अध्यायः २१
Kulasamakulamukhyabandhupūjyā dhanisukhibhoginṛpā: svabhaikavṛddhyā
॥
A chapter of the Brihat Jataka.
10 verses·Sanskrit with transliteration
कुलसमकुलमुख्यबन्धुपूज्या धनिसुखिभोगिनृपा: स्वभैकवृद्ध्या ।
परविभवसुहृत्स्वबन्धुपोप्या गणपबलेशनृपाश्च भित्रभेषु ॥ १ ॥
kulasamakulamukhyabandhupūjyā dhanisukhibhoginṛpā: svabhaikavṛddhyā |
paravibhavasuhṛtsvabandhupopyā gaṇapabaleśanṛpāśca bhitrabheṣu || 1 ||
जनयति नृपमेकोऽप्युच्चगो मित्रदृष्ट: प्रचुरधनसमेतं मित्रयोगाच्च सिद्धम् ।
विघनविसुखमूढव्याधितो बन्धतप्तो वधदुरितसमेत: शत्रुनीचर्क्षगेषु ॥ २ ॥
janayati nṛpameko'pyuccago mitradṛṣṭa: pracuradhanasametaṃ mitrayogācca siddham |
vighanavisukhamūḍhavyādhito bandhatapto vadhaduritasameta: śatrunīcarkṣageṣu || 2 ||
यातेष्वसत्स्वसममेषु दिनेशहोरां ख्यातो महोद्यमबलाथयुतोऽतितेजा: ।
चान्द्रीं शुभेषु युजि मार्दवकान्तिसौख्यसौभाग्यधीमधुरवाक्ययुत: प्रजात: ॥ ३ ॥
yāteṣvasatsvasamameṣu dineśahorāṃ khyāto mahodyamabalāthayuto'titejā: |
cāndrīṃ śubheṣu yuji mārdavakāntisaukhyasaubhāgyadhīmadhuravākyayuta: prajāta: || 3 ||
""कुम्भद्वादशभागो लग्नगतो न प्रशस्यते यवनै: ।
यद्येवं सर्वेषां लग्नगतानामनिष्टफलता स्यात् ।
घटयोगाद्राशीनां न मतं तत्सर्वशास्त्रकाराणाम् ।
तस्मात्कुम्भविलग्नो जन्मन्यशुभो न तद्भाग: ।। इति ॥ ४ ॥
""kumbhadvādaśabhāgo lagnagato na praśasyate yavanai: |
yadyevaṃ sarveṣāṃ lagnagatānāmaniṣṭaphalatā syāt |
ghaṭayogādrāśīnāṃ na mataṃ tatsarvaśāstrakārāṇām |
tasmātkumbhavilagno janmanyaśubho na tadbhāga: || iti || 4 ||
तास्वेव होरास्वपरर्क्षगेषु ज्ञेया नरा: पूर्वगुणेषु मध्या: ।
व्यत्यरतहोराभवनस्थितेषु मर्त्या भवन्त्युक्तगुणैर्विहीना: ॥ ५ ॥
tāsveva horāsvapararkṣageṣu jñeyā narā: pūrvaguṇeṣu madhyā: |
vyatyaratahorābhavanasthiteṣu martyā bhavantyuktaguṇairvihīnā: || 5 ||
कल्याणरूपगुणमात्मसुहद्दृकाणो चन्द्रोऽन्यागस्तदधिनाथगुणं करोति ।
व्यालोद्यतायुधचतुश्चरणाण्डजेषु तीक्ष्णोऽतिहिंस्त्रगुरुतल्परतोऽटनश्च ॥ ६ ॥
kalyāṇarūpaguṇamātmasuhaddṛkāṇo candro'nyāgastadadhināthaguṇaṃ karoti |
vyālodyatāyudhacatuścaraṇāṇḍajeṣu tīkṣṇo'tihiṃstragurutalparato'ṭanaśca || 6 ||
स्तेनो भोक्ता पण्डिताढ्यो नरेन्द्र: क्लीब: शूरो विष्टिकृद्दासवृत्ति: ।
पापो हिंस्त्रोऽभीश्च वर्गोत्तमांशेष्वेषामीशा राशिवद्द्वादशांशै: ॥ ७ ॥
steno bhoktā paṇḍitāḍhyo narendra: klība: śūro viṣṭikṛddāsavṛtti: |
pāpo hiṃstro'bhīśca vargottamāṃśeṣveṣāmīśā rāśivaddvādaśāṃśai: || 7 ||
जायान्वितो बलविभूषणसत्त्वयुक्तस्तेजोऽतिसाहसयुतश्च कुजे स्वभागे ।
रोगी मृतस्वयुवतिर्विषमोऽन्यदारो दु:खी परिच्छदयुतो मलिनोऽर्कपुत्रे ॥ ८ ॥
jāyānvito balavibhūṣaṇasattvayuktastejo'tisāhasayutaśca kuje svabhāge |
rogī mṛtasvayuvatirviṣamo'nyadāro du:khī paricchadayuto malino'rkaputre || 8 ||
धनयश:सुखबुद्धियुक्तास्तेजस्विपूजृयनिरुगुद्यमभोगवन्त: ।
मेधाकलाकपटकाव्यविवादशिल्पशल्पशास्त्रार्थसाहसयुता शशिजेऽतिमान्या: ॥ ९ ॥
dhanayaśa:sukhabuddhiyuktāstejasvipūjṛyanirugudyamabhogavanta: |
medhākalākapaṭakāvyavivādaśilpaśalpaśāstrārthasāhasayutā śaśije'timānyā: || 9 ||
स्वांशे गुरौ: ।
स्वे त्रिंशांशे बहुसुतसुखारोग्यभाग्यार्थरूप: शुक्रे तीक्षण: सुललितवपु: सुप्रकीर्णेन्द्रियश्च ।
शूरस्तब्धौ विषमवधकौ सद्गुणाढ्यौ सुखिज्ञौ चार्वङ्गेष्टौ रविशशियुतेष्वारपूर्वाशंकेषु ॥ १० ॥
svāṃśe gurau: |
sve triṃśāṃśe bahusutasukhārogyabhāgyārtharūpa: śukre tīkṣaṇa: sulalitavapu: suprakīrṇendriyaśca |
śūrastabdhau viṣamavadhakau sadguṇāḍhyau sukhijñau cārvaṅgeṣṭau raviśaśiyuteṣvārapūrvāśaṃkeṣu || 10 ||
Keys: ← → turn the page, J K step through the verses.
Illustration: Verse & Place (Project-owned).