Skip to content

आह्निकम् २६

Athocyate śeṣavṛttirjīvatāmupayoginī

An ahnika of the Tantraloka.

76 versesSanskrit with transliteration

Abhinavagupta seated among his disciples, two women attendants beside him.

अथोच्यते शेषवृत्तिर्जीवतामुपयोगिनी ॥ १ ॥

athocyate śeṣavṛttirjīvatāmupayoginī || 1 ||

Report an error

दीक्षा बहुप्रकारेयं श्राद्धान्ता या प्रकीर्तिता । सा संस्क्रियायै मोक्षाय भोगायापि द्वयाय वा ॥ २ ॥

dīkṣā bahuprakāreyaṃ śrāddhāntā yā prakīrtitā | sā saṃskriyāyai mokṣāya bhogāyāpi dvayāya vā || 2 ||

Report an error

तत्र संस्कारसिद्ध्यै या दीक्षा साक्षान्न मोचनी । अनुसंधिवशाद्या च साक्षान्मोक्त्री सबीजिका ॥ ३ ॥

tatra saṃskārasiddhyai yā dīkṣā sākṣānna mocanī | anusaṃdhivaśādyā ca sākṣānmoktrī sabījikā || 3 ||

Report an error

तयोभय्या दीक्षिता ये तेषामाजीववर्तनम् । वक्तव्यं पुत्रकादीनां तन्मयत्वप्रसिद्धये ॥ ४ ॥

tayobhayyā dīkṣitā ye teṣāmājīvavartanam | vaktavyaṃ putrakādīnāṃ tanmayatvaprasiddhaye || 4 ||

Report an error

बुभुक्षोर्वा मुमुक्षोर्वा स्वसंविद्गुरुशास्त्रतः । प्रमाणाद्या संस्क्रियायै दीक्षा हि गुरुणा कृता ॥ ५ ॥

bubhukṣorvā mumukṣorvā svasaṃvidguruśāstrataḥ | pramāṇādyā saṃskriyāyai dīkṣā hi guruṇā kṛtā || 5 ||

Report an error

ततः स संस्कृतं योग्यं ज्ञात्वात्मानं स्वशासने । तदुक्तवस्त्वनुष्ठानं भुक्त्यै मुक्त्यै च सेवते ॥ ६ ॥

tataḥ sa saṃskṛtaṃ yogyaṃ jñātvātmānaṃ svaśāsane | taduktavastvanuṣṭhānaṃ bhuktyai muktyai ca sevate || 6 ||

Report an error

आचार्यप्रत्ययादेव योऽपि स्याद्भुक्तिमुक्तिभाक् । तत्प्रत्यूहोदयध्वस्त्यै ब्रूयात्तस्यापि वर्तनम् ॥ ७ ॥

ācāryapratyayādeva yo'pi syādbhuktimuktibhāk | tatpratyūhodayadhvastyai brūyāttasyāpi vartanam || 7 ||

Report an error

स्वसंविद्गुरुसंवित्त्योस्तुल्यप्रत्ययभागपि । शेषवृत्त्या समादेश्यस्तद्विघ्नादिप्रशान्तये ॥ ८ ॥

svasaṃvidgurusaṃvittyostulyapratyayabhāgapi | śeṣavṛttyā samādeśyastadvighnādipraśāntaye || 8 ||

Report an error

यः सर्वथा परापेक्षामुज्झित्वा तु स्थितो निजात् । प्रत्ययाद्योऽपि चाचार्यप्रत्ययादेव केवलात् ॥ ९ ॥

yaḥ sarvathā parāpekṣāmujjhitvā tu sthito nijāt | pratyayādyo'pi cācāryapratyayādeva kevalāt || 9 ||

Report an error

तौ सांसिद्धिकनिर्बीजौ को वदेच्छेषवृत्तये । क्रमात्तन्मयतोपायगुर्वर्चनरतौ तु तौ ॥ १० ॥

tau sāṃsiddhikanirbījau ko vadeccheṣavṛttaye | kramāttanmayatopāyagurvarcanaratau tu tau || 10 ||

Report an error

तत्रैषां शेषवृत्त्यर्थं नित्यनैमित्तिके ध्रुवे । काम्यवर्जं यतः कामाश्चित्राश्चित्राभ्युपायकाः ॥ ११ ॥

tatraiṣāṃ śeṣavṛttyarthaṃ nityanaimittike dhruve | kāmyavarjaṃ yataḥ kāmāścitrāścitrābhyupāyakāḥ || 11 ||

Report an error

तत्र नित्यो विधिः सन्ध्यानुष्ठानं देवताव्रजे । गुर्वग्निशास्त्रसहिते पूजा भूतदयेत्ययम् ॥ १२ ॥

tatra nityo vidhiḥ sandhyānuṣṭhānaṃ devatāvraje | gurvagniśāstrasahite pūjā bhūtadayetyayam || 12 ||

Report an error

नैमित्तिकस्तु सर्वेषां पर्वणां पूजनं जपः । विशेषवशतः किंच पवित्रकविधिक्रमः ॥ १३ ॥

naimittikastu sarveṣāṃ parvaṇāṃ pūjanaṃ japaḥ | viśeṣavaśataḥ kiṃca pavitrakavidhikramaḥ || 13 ||

Report an error

आचार्यस्य च दीक्षेयं बहुभेदा विवेचिता । व्याख्यादिकं च तत्तस्याधिकं नैमित्तिकं ध्रुवम् ॥ १४ ॥

ācāryasya ca dīkṣeyaṃ bahubhedā vivecitā | vyākhyādikaṃ ca tattasyādhikaṃ naimittikaṃ dhruvam || 14 ||

Report an error

तत्रादौ शिशवे व्रूयाद्गुरुर्नित्यविधिं स्फुटम् । तद्योग्यतां समालोक्य वितताविततात्मनाम् ॥ १५ ॥

tatrādau śiśave vrūyādgururnityavidhiṃ sphuṭam | tadyogyatāṃ samālokya vitatāvitatātmanām || 15 ||

Report an error

मुख्येतरादिमन्त्राणां वीर्यव्याप्त्यादियोग्यताम् । दृष्ट्वा शिष्ये तमेवास्मै मूलमन्त्रं समर्पयेत् ॥ १६ ॥

mukhyetarādimantrāṇāṃ vīryavyāptyādiyogyatām | dṛṣṭvā śiṣye tamevāsmai mūlamantraṃ samarpayet || 16 ||

Report an error

तच्छास्त्रदीक्षितो ह्येष निर्यन्त्राचारशङ्कितः । न मुख्ये योग्य इत्यन्यसेवातः स्यात्तु योग्यता ॥ १७ ॥

tacchāstradīkṣito hyeṣa niryantrācāraśaṅkitaḥ | na mukhye yogya ityanyasevātaḥ syāttu yogyatā || 17 ||

Report an error

साधकस्य बुभुक्षोस्तु साधकीभाविनोऽपिवा । पुष्पपातवशात्सिद्धो मन्त्रोऽर्प्यः साध्यसिद्धये ॥ १८ ॥

sādhakasya bubhukṣostu sādhakībhāvino'pivā | puṣpapātavaśātsiddho mantro'rpyaḥ sādhyasiddhaye || 18 ||

Report an error

वितते गुणभूते वा विधौ दिष्टे पुनर्गुरुः । ज्ञात्वास्मै योग्यतां सारं संक्षिप्तं विधिमाचरेत् ॥ १९ ॥

vitate guṇabhūte vā vidhau diṣṭe punarguruḥ | jñātvāsmai yogyatāṃ sāraṃ saṃkṣiptaṃ vidhimācaret || 19 ||

Report an error

तत्रैष नियमो यद्यन्मान्त्रं रूपं न तद्गुरुः । लिखित्वा प्रथयेच्छिष्ये विशेषादूर्ध्वशासने ॥ २० ॥

tatraiṣa niyamo yadyanmāntraṃ rūpaṃ na tadguruḥ | likhitvā prathayecchiṣye viśeṣādūrdhvaśāsane || 20 ||

Report an error

मन्त्रा वर्णात्मकास्ते च परामर्शात्मकाः सच । गुरुसंविदभिन्नश्वेत्संक्रामेत्सा ततः शिशौ ॥ २१ ॥

mantrā varṇātmakāste ca parāmarśātmakāḥ saca | gurusaṃvidabhinnaśvetsaṃkrāmetsā tataḥ śiśau || 21 ||

Report an error

लिपिस्थितस्तु यो मन्त्रो निर्वीर्यः सोऽत्र कल्पितः । संकेतबलतो नास्य पुस्तकात्प्रथते महः ॥ २२ ॥

lipisthitastu yo mantro nirvīryaḥ so'tra kalpitaḥ | saṃketabalato nāsya pustakātprathate mahaḥ || 22 ||

Report an error

पुस्तकाधीतविद्याश्चेत्युक्तं सिद्धामते ततः । ये तु पुस्तकलब्धेऽपि मन्त्रे वीर्यं प्रजानते ॥ २३ ॥

pustakādhītavidyāścetyuktaṃ siddhāmate tataḥ | ye tu pustakalabdhe'pi mantre vīryaṃ prajānate || 23 ||

Report an error

ते भैरवीयसंस्काराः प्रोक्ताः सांसिद्धिका इति । इति ज्ञात्वा गुरुः सम्यक् परमानन्दघूर्णितः ॥ २४ ॥

te bhairavīyasaṃskārāḥ proktāḥ sāṃsiddhikā iti | iti jñātvā guruḥ samyak paramānandaghūrṇitaḥ || 24 ||

Report an error

तादृशे तादृशे धाम्नि पूजयित्वा विधिं चरेत् । यथान्यशिष्यानुष्ठानं नान्यशिष्येण बुध्यते ॥ २५ ॥

tādṛśe tādṛśe dhāmni pūjayitvā vidhiṃ caret | yathānyaśiṣyānuṣṭhānaṃ nānyaśiṣyeṇa budhyate || 25 ||

Report an error

तथा कुर्याद्गुरुर्गुप्तिहानिर्दोषवती यतः । देवीनां त्रितयं शुद्धं यद्वा यामलयोगतः ॥ २६ ॥

tathā kuryādgururguptihānirdoṣavatī yataḥ | devīnāṃ tritayaṃ śuddhaṃ yadvā yāmalayogataḥ || 26 ||

Report an error

देवीमेकामथो शुद्धां वदेद्वा यामलात्मिकाम् । तत्र मन्त्रं स्फुटं वक्त्राद्गुरुणोपांशु चोदितम् ॥ २७ ॥

devīmekāmatho śuddhāṃ vadedvā yāmalātmikām | tatra mantraṃ sphuṭaṃ vaktrādguruṇopāṃśu coditam || 27 ||

Report an error

अवधार्या प्रवृत्तेस्तमभ्यस्येन्मनसा स्वयम् । ततः सुशिक्षितां स्थानदेहान्तःशोधनत्रयीम् ॥ २८ ॥

avadhāryā pravṛttestamabhyasyenmanasā svayam | tataḥ suśikṣitāṃ sthānadehāntaḥśodhanatrayīm || 28 ||

Report an error

न्यासं ध्यानं जपं मुद्रां पूजां कुर्यात्प्रयत्नतः । तत्र प्रभाते संबुध्य स्वेष्टां प्राग्देवतां स्मरेत् ॥ २९ ॥

nyāsaṃ dhyānaṃ japaṃ mudrāṃ pūjāṃ kuryātprayatnataḥ | tatra prabhāte saṃbudhya sveṣṭāṃ prāgdevatāṃ smaret || 29 ||

Report an error

कृतावश्यककर्तव्यः शुद्धो भूत्वा ततो गृहम् । आश्रित्योत्तरदिग्वक्त्रः स्थानदेहान्तरत्रये ॥ ३० ॥

kṛtāvaśyakakartavyaḥ śuddho bhūtvā tato gṛham | āśrityottaradigvaktraḥ sthānadehāntaratraye || 30 ||

Report an error

शुद्धिं विधाय मन्त्राणां यथास्थानं निवेशनम् । मुद्राप्रदर्शनं ध्यानं भेदाभेदस्वरूपतः ॥ ३१ ॥

śuddhiṃ vidhāya mantrāṇāṃ yathāsthānaṃ niveśanam | mudrāpradarśanaṃ dhyānaṃ bhedābhedasvarūpataḥ || 31 ||

Report an error

देहासुधीव्योमभूषु मनसा तत्र चार्चनम् । जपं चात्र यथाशक्ति देवायैतन्निवेदनम् ॥ ३२ ॥

dehāsudhīvyomabhūṣu manasā tatra cārcanam | japaṃ cātra yathāśakti devāyaitannivedanam || 32 ||

Report an error

तन्मयीभावसिद्ध्यर्थं प्रतिसन्ध्यं समाचरेत् । अन्ये तु प्रागुदक्पश्चाद्दशदिक्षु चतुष्टयीम् ॥ ३३ ॥

tanmayībhāvasiddhyarthaṃ pratisandhyaṃ samācaret | anye tu prāgudakpaścāddaśadikṣu catuṣṭayīm || 33 ||

Report an error

सन्ध्यानामाहुरेतच्च तान्त्रिकीयं न नो मतम् । यासौ कालाधिकारे प्राक् सन्ध्या प्रोक्ता चतुष्टयी ॥ ३४ ॥

sandhyānāmāhuretacca tāntrikīyaṃ na no matam | yāsau kālādhikāre prāk sandhyā proktā catuṣṭayī || 34 ||

Report an error

तामेवान्तः समाधाय सान्ध्यं विधिमुपाचरेत् । सन्ध्याचतुष्टयीकृत्यमेकस्यामथवा शिशुः ॥ ३५ ॥

tāmevāntaḥ samādhāya sāndhyaṃ vidhimupācaret | sandhyācatuṣṭayīkṛtyamekasyāmathavā śiśuḥ || 35 ||

Report an error

कुर्यात्स्वाध्यायविज्ञानगुरुकृत्यादितत्परः । सन्ध्याध्यानोदितानन्ततन्मयीभावयुक्तितः ॥ ३६ ॥

kuryātsvādhyāyavijñānagurukṛtyāditatparaḥ | sandhyādhyānoditānantatanmayībhāvayuktitaḥ || 36 ||

Report an error

तत्संस्कारवशात्सर्वं कालं स्यात्तन्मयो ह्यसौ । ततो यथेष्टकालेऽसौ पूजां पुष्पासवादिभिः ॥ ३७ ॥

tatsaṃskāravaśātsarvaṃ kālaṃ syāttanmayo hyasau | tato yatheṣṭakāle'sau pūjāṃ puṣpāsavādibhiḥ || 37 ||

Report an error

स्थण्डिलादौ शिशुः कुर्याद्विभवाद्यनुरूपतः । सुशुद्धः सन्विधिं सर्वं कृत्वान्तरजपान्तकम् ॥ ३८ ॥

sthaṇḍilādau śiśuḥ kuryādvibhavādyanurūpataḥ | suśuddhaḥ sanvidhiṃ sarvaṃ kṛtvāntarajapāntakam || 38 ||

Report an error

अर्घपात्रं पुरा यद्वद्विधाय स्वेष्टमन्त्रतः । तेन स्थण्डिलपुष्पादि सर्वं संप्रोक्षयेद्बुधः ॥ ३९ ॥

arghapātraṃ purā yadvadvidhāya sveṣṭamantrataḥ | tena sthaṇḍilapuṣpādi sarvaṃ saṃprokṣayedbudhaḥ || 39 ||

Report an error

ततस्तत्रैव संकल्प्य द्वारासनगुरुक्रमम् । पूजयेच्छिवताविष्टः स्वदेहार्चापुरःसरम् ॥ ४० ॥

tatastatraiva saṃkalpya dvārāsanagurukramam | pūjayecchivatāviṣṭaḥ svadehārcāpuraḥsaram || 40 ||

Report an error

ततस्तत्स्थण्डिलं वीध्रव्योमस्फटिकनिर्मलम् । बोधात्मकं समालोक्य तत्र स्वं देवतागणम् ॥ ४१ ॥

tatastatsthaṇḍilaṃ vīdhravyomasphaṭikanirmalam | bodhātmakaṃ samālokya tatra svaṃ devatāgaṇam || 41 ||

Report an error

प्रतिबिम्बतया पश्येद्बिम्बत्वेन च बोधतः । एतदावाहनं मुख्यं व्यजनान्मरुतामिव ॥ ४२ ॥

pratibimbatayā paśyedbimbatvena ca bodhataḥ | etadāvāhanaṃ mukhyaṃ vyajanānmarutāmiva || 42 ||

Report an error

सर्वगोऽपि मरुद्यद्वद्व्यजनेनोपजीवितः । अर्थकृत्सर्वगं मन्त्रचक्रं रूढेस्तथा भवेत् ॥ ४३ ॥

sarvago'pi marudyadvadvyajanenopajīvitaḥ | arthakṛtsarvagaṃ mantracakraṃ rūḍhestathā bhavet || 43 ||

Report an error

चतुष्कपञ्चाशिकया तदेतत्तत्त्वमुच्यते । श्रीनिर्मर्यादशास्त्रे च तदेतद्विभुनोदितम् ॥ ४४ ॥

catuṣkapañcāśikayā tadetattattvamucyate | śrīnirmaryādaśāstre ca tadetadvibhunoditam || 44 ||

Report an error

देवः सर्वगतो देव निर्मर्यादः कथं शिवः । आवाह्यते क्षम्यते वेत्येवंपृष्टोऽब्रवीद्विभुः ॥ ४५ ॥

devaḥ sarvagato deva nirmaryādaḥ kathaṃ śivaḥ | āvāhyate kṣamyate vetyevaṃpṛṣṭo'bravīdvibhuḥ || 45 ||

Report an error

वासनावाह्यते देवि वासना च विसृज्यते । परमार्थेन देवस्य नावाहनविसर्जने ॥ ४६ ॥

vāsanāvāhyate devi vāsanā ca visṛjyate | paramārthena devasya nāvāhanavisarjane || 46 ||

Report an error

आवाहितो मया देवः स्थण्डिले च प्रतिष्ठितः । पूजितः स्तुत इत्येवं हृष्ट्वा देवं विसर्जयेत् ॥ ४७ ॥

āvāhito mayā devaḥ sthaṇḍile ca pratiṣṭhitaḥ | pūjitaḥ stuta ityevaṃ hṛṣṭvā devaṃ visarjayet || 47 ||

Report an error

प्राणिनामप्रबुद्धानां सन्तोषजननाय वै । आवाहनादिकं तेषां प्रवृत्तिः कथमन्यथा ॥ ४८ ॥

prāṇināmaprabuddhānāṃ santoṣajananāya vai | āvāhanādikaṃ teṣāṃ pravṛttiḥ kathamanyathā || 48 ||

Report an error

कालेन तु विजानन्ति प्रवृत्ताः पतिशासने । अनुक्रमेण देवस्य प्राप्तिं भुवनपूर्विकाम् ॥ ४९ ॥

kālena tu vijānanti pravṛttāḥ patiśāsane | anukrameṇa devasya prāptiṃ bhuvanapūrvikām || 49 ||

Report an error

ज्ञानदीपद्युतिध्वस्तसमस्ताज्ञानसञ्चयाः । कुतो वानीयते देवः कुत्र वा नीयतेऽपि सः ॥ ५० ॥

jñānadīpadyutidhvastasamastājñānasañcayāḥ | kuto vānīyate devaḥ kutra vā nīyate'pi saḥ || 50 ||

Report an error

स्थूलसूक्ष्मादिभेदेन स हि सर्वत्र संस्थितः । आवाहिते मन्त्रगणे पुष्पासवनिवेदनैः ॥ ५१ ॥

sthūlasūkṣmādibhedena sa hi sarvatra saṃsthitaḥ | āvāhite mantragaṇe puṣpāsavanivedanaiḥ || 51 ||

Report an error

धूपैश्च तर्पणं कार्यं श्रद्धाभक्तिबलोचितैः । दीप्तानां शक्तिनादादिमन्त्राणामासवैः पलैः ॥ ५२ ॥

dhūpaiśca tarpaṇaṃ kāryaṃ śraddhābhaktibalocitaiḥ | dīptānāṃ śaktinādādimantrāṇāmāsavaiḥ palaiḥ || 52 ||

Report an error

रक्तैः प्राक् तर्पण पश्चात् पुष्पधूपादिविस्तरैः । आगतस्य तु मन्त्रस्य न कुर्यात्तर्पणं यदि ॥ ५३ ॥

raktaiḥ prāk tarpaṇa paścāt puṣpadhūpādivistaraiḥ | āgatasya tu mantrasya na kuryāttarpaṇaṃ yadi || 53 ||

Report an error

हरत्यर्धशरीरं स इत्युक्तं किल शम्भुना । यद्यदेवास्य मनसि विकासित्वं प्रयच्छति ॥ ५४ ॥

haratyardhaśarīraṃ sa ityuktaṃ kila śambhunā | yadyadevāsya manasi vikāsitvaṃ prayacchati || 54 ||

Report an error

तेनैव कुर्यात्पूजां स इति शम्भोर्विनिश्चयः । साधकानां बुभुक्षूणां विधिर्नियतियन्त्रितः ॥ ५५ ॥

tenaiva kuryātpūjāṃ sa iti śambhorviniścayaḥ | sādhakānāṃ bubhukṣūṇāṃ vidhirniyatiyantritaḥ || 55 ||

Report an error

मुमुक्षूणां तत्त्वविदां स एव तु निरर्गलः । कार्ये विशेषमाधित्सुर्विशिष्टं कारणं स्पृशेत् ॥ ५६ ॥

mumukṣūṇāṃ tattvavidāṃ sa eva tu nirargalaḥ | kārye viśeṣamādhitsurviśiṣṭaṃ kāraṇaṃ spṛśet || 56 ||

Report an error

रक्तकर्पासतूलेच्छुस्तुल्यतद्बीजपुञ्जवत् । सन्ति भोगे विशेषाश्च विचित्राः कारणेरिताः ॥ ५७ ॥

raktakarpāsatūlecchustulyatadbījapuñjavat | santi bhoge viśeṣāśca vicitrāḥ kāraṇeritāḥ || 57 ||

Report an error

देशकालानुसन्धानगुणद्रव्यक्रियादिभिः । स्वल्पा क्रिया भूयसी वा हृदयाह्लाददायिभिः ॥ ५८ ॥

deśakālānusandhānaguṇadravyakriyādibhiḥ | svalpā kriyā bhūyasī vā hṛdayāhlādadāyibhiḥ || 58 ||

Report an error

बाह्यैः संकल्पजैर्वापि कारकैः परिकल्पिता । मुमुक्षोर्न विशेषाय नैःश्रेयसविधिं प्रति ॥ ५९ ॥

bāhyaiḥ saṃkalpajairvāpi kārakaiḥ parikalpitā | mumukṣorna viśeṣāya naiḥśreyasavidhiṃ prati || 59 ||

Report an error

नहि ब्रह्मणि शंसन्ति बाहुल्याल्पत्वदुर्दशाः । चितः स्वातन्त्र्यसारत्वात् तस्यानन्दघनत्वतः ॥ ६० ॥

nahi brahmaṇi śaṃsanti bāhulyālpatvadurdaśāḥ | citaḥ svātantryasāratvāt tasyānandaghanatvataḥ || 60 ||

Report an error

क्रिया स्यात्तन्मयीभूत्यै हृदयाह्लाददायिभिः । शिवाभेदभराद्भाववर्गः श्च्योतति यं रसम् ॥ ६१ ॥

kriyā syāttanmayībhūtyai hṛdayāhlādadāyibhiḥ | śivābhedabharādbhāvavargaḥ ścyotati yaṃ rasam || 61 ||

Report an error

तमेव परमे धाम्नि पूजनायार्पयेद्बुधः । स्तोत्रेषु बहुधा चैतन्मया प्रोक्तं निजाह्निके ॥ ६२ ॥

tameva parame dhāmni pūjanāyārpayedbudhaḥ | stotreṣu bahudhā caitanmayā proktaṃ nijāhnike || 62 ||

Report an error

अधिशय्य पारमार्थिकभावप्रसरप्रकाशमुल्लसति । या परमामृतदृक् त्वां तयार्चयन्ते रहस्यविदः ॥ ६३ ॥

adhiśayya pāramārthikabhāvaprasaraprakāśamullasati | yā paramāmṛtadṛk tvāṃ tayārcayante rahasyavidaḥ || 63 ||

Report an error

कृत्वाधारधरां चमत्कृतिरसप्रोक्षाक्षणक्षालितामात्तैर्मानसतः स्वभावकुसुमैः स्वामोदसन्दोहिभिः । आनन्दामृतनिर्भरस्वहृदयानर्घार्घपात्रक्रमात् त्वां देव्या सह देहदेवसदने देवार्चयेऽहर्निशम् ॥ ६४ ॥

kṛtvādhāradharāṃ camatkṛtirasaprokṣākṣaṇakṣālitāmāttairmānasataḥ svabhāvakusumaiḥ svāmodasandohibhiḥ | ānandāmṛtanirbharasvahṛdayānarghārghapātrakramāt tvāṃ devyā saha dehadevasadane devārcaye'harniśam || 64 ||

Report an error

नानास्वादरसामिमां त्रिजगतीं हृच्चक्रयन्त्रार्पितामूर्ध्वाध्यस्तविवेकगौरवभरान्निष्पीड्य निःष्यन्दितम् । यत्संवित्परमामृतं मृतिजराजन्मापहं जृम्भते तेन त्वां हविषा परेण परमे संतर्पयेऽहर्निशम् ॥ ६५ ॥

nānāsvādarasāmimāṃ trijagatīṃ hṛccakrayantrārpitāmūrdhvādhyastavivekagauravabharānniṣpīḍya niḥṣyanditam | yatsaṃvitparamāmṛtaṃ mṛtijarājanmāpahaṃ jṛmbhate tena tvāṃ haviṣā pareṇa parame saṃtarpaye'harniśam || 65 ||

Report an error

इति श्लोकत्रयोपात्तमर्थमन्तर्विभावयन् । येन केनापि भावेन तर्पयेद्देवतागणम् ॥ ६६ ॥

iti ślokatrayopāttamarthamantarvibhāvayan | yena kenāpi bhāvena tarpayeddevatāgaṇam || 66 ||

Report an error

मुद्रां प्रदर्शयेत्पश्चान्मनसा वापि योगतः । वचसा मन्त्रयोगेन वपुषा संनिवेशतः ॥ ६७ ॥

mudrāṃ pradarśayetpaścānmanasā vāpi yogataḥ | vacasā mantrayogena vapuṣā saṃniveśataḥ || 67 ||

Report an error

कृत्वा जपं ततः सर्वं देवतायै समर्पयेत् । तच्चोक्तं कर्तृतातत्त्वनिरूपणविधौ पुरा ॥ ६८ ॥

kṛtvā japaṃ tataḥ sarvaṃ devatāyai samarpayet | taccoktaṃ kartṛtātattvanirūpaṇavidhau purā || 68 ||

Report an error

ततो विसर्जनं कार्यं बोधैकात्म्यप्रयोगतः । कृत्वा वा वह्निगां मन्त्रतृप्तिं प्रोक्तविधानतः ॥ ६९ ॥

tato visarjanaṃ kāryaṃ bodhaikātmyaprayogataḥ | kṛtvā vā vahnigāṃ mantratṛptiṃ proktavidhānataḥ || 69 ||

Report an error

द्वारपीठगुरुव्रातसमर्पितनिवेदनात् । ऋतेऽन्यत्स्वयमश्नीयादगाधेऽम्भस्यथ क्षिपेत् ॥ ७० ॥

dvārapīṭhaguruvrātasamarpitanivedanāt | ṛte'nyatsvayamaśnīyādagādhe'mbhasyatha kṣipet || 70 ||

Report an error

प्राणिनो जलजाः पूर्वदीक्षिताः शम्भुना स्वयम् । विधिना भाविना श्रीमन्मीननाथावतारिणा ॥ ७१ ॥

prāṇino jalajāḥ pūrvadīkṣitāḥ śambhunā svayam | vidhinā bhāvinā śrīmanmīnanāthāvatāriṇā || 71 ||

Report an error

मार्जारमूषिकाद्यैर्यददीक्षैश्चापि भक्षितम् । तच्छङ्कातङ्कदानेन व्याधये नरकाय च ॥ ७२ ॥

mārjāramūṣikādyairyadadīkṣaiścāpi bhakṣitam | tacchaṅkātaṅkadānena vyādhaye narakāya ca || 72 ||

Report an error

अतस्तत्त्वविदा ध्वस्तशङ्कातङ्कोऽपि पण्डितः । प्रकटं नेदृशं कुर्याल्लोकानुग्रहवाञ्छया ॥ ७३ ॥

atastattvavidā dhvastaśaṅkātaṅko'pi paṇḍitaḥ | prakaṭaṃ nedṛśaṃ kuryāllokānugrahavāñchayā || 73 ||

Report an error

श्रीमन्मतमहाशास्त्रे तदुक्तं विभुना स्वयम् । स्वयं तु शङ्कासङ्कोचनिष्कासनपरायणः ॥ ७४ ॥

śrīmanmatamahāśāstre taduktaṃ vibhunā svayam | svayaṃ tu śaṅkāsaṅkocaniṣkāsanaparāyaṇaḥ || 74 ||

Report an error

भवेत्तथा यथान्येषां शङ्का नो मनसि स्फुरेत् । मार्जयित्वा ततः स्नानं पुष्पेणाथ प्रपूजयेत् ॥ ७५ ॥

bhavettathā yathānyeṣāṃ śaṅkā no manasi sphuret | mārjayitvā tataḥ snānaṃ puṣpeṇātha prapūjayet || 75 ||

Report an error

पुष्पादि सर्वं तत्स्थं तदगाधाम्भसि निक्षिपेत् । उक्तः स्थण्डिलयागोऽयं नित्यकर्मणि शम्भुना ॥ ७६ ॥

puṣpādi sarvaṃ tatsthaṃ tadagādhāmbhasi nikṣipet | uktaḥ sthaṇḍilayāgo'yaṃ nityakarmaṇi śambhunā || 76 ||

Report an error

Illustration: Verse & Place (Project-owned).