Skip to content

अध्यायः १२

Navadigvasavastrikāgnivedairguṇitā dvitricaturvikalpajā: syu

A chapter of the Brihat Jataka.

19 versesSanskrit with transliteration

The twelve houses of a horoscope drawn in the square South Indian style.

नवदिग्वसवस्त्रिकाग्निवेदैर्गुणिता द्वित्रिचतुर्विकल्पजा: स्यु । यवनैस्त्रिगुणा हि षट्शती सा कथिता विस्तरतोऽत्र तत्समास ॥ १ ॥

navadigvasavastrikāgnivedairguṇitā dvitricaturvikalpajā: syu | yavanaistriguṇā hi ṣaṭśatī sā kathitā vistarato'tra tatsamāsa || 1 ||

Report an error

रज्जुर्मुशलं नलश्चराद्यै: सत्यश्चाश्रयजाञ्जगाद योगान् । केन्द्रै: सदसद्युतैर्दलाख्यौ स्त्रक्सर्पौ कथितौ पराशरेण ॥ २ ॥

rajjurmuśalaṃ nalaścarādyai: satyaścāśrayajāñjagāda yogān | kendrai: sadasadyutairdalākhyau straksarpau kathitau parāśareṇa || 2 ||

Report an error

योगा व्रजन्त्यात्श्रयाजा: समत्वं यवाब्जवज्राण्डजगोलकाद्यै: । केन्द्रोपगै: प्रोक्तफलौ दलाख्यावित्याहुरन्ये न पृथक्फलौ तौ ॥ ३ ॥

yogā vrajantyātśrayājā: samatvaṃ yavābjavajrāṇḍajagolakādyai: | kendropagai: proktaphalau dalākhyāvityāhuranye na pṛthakphalau tau || 3 ||

Report an error

आसन्नकेन्द्र भवनद्व यगैर्गदाख्यस्तन्वस्तगेषु शकटं विहग: खबन्ध्वो: । शृं गाटकं नवमपञ्चमलग्नसंथैर्लग्नान्यगैर्हलमिति प्रवदन्ति तज्ज्ञा: ॥ ४ ॥

āsannakendra bhavanadva yagairgadākhyastanvastageṣu śakaṭaṃ vihaga: khabandhvo: | śṛṃ gāṭakaṃ navamapañcamalagnasaṃthairlagnānyagairhalamiti pravadanti tajjñā: || 4 ||

Report an error

शकटाण्डजवच्छुभाशुभैर्वज्रं तद्विपरीतगैर्यव: । कमलं तु विमिश्रसंस्थितैर्वापी तद्यदि केन्द्रबाह्यत: ॥ ५ ॥

śakaṭāṇḍajavacchubhāśubhairvajraṃ tadviparītagairyava: | kamalaṃ tu vimiśrasaṃsthitairvāpī tadyadi kendrabāhyata: || 5 ||

Report an error

पूर्वशास्त्रानुसारेण मया वज्रादय: कृता: । चतुर्थे भवने सूर्याज्ज्ञसितौ भवत: कथम् ? ॥ ६ ॥

pūrvaśāstrānusāreṇa mayā vajrādaya: kṛtā: | caturthe bhavane sūryājjñasitau bhavata: katham ? || 6 ||

Report an error

कण्टकादिप्रवृत्तैस्तु चतुर्गृहगतैर्गहै: । यूपेषुशक्तिदण्डाख्या होराद्यै: कण्टकै: क्रमात् ॥ ७ ॥

kaṇṭakādipravṛttaistu caturgṛhagatairgahai: | yūpeṣuśaktidaṇḍākhyā horādyai: kaṇṭakai: kramāt || 7 ||

Report an error

नौकूटच्छत्रचापानि तद्वत्सप्तर्क्षसंस्थितै: । अर्द्धचन्द्रस्तु नावाद्यै: प्रोक्त:त्वन्यर्क्षसंस्थितै: ॥ ८ ॥

naukūṭacchatracāpāni tadvatsaptarkṣasaṃsthitai: | arddhacandrastu nāvādyai: prokta:tvanyarkṣasaṃsthitai: || 8 ||

Report an error

एकान्तरगतैरर्थात्समुद्र: षड्गृहाश्रितै: । विलग्नादिस्थितैश्चक्रमित्याकृतिजसंग्रह: ॥ ९ ॥

ekāntaragatairarthātsamudra: ṣaḍgṛhāśritai: | vilagnādisthitaiścakramityākṛtijasaṃgraha: || 9 ||

Report an error

सङ्ख्यायोगा: स्यु:सप्त सप्तर्क्ष संस्थैरेकापायाद्वल्लकी दामिनी च । पाश: केदार: शूलयोगो युगं च गोलश्चान्यान्पूर्वमुक्तान्विहाय ॥ १० ॥

saṅkhyāyogā: syu:sapta saptarkṣa saṃsthairekāpāyādvallakī dāminī ca | pāśa: kedāra: śūlayogo yugaṃ ca golaścānyānpūrvamuktānvihāya || 10 ||

Report an error

ईर्ष्युर्विदेशनिरतोऽध्वरुचिश्च रज्ज्वां मानी धनी च मुशले बहुकृत्यसक्त: । व्यङ्ग: स्थिराढ्यनिपुणो नलज: स्त्रगुत्थो भोगान्वितो भुजगजो बहुदु:खभाक्स्यात् ॥ ११ ॥

īrṣyurvideśanirato'dhvaruciśca rajjvāṃ mānī dhanī ca muśale bahukṛtyasakta: | vyaṅga: sthirāḍhyanipuṇo nalaja: straguttho bhogānvito bhujagajo bahudu:khabhāksyāt || 11 ||

Report an error

आश्रयोक्तास्तु विफला भवन्त्यन्यैर्विमिश्रिता: । मिश्रा यैस्ते फलं वद्यु रमिश्रा स्वफलप्रदा: ॥ १२ ॥

āśrayoktāstu viphalā bhavantyanyairvimiśritā: | miśrā yaiste phalaṃ vadyu ramiśrā svaphalapradā: || 12 ||

Report an error

यज्वार्थभाक्सततमर्थरुचिर्गदायां तद्वृत्तिभुक्छकटज: सरुज: कुदार: । दूतोऽटन: कलहकृद्विहगे प्रदिष्ट: शृङ्गाटके चिरसुखी कृषिकृद्धलाख्ये ॥ १३ ॥

yajvārthabhāksatatamartharucirgadāyāṃ tadvṛttibhukchakaṭaja: saruja: kudāra: | dūto'ṭana: kalahakṛdvihage pradiṣṭa: śṛṅgāṭake cirasukhī kṛṣikṛddhalākhye || 13 ||

Report an error

वज्रेन्त्यपूर्वसुखिन: सुभगोऽतिशूरो विर्यान्विताऽप्यथ यवे सुखितो वयोऽन्त: । विख्यात्कीर्त्यमितसौख्यगुणश्च पद्मे वाप्यां तनुस्थिरसुखो निधिकृन्न दाता ॥ १४ ॥

vajrentyapūrvasukhina: subhago'tiśūro viryānvitā'pyatha yave sukhito vayo'nta: | vikhyātkīrtyamitasaukhyaguṇaśca padme vāpyāṃ tanusthirasukho nidhikṛnna dātā || 14 ||

Report an error

त्यागात्मवान्क्रतुवरैर्यजते च यूपे हिंस्त्रोऽथ गुप्त्यधिकृत: शरकृच्छराख्ये । नीचोऽलस: सुखधनैर्वियुतश्च शक्तौ दण्डे प्रियैर्विरहित: पुरुषोऽन्त्यवृत्ति: ॥ १५ ॥

tyāgātmavānkratuvarairyajate ca yūpe hiṃstro'tha guptyadhikṛta: śarakṛccharākhye | nīco'lasa: sukhadhanairviyutaśca śaktau daṇḍe priyairvirahita: puruṣo'ntyavṛtti: || 15 ||

Report an error

कीत्?र्यायुतश्चलसुख: कृपणश्च नौज: कूटेऽनृतप्लवनबन्धनपश्च जात: । छत्रोद्भव: स्वजनसौख्यकरोऽन्त्यसौख्य: शूरश्च कार्मुकभव: प्रथमान्त्यसौख्य: ॥ १६ ॥

kīt?ryāyutaścalasukha: kṛpaṇaśca nauja: kūṭe'nṛtaplavanabandhanapaśca jāta: | chatrodbhava: svajanasaukhyakaro'ntyasaukhya: śūraśca kārmukabhava: prathamāntyasaukhya: || 16 ||

Report an error

अर्धेन्दुज: सुभगकान्तवपु: प्रधानस्तोयालये नरपतिप्रतिमस्तु भोगी । चक्रे नरेन्द्रमुकुटद्युतिरञ्जिताङ्घ्रिर्वीणोद्भवश्च निपुण: प्रियगीतनृत्य: ॥ १७ ॥

ardhenduja: subhagakāntavapu: pradhānastoyālaye narapatipratimastu bhogī | cakre narendramukuṭadyutirañjitāṅghrirvīṇodbhavaśca nipuṇa: priyagītanṛtya: || 17 ||

Report an error

दातान्यकार्यनिरत: पशुपश्च दाम्नि पाशे धनार्जनविशीलसभृत्य बन्धु: । केदारज: कृषिकर: सुबहूपयोज्य: शूर: क्षतो धनरुचिर्विधनश्च शूले ॥ १८ ॥

dātānyakāryanirata: paśupaśca dāmni pāśe dhanārjanaviśīlasabhṛtya bandhu: | kedāraja: kṛṣikara: subahūpayojya: śūra: kṣato dhanarucirvidhanaśca śūle || 18 ||

Report an error

धनविरहित: पाखण्डी वा युगे त्वथ गोलके विधनमलिनौऽज्ञानोपेत: कुशिल्प्यलसोऽटन: । इति निगदिता योगा: सार्द्धं फलैरिह नाभसा नियतफलदाश्चिन्त्या ह्ये ते समस्तदशास्वपि ॥ १९ ॥

dhanavirahita: pākhaṇḍī vā yuge tvatha golake vidhanamalinau'jñānopeta: kuśilpyalaso'ṭana: | iti nigaditā yogā: sārddhaṃ phalairiha nābhasā niyataphaladāścintyā hye te samastadaśāsvapi || 19 ||

Report an error

Illustration: Verse & Place (Project-owned).