Skip to content

आह्निकम् ३६

Āyātiratha śāstrasya kathyate'vasarāgatā

An ahnika of the Tantraloka.

15 versesSanskrit with transliteration

Abhinavagupta seated among his disciples, two women attendants beside him.

आयातिरथ शास्त्रस्य कथ्यतेऽवसरागता । श्रीसिद्धादिविनिर्दिष्टा गुरुभिश्च निरूपिता । भैरवो भैरवी देवी स्वच्छन्दो लाकुलोऽणुराट् ॥ १ ॥

āyātiratha śāstrasya kathyate'vasarāgatā | śrīsiddhādivinirdiṣṭā gurubhiśca nirūpitā | bhairavo bhairavī devī svacchando lākulo'ṇurāṭ || 1 ||

Report an error

गहनेशोऽब्जजः शक्रो गुरुः कोट्यपकर्षतः । नवभिः क्रमशोऽधीतं नवकोटिप्रविस्तरम् ॥ २ ॥

gahaneśo'bjajaḥ śakro guruḥ koṭyapakarṣataḥ | navabhiḥ kramaśo'dhītaṃ navakoṭipravistaram || 2 ||

Report an error

एतैस्ततो गुरुः कोटिमात्रात् पादं वितीर्णवान् । दक्षादिभ्य उभौ पादौ संवर्तादिभ्य एव च ॥ ३ ॥

etaistato guruḥ koṭimātrāt pādaṃ vitīrṇavān | dakṣādibhya ubhau pādau saṃvartādibhya eva ca || 3 ||

Report an error

पादं च वामनादिभ्यः पादार्धं भार्गवाय च । पादपादं तु बलये पादपादस्तु योऽपरः ॥ ४ ॥

pādaṃ ca vāmanādibhyaḥ pādārdhaṃ bhārgavāya ca | pādapādaṃ tu balaye pādapādastu yo'paraḥ || 4 ||

Report an error

सिंहायार्धं ततः शिष्टाद्द्वौ भागौ विनताभुवे । पादं वासुकिनागाय खण्डाः सप्तदश त्वमी ॥ ५ ॥

siṃhāyārdhaṃ tataḥ śiṣṭāddvau bhāgau vinatābhuve | pādaṃ vāsukināgāya khaṇḍāḥ saptadaśa tvamī || 5 ||

Report an error

स्वर्गादर्धं रावणोऽथ जह्रे रामोऽर्धमप्यतः । विभीषणमुखादाप गुरुशिष्यविधिक्रमात् ॥ ६ ॥

svargādardhaṃ rāvaṇo'tha jahre rāmo'rdhamapyataḥ | vibhīṣaṇamukhādāpa guruśiṣyavidhikramāt || 6 ||

Report an error

खण्डैरेकान्नविंशत्या विभक्तं तदभूत्ततः । खण्डं खण्डं चाष्टखण्डं प्रोक्तपादादिभेदतः ॥ ७ ॥

khaṇḍairekānnaviṃśatyā vibhaktaṃ tadabhūttataḥ | khaṇḍaṃ khaṇḍaṃ cāṣṭakhaṇḍaṃ proktapādādibhedataḥ || 7 ||

Report an error

पादो मूलोद्धारावुत्तरवृहदुत्तरे तथा कल्पः । सांहितकल्पस्कन्दावनुत्तरं व्यापकं त्रिधा तिस्रः ॥ ८ ॥

pādo mūloddhārāvuttaravṛhaduttare tathā kalpaḥ | sāṃhitakalpaskandāvanuttaraṃ vyāpakaṃ tridhā tisraḥ || 8 ||

Report an error

देव्योऽत्र निरूप्यन्ते क्रमशो विस्तारिणैव रूपेण । नवमे पदे तु गणना न काचिदुक्ता व्यवच्छिदाहीने ॥ ९ ॥

devyo'tra nirūpyante kramaśo vistāriṇaiva rūpeṇa | navame pade tu gaṇanā na kāciduktā vyavacchidāhīne || 9 ||

Report an error

रामाच्च लक्ष्मणस्तस्मात् सिद्धास्तेभ्योऽपि दानवाः । गुह्यकाश्च ततस्तेभ्यो योगिनो नृवरास्ततः ॥ १० ॥

rāmācca lakṣmaṇastasmāt siddhāstebhyo'pi dānavāḥ | guhyakāśca tatastebhyo yogino nṛvarāstataḥ || 10 ||

Report an error

तेषां क्रमेण तन्मध्ये भ्रष्टं कालान्तराद्यदा । तदा श्रीकण्ठनाथाज्ञावशात् सिद्धा अवातरम् ॥ ११ ॥

teṣāṃ krameṇa tanmadhye bhraṣṭaṃ kālāntarādyadā | tadā śrīkaṇṭhanāthājñāvaśāt siddhā avātaram || 11 ||

Report an error

त्र्यम्बकामर्दकाभिख्यश्रीनाथा अद्वये द्वये । द्वयाद्वये च निपुणाः क्रमेण शिवशासने ॥ १२ ॥

tryambakāmardakābhikhyaśrīnāthā advaye dvaye | dvayādvaye ca nipuṇāḥ krameṇa śivaśāsane || 12 ||

Report an error

आद्यस्य चान्वयो जज्ञे द्वितीयो दुहितृक्रमात् । स चार्धत्र्यम्बकाभिख्यः संतानः सुप्रतिष्ठितः ॥ १३ ॥

ādyasya cānvayo jajñe dvitīyo duhitṛkramāt | sa cārdhatryambakābhikhyaḥ saṃtānaḥ supratiṣṭhitaḥ || 13 ||

Report an error

अतश्चार्धचतस्रोऽत्र मठिकाः संततिक्रमात् । शिष्यप्रशिष्यैर्विस्तीर्णाः शतशाखं व्यवस्थितैः ॥ १४ ॥

ataścārdhacatasro'tra maṭhikāḥ saṃtatikramāt | śiṣyapraśiṣyairvistīrṇāḥ śataśākhaṃ vyavasthitaiḥ || 14 ||

Report an error

अध्युष्टसंततिस्रोतःसारभूतरसाहृतिम् । विधाय तन्त्रालोकोऽयं स्यन्दते सकलान्रसान् ॥ १५ ॥

adhyuṣṭasaṃtatisrotaḥsārabhūtarasāhṛtim | vidhāya tantrāloko'yaṃ syandate sakalānrasān || 15 ||

Report an error

Illustration: Verse & Place (Project-owned).