిరుగుము బహువత్సరంబు”
ī pāpamuna nī vanēka duḥkhamulu prāpiṃci tirugumu bahuvatsaraṃbu”
లని బోయ శపియించి యంత వాల్మీకి దన శిష్యుఁడగు భరద్వాజునిఁజూచి
lani bōya śapiyiṃci yaṃta vālmīki dana śiṣyum̐ḍagu bharadvājunim̐jūci
“ఛందోనిబద్ధమై సమవర్ణపంక్తిఁ బొంది నాలుగుపాదముల హృద్యమగుచు
“chaṃdōnibaddhamai samavarṇapaṃktim̐ boṃdi nālugupādamula hr̥dyamagucu
నిది చాలవిస్మయం బీ శాపవాక్య పదములు దమయంతఁ బద్యమై పొలిచె”
nidi cālavismayaṃ bī śāpavākya padamulu damayaṃtam̐ badyamai police”
ననిన భరద్వాజుఁడాదిగా శిష్యు లనురక్తిఁబఠియించి రా పద్యమంత;
nanina bharadvājum̐ḍādigā śiṣyu lanuraktim̐baṭhiyiṃci rā padyamaṃta;
ననఘుండు వాల్మీకి యాశ్రమంబునకుఁ జనియున్నచో బ్రహ్మసనుదెంచుటయును
nanaghuṃḍu vālmīki yāśramaṃbunakum̐ janiyunnacō brahmasanudeṃcuṭayunu
నెదురేఁగి పదముల కెఱఁగి తోడ్తెచ్చి కుదురుగాఁ గుశపీఠిఁగూర్చుండఁబెట్టి
nedurēm̐gi padamula keṟam̐gi tōḍtecci kudurugām̐ guśapīṭhim̐gūrcuṃḍam̐beṭṭi
కరమర్థిఁబూజించి కరములు మొగిచి పరగ శాపాక్షర పద్యంబుఁజదువ
karamarthim̐būjiṃci karamulu mogici paraga śāpākṣara padyaṃbum̐jaduva
విని బ్రహ్మనగి “పద్యవిషయమై వాణి యనఘ! నీ ముఖమున నవతరించినది.
vini brahmanagi “padyaviṣayamai vāṇi yanagha! nī mukhamuna navatariṃcinadi.
శ్రీరాముచరిత మశేషంబు నీకుఁ గోరి నారదుఁడు సంకోచించి చెప్పె
śrīrāmucarita maśēṣaṃbu nīkum̐ gōri nāradum̐ḍu saṃkōciṃci ceppe
నది విస్తరించి నీ వర్థితోఁజెప్పు మది సర్వమును దోచు” నని చెప్పిచనియె
nadi vistariṃci nī varthitōm̐jeppu madi sarvamunu dōcu” nani ceppicaniye
నీ రీతిఁగృపవరంబిచ్చి మన్నించి సారసగర్భుండు సనినపిమ్మటను
nī rītim̐gr̥pavaraṃbicci manniṃci sārasagarbhuṃḍu saninapimmaṭanu
మఱి నిర్మలధ్యానమతిఁబూని మౌని దఱిగొని సకలంబుఁ దలపోసి పోసి
maṟi nirmaladhyānamatim̐būni mauni daṟigoni sakalaṃbum̐ dalapōsi pōsi
రఘుచరిత్రము దశరథుచరిత్రంబు రఘురాముజన్మంబు రామువర్తనము
raghucaritramu daśarathucaritraṃbu raghurāmujanmaṃbu rāmuvartanamu
తాటకవధయు నుద్దండరాక్షసుల యాటోపహరణంబు యజ్ఞరక్షణముఁ
tāṭakavadhayu nuddaṃḍarākṣasula yāṭōpaharaṇaṃbu yajñarakṣaṇamum̐
దనరుగంగామహత్త్వమును గౌతముని వనితను శాపంబువలనఁ బాపుటయు
danarugaṃgāmahattvamunu gautamuni vanitanu śāpaṃbuvalanam̐ bāpuṭayu
ధనువు ద్రుంచుటయు సీతావివాహంబుఁ జనుచోట జమదగ్నిజాతునాగ్రహము
dhanuvu druṃcuṭayu sītāvivāhaṃbum̐ janucōṭa jamadagnijātunāgrahamu
రామాభిషేకసంరంభంబు దుష్ట కామిని కైకేయి కష్టభాషణము
rāmābhiṣēkasaṃraṃbhaṃbu duṣṭa kāmini kaikēyi kaṣṭabhāṣaṇamu
నభిషేకవిఘ్నంబు నడవికి రామ విభుఁడు వోవుటయు భూవిభుఁడడలుటయుఁ
nabhiṣēkavighnaṃbu naḍaviki rāma vibhum̐ḍu vōvuṭayu bhūvibhum̐ḍaḍaluṭayum̐
దశరథుమరణంబు దశరథరాముఁ గుశలసంభాషియై గుహుఁడు గాంచుటయు
daśarathumaraṇaṃbu daśaratharāmum̐ guśalasaṃbhāṣiyai guhum̐ḍu gāṃcuṭayu
నురుపుణ్యులట గంగ నుత్తరించుటయు వరమునీశ్వరు భరద్వాజుఁగాంచుటయు
nurupuṇyulaṭa gaṃga nuttariṃcuṭayu varamunīśvaru bharadvājum̐gāṃcuṭayu
నరిగి యా చిత్రకూటాద్రి నిల్చుటయు భరతుండు రఘురాముపజ్జ వచ్చుటయు
narigi yā citrakūṭādri nilcuṭayu bharatuṃḍu raghurāmupajja vaccuṭayu
నన్నచేఁబాదుక లర్థిమైఁబడసి మన్ననలింపొంద మరలిపోవుటయు
nannacēm̐bāduka larthimaim̐baḍasi mannanaliṃpoṃda maralipōvuṭayu
దండకా గమనంబుఁ దగిలి విరాధుఁ జండవిక్రమమున సంహరించుటయుఁ
daṃḍakā gamanaṃbum̐ dagili virādhum̐ jaṃḍavikramamuna saṃhariṃcuṭayum̐
బరమపుణ్యుఁడు శరభంగుదర్శనముఁ బరువడి మునులకుఁ బ్రతిన లిచ్చుటయుఁ
baramapuṇyum̐ḍu śarabhaṃgudarśanamum̐ baruvaḍi munulakum̐ bratina liccuṭayum̐
జని యా యగస్త్యునాశ్రమముఁజొచ్చుటయు మునిచేత దివ్యాస్త్రములు వడయుటయు
jani yā yagastyunāśramamum̐joccuṭayu municēta divyāstramulu vaḍayuṭayu
స్రుక్కక రామానుజుండు శూర్పణఖ ముక్కును జెవులును మ్రోడుసేయుటయు
srukkaka rāmānujuṃḍu śūrpaṇakha mukkunu jevulunu mrōḍusēyuṭayu
నది వోయి ఖరదూషణాదిరాక్షసుల కది సెప్ప వారంత నలిగి వచ్చుటయు
nadi vōyi kharadūṣaṇādirākṣasula kadi seppa vāraṃta naligi vaccuṭayu
నురువడి రఘురాముఁడొక్కఁడే కడఁగి ఖరదూషణాదిరాక్షసులఁ జంపుటయు
nuruvaḍi raghurāmum̐ḍokkam̐ḍē kaḍam̐gi kharadūṣaṇādirākṣasulam̐ jaṃpuṭayu
నట రావణునిబుద్ధి నలుక వుట్టుటయుఁ గుటిలమారీచుండు గ్రొవ్విసచ్చుటయు
naṭa rāvaṇunibuddhi naluka vuṭṭuṭayum̐ guṭilamārīcuṃḍu grovvisaccuṭayu
నసురాధిపతి సీత నపహరించుటయు విసువక రాముండు విలపించుటయును
nasurādhipati sīta napahariṃcuṭayu visuvaka rāmuṃḍu vilapiṃcuṭayunu
నని జటాయువుచావు నవలఁగబంధుఁ గనుటయు మఱి పంపకడకుఁబోవుటయుఁ
nani jaṭāyuvucāvu navalam̐gabaṃdhum̐ ganuṭayu maṟi paṃpakaḍakum̐bōvuṭayum̐
గరమర్థి ఋశ్యమూకమున సుగ్రీవుఁ డరుదెంచి కనుటయు నతనిసఖ్యంబు
garamarthi r̥śyamūkamuna sugrīvum̐ ḍarudeṃci kanuṭayu natanisakhyaṃbu
వాలిసుగ్రీవుల వైరంబు తెఱఁగు వాలి నొక్కమ్మున వధియించుటయును
vālisugrīvula vairaṃbu teṟam̐gu vāli nokkammuna vadhiyiṃcuṭayunu
దారా విలాపంబు దశరథసూనుఁ డా రవిసూను రాజ్యమున నిల్పుటయు
dārā vilāpaṃbu daśarathasūnum̐ ḍā ravisūnu rājyamuna nilpuṭayu
మానవపతి యంత మాల్యవంతమున వానకాలంబెల్ల వసియించుటయును
mānavapati yaṃta mālyavaṃtamuna vānakālaṃbella vasiyiṃcuṭayunu
గాకుత్స్థుకోపంబుఁ గపిసమాగమము నేకతంబున ముద్రయిచ్చిపుచ్చుటయు
gākutsthukōpaṃbum̐ gapisamāgamamu nēkataṃbuna mudrayiccipuccuṭayu
నలయక కపులు సీతాన్వేషణంబు సలుపుటయును బిలసందర్శనంబు
nalayaka kapulu sītānvēṣaṇaṃbu salupuṭayunu bilasaṃdarśanaṃbu
నక్షతంబుగ మహేంద్రాద్రి యెక్కుటయుఁ బక్షీంద్రుఁడైన సంపాతిఁగాంచుటయు
nakṣataṃbuga mahēṃdrādri yekkuṭayum̐ bakṣīṃdrum̐ḍaina saṃpātim̐gāṃcuṭayu
వనధిలంఘనమును వనధిమధ్యమునఁ జనుచోట మైనాక సందర్శనంబు
vanadhilaṃghanamunu vanadhimadhyamunam̐ janucōṭa maināka saṃdarśanaṃbu
మదమెత్తి సింహిక మారుతసూనుఁ గదిసి చచ్చుటయు లంకాప్రవేశంబు
madametti siṃhika mārutasūnum̐ gadisi caccuṭayu laṃkāpravēśaṃbu
నంతఃపురంబెల్ల నతఁడరయుటయు నంత నశోకవనావలోకనముఁ
naṃtaḥpuraṃbella natam̐ḍarayuṭayu naṃta naśōkavanāvalōkanamum̐
దెఱఁగొప్ప నందు వైదేహిఁగాంచుటయు నెఱుకకు నానవాలిచ్చి తేర్చుటయుఁ
deṟam̐goppa naṃdu vaidēhim̐gāṃcuṭayu neṟukaku nānavālicci tērcuṭayum̐
భూనాథుకుశల మింపుగఁ దెల్పుటయును మానినీమణి శిరోమణి యిచ్చుటయును
bhūnāthukuśala miṃpugam̐ delpuṭayunu māninīmaṇi śirōmaṇi yiccuṭayunu
బెనఁచి యా వనమెల్లఁ బెఱికివైచుటయు హనుమంతుఁడత్తఱి నక్షుఁజంపుటయుఁ
benam̐ci yā vanamellam̐ beṟikivaicuṭayu hanumaṃtum̐ḍattaṟi nakṣum̐jaṃpuṭayum̐
బవనజుఁడటు పట్టుపడిపోవుటయును గవిసి లంకాపురిఁ గలయఁ గాల్చుటయు
bavanajum̐ḍaṭu paṭṭupaḍipōvuṭayunu gavisi laṃkāpurim̐ galayam̐ gālcuṭayu
మారుతాత్మజుఁడబ్ధి మరల దాఁటుటయు వారక కపులతో వచ్చి కూడుటయు
mārutātmajum̐ḍabdhi marala dām̐ṭuṭayu vāraka kapulatō vacci kūḍuṭayu
మధువనహరణంబు మణి ప్రీతినొసగ నధిపతి మారుతి నగ్గలించుటయు
madhuvanaharaṇaṃbu maṇi prītinosaga nadhipati māruti naggaliṃcuṭayu
నినకులాధిపుఁడు దండెత్తి పోవుటయు వననిధితటమున వచ్చి నిల్చుటయు
ninakulādhipum̐ḍu daṃḍetti pōvuṭayu vananidhitaṭamuna vacci nilcuṭayu
నంత విభీషణుఁడధిపుఁగాంచుటయుఁ జింతించుటయు మఱి సేతుబంధనముఁ
naṃta vibhīṣaṇum̐ḍadhipum̐gāṃcuṭayum̐ jiṃtiṃcuṭayu maṟi sētubaṃdhanamum̐
జడధి దాఁటుటయును జని లంకమీఁద విడిసి పేర్చుటయు దోర్వీర్యంబు మెఱసి
jaḍadhi dām̐ṭuṭayunu jani laṃkamīm̐da viḍisi pērcuṭayu dōrvīryaṃbu meṟasi
కర ముగ్రులగు కుంభకర్ణాది వీర వరులఁజంపుటయు రావణునిఁ ద్రుంచుటయు
kara mugrulagu kuṃbhakarṇādi vīra varulam̐jaṃpuṭayu rāvaṇunim̐ druṃcuṭayu
నా విభీషణుని లంకాధినాయకునిఁ గావించి పట్టంబు గరుణఁ గట్టుటయు
nā vibhīṣaṇuni laṃkādhināyakunim̐ gāviṃci paṭṭaṃbu garuṇam̐ gaṭṭuṭayu
ననుపమ శుద్ధి బ్రహ్మాదులు మెచ్చ జనకజ రఘురామచంద్రుఁ జేరుటయు
nanupama śuddhi brahmādulu mecca janakaja raghurāmacaṃdrum̐ jēruṭayu
నెలమిఁబుష్పకమెక్కి యెందును గీర్తు లలర నయోధ్యకు నరుగుదెంచుటయు
nelamim̐buṣpakamekki yeṃdunu gīrtu lalara nayōdhyaku narugudeṃcuṭayu
భరతుఁగాంచుటయును బట్టాభిషేక మరుదార రఘురాముఁడవధరించుటయుఁ
bharatum̐gāṃcuṭayunu baṭṭābhiṣēka marudāra raghurāmum̐ḍavadhariṃcuṭayum̐
గపి దైత్యపతుల నర్కజవిభీషణుల విపులసంపద లిచ్చి వీడుకొల్పుటయుఁ
gapi daityapatula narkajavibhīṣaṇula vipulasaṃpada licci vīḍukolpuṭayum̐
బరికించి ప్రజల నాపదలొందకుండఁ గరుణఁబ్రోచుట యనుకథలెల్లఁ దెలిసి
barikiṃci prajala nāpadaloṃdakuṃḍam̐ garuṇam̐brōcuṭa yanukathalellam̐ delisi
వెలయ నిర్వదినాల్గువేల శ్లోకములు గలిగి యేనూఱుసర్గల విస్తరిల్లి
velaya nirvadinālguvēla ślōkamulu galigi yēnūṟusargala vistarilli
కాండంబు లాఱింటఁ గర మొప్పుమిగిలి యుండ రామాయణ మోలిఁగావించి
kāṃḍaṃbu lāṟiṃṭam̐ gara moppumigili yuṃḍa rāmāyaṇa mōlim̐gāviṃci
యొనరఁ దక్కిన కథ లుత్తరకాండ మునఁ జెప్పి వాల్మీకి ముదముతో నంత
yonaram̐ dakkina katha luttarakāṃḍa munam̐ jeppi vālmīki mudamutō naṃta
“నీ కథఁ బఠియింప నెవ్వరునేర్తు? రీ కథ జగముల నెబ్భంగిఁ బరగు?”
“nī katham̐ baṭhiyiṃpa nevvarunērtu? rī katha jagamula nebbhaṃgim̐ baragu?”
ననుచుండఁ గుశలవు లనఘమానసులు మనసిజాకారులు మంజుభాషణులు
nanucuṃḍam̐ guśalavu lanaghamānasulu manasijākārulu maṃjubhāṣaṇulu
జననుతుల్ సంగీతసాహిత్యనిధులు మునివేషధారు లిమ్ముల వచ్చి మ్రొక్కి
jananutul saṃgītasāhityanidhulu munivēṣadhāru limmula vacci mrokki
“యనఘ! రామాయణ మర్థితోఁజదువఁ జనుదెంచితిమి మమ్ముఁజదివింపవలయు”
“yanagha! rāmāyaṇa marthitōm̐jaduvam̐ janudeṃcitimi mammum̐jadiviṃpavalayu”
ననిన సంతోషించి యమ్మునీశ్వరుఁడు తన మనోరథమెల్లఁ దలకూడె ననుచు
nanina saṃtōṣiṃci yammunīśvarum̐ḍu tana manōrathamellam̐ dalakūḍe nanucu
గేయమై పాఠ్యమై కేవల పుణ్య దాయకంబగు రఘూత్తముచరిత్రంబు
gēyamai pāṭhyamai kēvala puṇya dāyakaṃbagu raghūttamucaritraṃbu
ననుపమ తంత్రీలయాన్విత ఫణితి మునిపతి సదివింప ముదమొప్పఁజదివి
nanupama taṃtrīlayānvita phaṇiti munipati sadiviṃpa mudamoppam̐jadivi
రమణ శృంగారాది రసములుప్పొంగ సమవృత్తభేదముల్ సంధిసమాస
ramaṇa śr̥ṃgārādi rasamuluppoṃga samavr̥ttabhēdamul saṃdhisamāsa
సమధికశబ్దార్థ సంగతులెఱిఁగి క్రమమొప్పఁ బాడుచుఁగవగూడి వారు
samadhikaśabdārtha saṃgatuleṟim̐gi kramamoppam̐ bāḍucum̐gavagūḍi vāru
మునిజనసభల నిమ్ములఁబూజనములు గొని వినోదింపఁ గాకుత్స్థవల్లభుఁడు
munijanasabhala nimmulam̐būjanamulu goni vinōdiṃpam̐ gākutsthavallabhum̐ḍu
వెలయఁదమ్ములుఁ దాను వేడ్కలింపొందఁ గొలు విచ్చి వారలఁగోరి రావించి
velayam̐dammulum̐ dānu vēḍkaliṃpoṃdam̐ golu vicci vāralam̐gōri rāviṃci
వారి రూపంబులు వారి నిల్కడలు వారి నిర్మలతర స్వరవిశేషములుఁ
vāri rūpaṃbulu vāri nilkaḍalu vāri nirmalatara svaraviśēṣamulum̐
దనకు నింపొదవింపఁ దత్కథాక్రమము వినుచుండె రాముఁడవ్విధ మెట్టిదనిన:
danaku niṃpodaviṃpam̐ datkathākramamu vinucuṃḍe rāmum̐ḍavvidha meṭṭidanina:
Keys: ← → turn the page, J K step through the verses.
Illustration: Verse & Place (Project-owned).