Skip to content

अध्यायः २०

Śūra: stabdho vikalanayano nirghṛṇo'rke …

A chapter of the Brihat Jataka.

9 versesSanskrit with transliteration

The twelve houses of a horoscope drawn in the square South Indian style.
←
Go to verse
→

शूर: स्तब्धो विकलनयनो निर्घृणोऽर्के तनुसथे । मेषे सस्वस्तिमिरनयन: सिंहसस्थे निशान्ध: । नीचेऽन्धोऽस्व: शशिगृहगते बुद्बुदाक्ष: पतंगे । भूरिद्रव्यो नृपहृतधनो वक्त्ररोगी द्वितीये ॥ १ ॥

śūra: stabdho vikalanayano nirghṛṇo'rke tanusathe | meṣe sasvastimiranayana: siṃhasasthe niśāndha: | nīce'ndho'sva: śaśigṛhagate budbudākṣa: pataṃge | bhūridravyo nṛpahṛtadhano vaktrarogī dvitīye || 1 ||

Report an error

मतिविक्रमवांस्तृतीयगेऽर्के विसुख: पीडितमानसश्चतुर्थे । असुतो धनवर्जितस्त्रिकोणे बलवाच्छत्रुजितश्व शत्रुयाते ॥ २ ॥

mativikramavāṃstṛtīyage'rke visukha: pīḍitamānasaścaturthe | asuto dhanavarjitastrikoṇe balavācchatrujitaśva śatruyāte || 2 ||

Report an error

मूकोन्मत्तजडान्धहीनबधिरप्रेष्?या: शशाङ्कोदये । स्वर्क्षाजोच्चगते धनी बहुसुत: सस्व: कुटुम्बी धने । हिंस्त्रो भ्रातृगते सुखे सतनये तत्प्रोक्तभावान्वितो । नैकारिर्मुदुकायवह्लिमदनस्तीक्षणोऽलसश्चारिगे ॥ ३–४ ॥

mūkonmattajaḍāndhahīnabadhirapreṣ?yā: śaśāṅkodaye | svarkṣājoccagate dhanī bahusuta: sasva: kuṭumbī dhane | hiṃstro bhrātṛgate sukhe satanaye tatproktabhāvānvito | naikārirmudukāyavahlimadanastīkṣaṇo'lasaścārige || 3–4 ||

Report an error

ईर्ष्युस्तीव्रमदो बहुमतिर्व्याध्यर्दितश्चाष्टमे । सौभाग्यात्मजमित्रबन्धुधनभाग् घर्मस्थिते शीतगौ । निष्पतिं समुपैति धर्मधनधीशौयैर्युत: कर्मगे । ख्यातो भावगुणान्वितो भगवते क्षुद्रोऽङ्गहीनो व्यये ॥ ५ ॥

īrṣyustīvramado bahumatirvyādhyarditaścāṣṭame | saubhāgyātmajamitrabandhudhanabhāg gharmasthite śītagau | niṣpatiṃ samupaiti dharmadhanadhīśauyairyuta: karmage | khyāto bhāvaguṇānvito bhagavate kṣudro'ṅgahīno vyaye || 5 ||

Report an error

लग्ने कुजे क्षततनुर्धनगे कदन्नो धर्मेऽघवान् दिनकरप्रतिमोऽन्यसंस्थ: । विद्वान् धनी प्रबलपण्डितमन्त्र्यशत्रुधर्मज्ञविश्रुतगुण: परतोऽर्क वज्झे ॥ ६ ॥

lagne kuje kṣatatanurdhanage kadanno dharme'ghavān dinakarapratimo'nyasaṃstha: | vidvān dhanī prabalapaṇḍitamantryaśatrudharmajñaviśrutaguṇa: parato'rka vajjhe || 6 ||

Report an error

विद्वान्सुवाच्य: कृपण: सुखी च धीमानशत्रु: पितृतोऽधिकश्च । नीचस्तपस्वी सधन: सलाभ: खलश्च जीवे क्रमशो विलग्नात् ॥ ७ ॥

vidvānsuvācya: kṛpaṇa: sukhī ca dhīmānaśatru: pitṛto'dhikaśca | nīcastapasvī sadhana: salābha: khalaśca jīve kramaśo vilagnāt || 7 ||

Report an error

स्मरनिपुण: सुखितश्च विलग्ने प्रियकलहोऽस्तगते सुरतेप्सु: । तनयगते सुखितो भृगुपुत्रे गुरुवदतोऽन्यगृहे सधनोऽन्त्ये ॥ ८ ॥

smaranipuṇa: sukhitaśca vilagne priyakalaho'stagate suratepsu: | tanayagate sukhito bhṛguputre guruvadato'nyagṛhe sadhano'ntye || 8 ||

Report an error

अदृष्टार्थो रोगी मदनवशगोऽत्यन्तमलिन: । शिशुत्वे पीडार्त्त: सवितृसुतलग्नेत्यलसवाक् । गुरुस्वर्क्षोच्चस्थे नृपतिसदृशो ग्रामपुरप: । सुविद्वांश्चार्वङ्गों दिनकरसमोऽन्यत्र कथित: ॥ ९ ॥

adṛṣṭārtho rogī madanavaśago'tyantamalina: | śiśutve pīḍārtta: savitṛsutalagnetyalasavāk | gurusvarkṣoccasthe nṛpatisadṛśo grāmapurapa: | suvidvāṃścārvaṅgoṃ dinakarasamo'nyatra kathita: || 9 ||

Report an error

सुहृदरिपरकीयस्वर्क्षयुङ्गस्थितानां फलमनुपरिचिन्त्यं लग्नदेहादिभावै: । समुपचयविपत्ती सौम्यपापेषु सत्य: कथयति विपरीतं रि:फषष्ठाष्टमेषु ॥ १० ॥

suhṛdariparakīyasvarkṣayuṅgasthitānāṃ phalamanuparicintyaṃ lagnadehādibhāvai: | samupacayavipattī saumyapāpeṣu satya: kathayati viparītaṃ ri:phaṣaṣṭhāṣṭameṣu || 10 ||

Report an error

Illustration: Verse & Place (Project-owned).