నటు దానవానీక మాకోట వెడలఁ బటు భయంకరవృత్తిఁబ్లవగ వల్లభులు
naṭu dānavānīka mākōṭa veḍalam̐ baṭu bhayaṃkaravr̥ttim̐blavaga vallabhulu
యుద్ధకాండము · వానరు లసురవీరులతోఁదలపడుట · యుద్ధకాండము · వానరు లసురవీరులతోఁదలపడుట
yuddhakāṃḍamu · vānaru lasuravīrulatōm̐dalapaḍuṭa
Yuddha Kanda, section 87: the complete selected Telugu original, with ISO 15919 transliteration.
62 passagesTelugu with transliteration
నటు దానవానీక మాకోట వెడలఁ బటు భయంకరవృత్తిఁబ్లవగ వల్లభులు
naṭu dānavānīka mākōṭa veḍalam̐ baṭu bhayaṃkaravr̥ttim̐blavaga vallabhulu
భూ నభోంతరము లాస్ఫోటనధ్వనులు పూని యొక్కట నిండ భూరిసత్త్వములఁ
bhū nabhōṃtaramu lāsphōṭanadhvanulu pūni yokkaṭa niṃḍa bhūrisattvamulam̐
దలకొని గిరులను దరువులు వైచి చెలఁగించి రప్పుడు సింహనాదములు.
dalakoni girulanu daruvulu vaici celam̐giṃci rappuḍu siṃhanādamulu.
చలమున దైత్యులు చటులబాణములు బలువిడిఁగురిసిరి ప్లవగులమీఁద.
calamuna daityulu caṭulabāṇamulu baluviḍim̐gurisiri plavagulamīm̐da.
నసురావలికిమున్న యా కపివరులు నసురులఁజంపంగ నడరి పెల్లార్చి.
nasurāvalikimunna yā kapivarulu nasurulam̐jaṃpaṃga naḍari pellārci.
కపులకు మున్న రాక్షసు లుగ్రవృత్తిఁ గపులఁజంపుదమని కడఁక వాటించి,
kapulaku munna rākṣasu lugravr̥ttim̐ gapulam̐jaṃpudamani kaḍam̐ka vāṭiṃci,
యసమునఁజలము పెంపార నొండొరుల వసుమతిపైఁబడవైతురు కినుక.
yasamunam̐jalamu peṃpāra noṃḍorula vasumatipaim̐baḍavaituru kinuka.
నసురులచేతి శస్త్రాస్త్రంబు లొడిసి వెసఁబుచ్చి పెళ్లన విఱుతురు కపులుఁ;
nasurulacēti śastrāstraṃbu loḍisi vesam̐bucci peḷlana viṟuturu kapulum̐;
గపికోటిచేతివృక్షంబులు గిరులుఁ గుపితులై విఱుతురు క్రూరదానవులుఁ;
gapikōṭicētivr̥kṣaṃbulu girulum̐ gupitulai viṟuturu krūradānavulum̐;
గపులకాళ్లనుబట్టి కడఁగి రాక్షసులు కపులతోడనె మహోగ్రముగ వ్రేయుదురు;
gapulakāḷlanubaṭṭi kaḍam̐gi rākṣasulu kapulatōḍane mahōgramuga vrēyuduru;
అసురులకడకాళు లలమి వానరులు నసురులతోడన యడుతురు బెట్టు.
asurulakaḍakāḷu lalami vānarulu nasurulatōḍana yaḍuturu beṭṭu.
అటుపోరి జర్జరితాంగులై నేలఁ గుటిలదైత్యులుఁగపికోటులుఁద్రెళ్లి
aṭupōri jarjaritāṃgulai nēlam̐ guṭiladaityulum̐gapikōṭulum̐dreḷli
దురములోఁబడియు నెత్తురులు గ్రక్కుచును బొరిఁబొరి మూర్ఛలు పొంది. రంతటను
duramulōm̐baḍiyu netturulu grakkucunu borim̐bori mūrchalu poṃdi. raṃtaṭanu
దెలిసి వానరులును దేవశాత్రవులుఁ గలసి కయ్యము సేయఁగా నందుఁగపులు
delisi vānarulunu dēvaśātravulum̐ galasi kayyamu sēyam̐gā naṃdum̐gapulu
దానవుతో నెత్తి దానవు వ్రేసి యేనుఁగుతోనెత్తి యేనుఁగు వ్రేసి
dānavutō netti dānavu vrēsi yēnum̐gutōnetti yēnum̐gu vrēsi
తురగంబు తోనెత్తి తురగంబు వ్రేసి యరదంబుతో నెత్తి యరదంబు వ్రేసి
turagaṃbu tōnetti turagaṃbu vrēsi yaradaṃbutō netti yaradaṃbu vrēsi
యరదంబుఁగొని కరి నదరంట వ్రేసి కరి నెత్తికొని తురంగముఁబడవ్రేసి
yaradaṃbum̐goni kari nadaraṃṭa vrēsi kari nettikoni turaṃgamum̐baḍavrēsi
తురగంబు నెత్తి దైత్యుని డొల్లనేసి యురుసత్త్వులై పేర్చి యుగ్రత నార్చి
turagaṃbu netti daityuni ḍollanēsi yurusattvulai pērci yugrata nārci
తరుచరవీరులు దర్పంబు మెఱసి పొరిఁబొరి నిబ్భంగిఁబొరివుచ్చుటయును
tarucaravīrulu darpaṃbu meṟasi porim̐bori nibbhaṃgim̐borivuccuṭayunu
రయమునఁగోపంబు రంజిల్ల దైత్య చయమును వానరసమితిపైఁగవిసి
rayamunam̐gōpaṃbu raṃjilla daitya cayamunu vānarasamitipaim̐gavisi
ప్రదరంబు లేసి చక్రంబులనేసి గదల నొప్పించి ఖడ్గంబులఁద్రుంచి
pradaraṃbu lēsi cakraṃbulanēsi gadala noppiṃci khaḍgaṃbulam̐druṃci
భిండిపాలమ్ములఁబీచమ్ము లణఁచి ఖండించి సురియలఁగండలు బరులుఁ
bhiṃḍipālammulam̐bīcammu laṇam̐ci khaṃḍiṃci suriyalam̐gaṃḍalu barulum̐
గుంతశూలమ్ములఁగ్రుచ్చి వానరుల నింతలింతలు సేసి యెసగ నార్చుటయు
guṃtaśūlammulam̐grucci vānarula niṃtaliṃtalu sēsi yesaga nārcuṭayu
నంతటఁబోవక యగచరులార్చి యంతంత కడరి దైత్యావళిఁగిట్టి
naṃtaṭam̐bōvaka yagacarulārci yaṃtaṃta kaḍari daityāvaḷim̐giṭṭi
తరుషండములుఁ బర్వతప్రకరములు నురువడి నెత్తి యత్యుగ్రత వైవఁ
taruṣaṃḍamulum̐ barvataprakaramulu nuruvaḍi netti yatyugrata vaivam̐
బడియెడి దైత్యులుఁ బాఱు దైత్యులును నుడుగక యందందయొరలు దైత్యులును
baḍiyeḍi daityulum̐ bāṟu daityulunu nuḍugaka yaṃdaṃdayoralu daityulunu
గలయంగ నెత్తురు గ్రక్కు దైత్యులును బొలుపఱి నేలపైఁబొరలు దైత్యులును
galayaṃga netturu grakku daityulunu bolupaṟi nēlapaim̐boralu daityulunu
నందంద యట్టలై యాడు దైత్యులును మ్రంది ప్రత్యర్థులమఱచు దైత్యులును
naṃdaṃda yaṭṭalai yāḍu daityulunu mraṃdi pratyarthulamaṟacu daityulunu
నెక్కినదైత్యులు నిటయట పడఁగ లెక్కసేయక కరాళించు గుఱ్ఱములుఁ
nekkinadaityulu niṭayaṭa paḍam̐ga lekkasēyaka karāḷiṃcu guṟṟamulum̐
బక్కెర లూడంగఁబఱచు గుఱ్ఱములు దిక్కులు సుడివడఁదిరుగు గుఱ్ఱములుఁ
bakkera lūḍaṃgam̐baṟacu guṟṟamulu dikkulu suḍivaḍam̐dirugu guṟṟamulum̐
గీలెడలిన క్రియఁగెడయు గుఱ్ఱములుఁ గూలి కాళ్లను దన్నికొనెడు గుఱ్ఱములు
gīleḍalina kriyam̐geḍayu guṟṟamulum̐ gūli kāḷlanu dannikoneḍu guṟṟamulu
వికలంబులై నోరు విచ్చు గుఱ్ఱములు నొకరూపు నేర్పడకుండు గుఱ్ఱములుఁ;
vikalaṃbulai nōru viccu guṟṟamulu nokarūpu nērpaḍakuṃḍu guṟṟamulum̐;
గరములు దునిసినఁగంపించు కరులు వెరవారఁగొమ్ములు విఱిగిన కరులు
garamulu dunisinam̐gaṃpiṃcu karulu veravāram̐gommulu viṟigina karulu
మరలి లంకకు వెస మగిడెడుకరులుఁ దిరమేది దిర్దిరఁదిరిగెడు కరులుఁ
marali laṃkaku vesa magiḍeḍukarulum̐ diramēdi dirdiram̐dirigeḍu karulum̐
గొండలకైవడిఁగూలెడు కరులుఁ గండతుండంబులై క్రాలెడు కరులు
goṃḍalakaivaḍim̐gūleḍu karulum̐ gaṃḍatuṃḍaṃbulai krāleḍu karulu
మదములు దిగజాఱి మ్రగ్గెడు కరులు సదమదమయి నేలఁజదిసిన కరులు;
madamulu digajāṟi mraggeḍu karulu sadamadamayi nēlam̐jadisina karulu;
రథికసారథిరథరథ్యయుక్తముగఁ బ్రథితంబుగాఁభువిఁబడు రథంబులును
rathikasārathiratharathyayuktamugam̐ brathitaṃbugām̐bhuvim̐baḍu rathaṃbulunu
దోరగండ్లుగఁబడ్డఁ దునియురథములు నారంగఁ దలక్రిందులగు రథంబులును
dōragaṃḍlugam̐baḍḍam̐ duniyurathamulu nāraṃgam̐ dalakriṃdulagu rathaṃbulunu
గీళ్లెల్లఁదప్పి మ్రగ్గిన రథంబులును ద్రాళ్లెల్లఁద్రెవ్వఁబొందని రథంబులును
gīḷlellam̐dappi mraggina rathaṃbulunu drāḷlellam̐drevvam̐boṃdani rathaṃbulunu
నాలీల నుగ్గునూచగు రథంబులును నాలంబులోఁదఱచగుటయుఁజూచి
nālīla nuggunūcagu rathaṃbulunu nālaṃbulōm̐daṟacaguṭayum̐jūci
సురఖేచరాదికస్తోమంబు‘చోద్య తర’మని యాత్మలఁదద్దయు మెచ్చ;
surakhēcarādikastōmaṃbu‘cōdya tara’mani yātmalam̐daddayu mecca;
నప్పుడు కినిసి నరాంతకుండార్పు లొప్ప నిజాశ్వంబు నురువడిఁబఱపి
nappuḍu kinisi narāṃtakuṃḍārpu loppa nijāśvaṃbu nuruvaḍim̐baṟapi
యసురుల‘నోడకుం’డనుచు వానరుల నసమునఁగిట్టి బిట్టదలించి తాఁకి
yasurula‘nōḍakuṃ’ḍanucu vānarula nasamunam̐giṭṭi biṭṭadaliṃci tām̐ki
నెలకొని యొక్కొక్క నిమిషంబులోన నిలఁగూల్చె నేడునూఱేసివానరుల.
nelakoni yokkokka nimiṣaṃbulōna nilam̐gūlce nēḍunūṟēsivānarula.
సురపతి శౌర్యంబు సొంపారుచుండ గిరుల ఖండించి యేఁగిన త్రోవవోలెఁ
surapati śauryaṃbu soṃpārucuṃḍa girula khaṃḍiṃci yēm̐gina trōvavōlem̐
దరుచరకోటులు దఱచుగాఁబడుట నిరవొంద వాఁడు వోయినత్రోవ యొప్పె.
darucarakōṭulu daṟacugām̐baḍuṭa niravoṃda vām̐ḍu vōyinatrōva yoppe.
నే వానరుండైన నేచి కోపమున భావంబులోఁదన్నుఁబరిమార్పఁదలఁచు
nē vānaruṃḍaina nēci kōpamuna bhāvaṃbulōm̐dannum̐barimārpam̐dalam̐cu
నంతరంగముఁజొచ్చి నట్టిచందమున నంతకమున్న తా నతనిఁగీటడఁచు.
naṃtaraṃgamum̐jocci naṭṭicaṃdamuna naṃtakamunna tā natanim̐gīṭaḍam̐cu.
నే కపియైనఁదన్నెదురంగఁదలఁచి భీకరుఁడై గిరి పెఱుకంగఁజూచు
nē kapiyainam̐danneduraṃgam̐dalam̐ci bhīkarum̐ḍai giri peṟukaṃgam̐jūcu
నంతలోననె చేరి యధికరౌద్రమున నంతకమున్న తా నతనిఁగీటడఁచు.
naṃtalōnane cēri yadhikaraudramuna naṃtakamunna tā natanim̐gīṭaḍam̐cu.
నే బలీముఖుఁడైన నే పగ్గలించి తా బెట్టుగాఁగఁ బాదప మెత్తఁదలఁచు
nē balīmukhum̐ḍaina nē paggaliṃci tā beṭṭugām̐gam̐ bādapa mettam̐dalam̐cu
నంతంత డగ్గఱి యధికశౌర్యమున నంతకమున్న తా నతనిఁగీటడఁచు.
naṃtaṃta ḍaggaṟi yadhikaśauryamuna naṃtakamunna tā natanim̐gīṭaḍam̐cu.
నంతటఁబోవక హయముఁబైఁబఱపి యంతంతఁబెనుగుంపులైన వానరుల
naṃtaṭam̐bōvaka hayamum̐baim̐baṟapi yaṃtaṃtam̐benuguṃpulaina vānarula
ప్రేవులుదొబ్బలుఁబెల్లుగా నుఱుము గా వివిధములైనగతులఁద్రొక్కించి
prēvuludobbalum̐bellugā nuṟumu gā vividhamulainagatulam̐drokkiṃci
గుండెలు వగులంగఁగోలెమ్ములగల నొండొంటఁదాఁకించి యుర్వరఁగూల్చి
guṃḍelu vagulaṃgam̐gōlemmulagala noṃḍoṃṭam̐dām̐kiṃci yurvaram̐gūlci
యలుకతోఁబ్రళయకాలానిలుపగిదిఁ దలకొని యెందునుఁదానయైయుండి
yalukatōm̐braḷayakālānilupagidim̐ dalakoni yeṃdunum̐dānayaiyuṃḍi
వానరవరసైన్యవనములు విఱుగ మాన కుగ్రతఁబలుమాఱుఁజరించె.
vānaravarasainyavanamulu viṟuga māna kugratam̐balumāṟum̐jariṃce.
వాని శౌర్యంబును వాని శక్తియును వానరులెల్ల నోర్వఁగలేక యపుడు
vāni śauryaṃbunu vāni śaktiyunu vānarulella nōrvam̐galēka yapuḍu
వికలులైయుండిరి విస్మితులగుచు; సకలదేవతలును జలియించి రపుడు.
vikalulaiyuṃḍiri vismitulagucu; sakaladēvatalunu jaliyiṃci rapuḍu.
పటుభీతిఁబొందినప్లవగసైన్యముల నటు వేఁచుచున్న నరాంతకుఁజూచి
paṭubhītim̐boṃdinaplavagasainyamula naṭu vēm̐cucunna narāṃtakum̐jūci
యనయంబుఁగోపించి యంబుద పటల మున నుండుసూర్యుండు మొనసినమాడ్కిఁ
yanayaṃbum̐gōpiṃci yaṃbuda paṭala muna nuṃḍusūryuṃḍu monasinamāḍkim̐
గపిరాజతనయుఁడంగదకుమారుండు కపిసేనలో నుండి కడఁగి యేతెంచి:
gapirājatanayum̐ḍaṃgadakumāruṃḍu kapisēnalō nuṃḍi kaḍam̐gi yēteṃci:
Keys: ← → turn the page, J K step through the verses.
Illustration: Verse & Place (Project-owned).