चत्वारिंशोऽध्यायः । जनमेजय उवाच । प्रादुर्भावान् पुराणेषु विष्णोरमिततेजसः । सतां कथयतामेव वाराह इति नः श्रुतम् ॥ १ ॥
catvāriṃśo'dhyāyaḥ | janamejaya uvāca | prādurbhāvān purāṇeṣu viṣṇoramitatejasaḥ | satāṃ kathayatāmeva vārāha iti naḥ śrutam || 1 ||
हरिवंशपर्व · अध्यायः ४०
A chapter of the Harivamsha.
65 versesSanskrit with transliteration
चत्वारिंशोऽध्यायः । जनमेजय उवाच । प्रादुर्भावान् पुराणेषु विष्णोरमिततेजसः । सतां कथयतामेव वाराह इति नः श्रुतम् ॥ १ ॥
catvāriṃśo'dhyāyaḥ | janamejaya uvāca | prādurbhāvān purāṇeṣu viṣṇoramitatejasaḥ | satāṃ kathayatāmeva vārāha iti naḥ śrutam || 1 ||
न जाने तस्य चरितं न विधिं नैव विस्तरम् । न कर्मगुणसंतानं न हेतुं न मनीषितम् ॥ २ ॥
na jāne tasya caritaṃ na vidhiṃ naiva vistaram | na karmaguṇasaṃtānaṃ na hetuṃ na manīṣitam || 2 ||
किमात्मको वराहः स का मूर्तिः का च देवता । किमाचारः प्रभावो वा किं वा तेन पुरा कृतम् ॥ ३ ॥
kimātmako varāhaḥ sa kā mūrtiḥ kā ca devatā | kimācāraḥ prabhāvo vā kiṃ vā tena purā kṛtam || 3 ||
यज्ञार्थं समवेतानां मिषतां च द्विजन्मनाम् । महावराहचरितं कृष्णद्वैपायनेरितम् ॥ ४ ॥
yajñārthaṃ samavetānāṃ miṣatāṃ ca dvijanmanām | mahāvarāhacaritaṃ kṛṣṇadvaipāyaneritam || 4 ||
यथा नारायणो ब्रह्मन् वाराहं रूपमास्थितः । दंष्ट्रया गां समुद्रस्थामुज्जहारारिसूदनः ॥ ५ ॥
yathā nārāyaṇo brahman vārāhaṃ rūpamāsthitaḥ | daṃṣṭrayā gāṃ samudrasthāmujjahārārisūdanaḥ || 5 ||
विस्तरेणैव कर्माणि सर्वाणि रिपुघातिनः । श्रोतुमिच्छाम्यशेषेण हरेः कृष्णस्य धीमतः ॥ ६ ॥
vistareṇaiva karmāṇi sarvāṇi ripughātinaḥ | śrotumicchāmyaśeṣeṇa hareḥ kṛṣṇasya dhīmataḥ || 6 ||
कर्मणामानुपूर्व्याच्च प्रादुर्भावाश्च ये विभोः । या चास्य प्रकृतिर्ब्रह्मंस्तां मे व्याख्यातुमर्हसि ॥ ७ ॥
karmaṇāmānupūrvyācca prādurbhāvāśca ye vibhoḥ | yā cāsya prakṛtirbrahmaṃstāṃ me vyākhyātumarhasi || 7 ||
कथं च भगवान् विष्णुः सुरशत्रुनिषूदनः । वसुदेवकुले धीमान् वासुदेवत्वमागतः ॥ ८ ॥
kathaṃ ca bhagavān viṣṇuḥ suraśatruniṣūdanaḥ | vasudevakule dhīmān vāsudevatvamāgataḥ || 8 ||
अमरैरावृतं पुण्यं पुण्यकृद्भिर्निषेवितम् । देवलोकं समुत्सृज्य मर्त्यलोकमिहागतः ॥ ९ ॥
amarairāvṛtaṃ puṇyaṃ puṇyakṛdbhirniṣevitam | devalokaṃ samutsṛjya martyalokamihāgataḥ || 9 ||
देवमानुषयोर्नेता यो भुवः प्रभवो विभुः । किमर्थं दिव्यमात्मानं मानुष्ये संन्ययोजयत् ॥ १० ॥
devamānuṣayornetā yo bhuvaḥ prabhavo vibhuḥ | kimarthaṃ divyamātmānaṃ mānuṣye saṃnyayojayat || 10 ||
यश्चक्रं वर्तयत्येको मानुषाणामनामयम् । मानुष्ये स कथं बुद्धिं चक्रे चक्रभृतां वरः ॥ ११ ॥
yaścakraṃ vartayatyeko mānuṣāṇāmanāmayam | mānuṣye sa kathaṃ buddhiṃ cakre cakrabhṛtāṃ varaḥ || 11 ||
गोपायनं यः कुरुते जगतः सार्वलौकिकम् । स कथं गां गतो देवो विष्णुर्गोपत्वमागतः ॥ १२ ॥
gopāyanaṃ yaḥ kurute jagataḥ sārvalaukikam | sa kathaṃ gāṃ gato devo viṣṇurgopatvamāgataḥ || 12 ||
महाभूतानि भूतात्मा यो दधार चकार च । श्रीगर्भः स कथं गर्भे स्त्रिया भूचरया धृतः ॥ १३ ॥
mahābhūtāni bhūtātmā yo dadhāra cakāra ca | śrīgarbhaḥ sa kathaṃ garbhe striyā bhūcarayā dhṛtaḥ || 13 ||
येन लोकान् क्रमैर्जित्वा त्रिभिस्त्रींस्त्रिदशेप्सया । स्थापिता जगतो मार्गास्त्रिवर्गप्रभवास्त्रयः ॥ १४ ॥
yena lokān kramairjitvā tribhistrīṃstridaśepsayā | sthāpitā jagato mārgāstrivargaprabhavāstrayaḥ || 14 ||
योऽन्तकाले जगत्पीत्वा कृत्वा तोयमयं वपुः । लोकमेकार्णवं चक्रे दृश्यादृश्येन वर्त्मना ॥ १५ ॥
yo'ntakāle jagatpītvā kṛtvā toyamayaṃ vapuḥ | lokamekārṇavaṃ cakre dṛśyādṛśyena vartmanā || 15 ||
यः पुराणे पुराणात्मा वाराहं रूपमास्थितः । विषाणाग्रेण वसुधामुज्जहारारिसूदनः ॥ १६ ॥
yaḥ purāṇe purāṇātmā vārāhaṃ rūpamāsthitaḥ | viṣāṇāgreṇa vasudhāmujjahārārisūdanaḥ || 16 ||
यः पुरा पुरुहूतार्थे त्रैलोक्यमिदमव्ययः । ददौ जित्वासुरगणान् सुराणां सुरसत्तमः ॥ १७ ॥
yaḥ purā puruhūtārthe trailokyamidamavyayaḥ | dadau jitvāsuragaṇān surāṇāṃ surasattamaḥ || 17 ||
येन सैंहं वपुः कृत्वा द्विधा कृत्वा च तत् पुनः । पूर्वं दैत्यो महावीर्यो हिरण्यकशिपुर्हतः ॥ १८ ॥
yena saiṃhaṃ vapuḥ kṛtvā dvidhā kṛtvā ca tat punaḥ | pūrvaṃ daityo mahāvīryo hiraṇyakaśipurhataḥ || 18 ||
यः पुरा ह्यनलो भूत्वा और्वः संवर्तको विभुः । पातालस्थोऽर्णवगतं पपौ तोयमयं हविः ॥ १९ ॥
yaḥ purā hyanalo bhūtvā aurvaḥ saṃvartako vibhuḥ | pātālastho'rṇavagataṃ papau toyamayaṃ haviḥ || 19 ||
सहस्रशिरसं ब्रह्मन् सहस्राक्षं सहस्रदम् । सहस्रचरणं देवं यमाहुर्वै युगे युगे ॥ २० ॥
sahasraśirasaṃ brahman sahasrākṣaṃ sahasradam | sahasracaraṇaṃ devaṃ yamāhurvai yuge yuge || 20 ||
नाभ्यारण्यां समुत्पन्नं यस्य पैतामहं गृहम् । एकार्णवजलस्थस्य नष्टे स्थावरजङ्गमे ॥ २१ ॥
nābhyāraṇyāṃ samutpannaṃ yasya paitāmahaṃ gṛham | ekārṇavajalasthasya naṣṭe sthāvarajaṅgame || 21 ||
येन ते निहता दैत्याः संग्रामे तारकामये । सर्वदेवमयं कृत्वा सर्वायुधधरं वपुः ॥ २२ ॥
yena te nihatā daityāḥ saṃgrāme tārakāmaye | sarvadevamayaṃ kṛtvā sarvāyudhadharaṃ vapuḥ || 22 ||
गरुडस्थेन चोत्सिक्तः कालनेमिर्निपातितः । निर्जितश्च मयो दैत्यस्तारकश्च महासुरः ॥ २३ ॥
garuḍasthena cotsiktaḥ kālanemirnipātitaḥ | nirjitaśca mayo daityastārakaśca mahāsuraḥ || 23 ||
उत्तरान्ते समुद्रस्य क्षीरोदस्यामृतोदधेः । यः शेते शाश्वतं योगमास्थाय तिमिरं महत् ॥ २४ ॥
uttarānte samudrasya kṣīrodasyāmṛtodadheḥ | yaḥ śete śāśvataṃ yogamāsthāya timiraṃ mahat || 24 ||
सुरारणिर्गर्भमधत्त दिव्यं तपःप्रकर्षाददितिः पुराणम् । शक्रं च यो दैत्यगणावरुद्धं गर्भावसाने निभृतं चकार ॥ २५ ॥
surāraṇirgarbhamadhatta divyaṃ tapaḥprakarṣādaditiḥ purāṇam | śakraṃ ca yo daityagaṇāvaruddhaṃ garbhāvasāne nibhṛtaṃ cakāra || 25 ||
पदानि यो लोकमयानि कृत्वा चकार दैत्यान् सलिलेशयांस्तान् । कृत्वा च देवांस्त्रिदिवस्य देवांश्चक्रे सुरेशं त्रिदशाधिपत्ये ॥ २६ ॥
padāni yo lokamayāni kṛtvā cakāra daityān salileśayāṃstān | kṛtvā ca devāṃstridivasya devāṃścakre sureśaṃ tridaśādhipatye || 26 ||
पात्राणि दक्षिणा दीक्षा चमसोलूखलानि च । गार्हपत्येन विधिना अन्वाहार्येण कर्मणा ॥ २७ ॥
pātrāṇi dakṣiṇā dīkṣā camasolūkhalāni ca | gārhapatyena vidhinā anvāhāryeṇa karmaṇā || 27 ||
अग्निमाहवनीयं च वेदीं चैव कुशं स्रुवम् । प्रोक्षणीयं ध्रुवां चैव आवभृथ्यं तथैव च ॥ २८ ॥
agnimāhavanīyaṃ ca vedīṃ caiva kuśaṃ sruvam | prokṣaṇīyaṃ dhruvāṃ caiva āvabhṛthyaṃ tathaiva ca || 28 ||
सुधात्रीणि च यश्चक्रे हव्यकव्यप्रदान् द्विजान् । हव्यादांश्च सुरान् यज्ञे क्रव्यादांस्तु पितॄनपि ॥ २९ ॥
sudhātrīṇi ca yaścakre havyakavyapradān dvijān | havyādāṃśca surān yajñe kravyādāṃstu pitṝnapi || 29 ||
भागार्थे मन्त्रविधिना यश्चक्रे यज्ञकर्मणि । यूपान्समित्स्रुचं सोमं पवित्रान् परिधीनपि ॥ ३० ॥
bhāgārthe mantravidhinā yaścakre yajñakarmaṇi | yūpānsamitsrucaṃ somaṃ pavitrān paridhīnapi || 30 ||
यज्ञियानि च द्रव्याणि यज्ञांश्च सचयानलान् । सदस्यान् यजमानांश्च मेध्यादींश्च क्रतूत्तमान् ॥ ३१ ॥
yajñiyāni ca dravyāṇi yajñāṃśca sacayānalān | sadasyān yajamānāṃśca medhyādīṃśca kratūttamān || 31 ||
विबभाज पुरा सर्वं पारमेष्ठ्येन कर्मणा । युगानुरूपान् यः कृत्वा लोकाननुपराक्रमत् ॥ ३२ ॥
vibabhāja purā sarvaṃ pārameṣṭhyena karmaṇā | yugānurūpān yaḥ kṛtvā lokānanuparākramat || 32 ||
क्षणा लवाश्च काष्ठाश्च कलास्त्रैकाल्यमेव च । मुहूर्तास्तिथयो मासाः पक्षाः संवत्सरास्तथा ॥ ३३ ॥
kṣaṇā lavāśca kāṣṭhāśca kalāstraikālyameva ca | muhūrtāstithayo māsāḥ pakṣāḥ saṃvatsarāstathā || 33 ||
ऋतवः कालयोगाश्च प्रमाणं त्रिविधं त्रिषु । आयुः क्षेत्राण्युपचयो लक्षणं रूपसौष्ठवम् ॥ ३४ ॥
ṛtavaḥ kālayogāśca pramāṇaṃ trividhaṃ triṣu | āyuḥ kṣetrāṇyupacayo lakṣaṇaṃ rūpasauṣṭhavam || 34 ||
त्रयो वर्णास्त्रयो लोकास्त्रैविद्यं पावकास्त्रयः । त्रैकाल्यं त्रीणि कर्माणि त्रयोऽपायास्त्रयो गुणाः ॥ ३५ ॥
trayo varṇāstrayo lokāstraividyaṃ pāvakāstrayaḥ | traikālyaṃ trīṇi karmāṇi trayo'pāyāstrayo guṇāḥ || 35 ||
त्रयो लोकाः पुरा सृष्टा येनानन्त्येन कर्मणा । सर्वभूतगणस्रष्टा सर्वभूतगुणात्मकः ॥ ३६ ॥
trayo lokāḥ purā sṛṣṭā yenānantyena karmaṇā | sarvabhūtagaṇasraṣṭā sarvabhūtaguṇātmakaḥ || 36 ||
नृणामिन्द्रियपूर्वेण यागेन रमते च यः । गतागताभ्यां यो नेता सर्वत्र जगदीश्वरः ॥ ३७ ॥
nṛṇāmindriyapūrveṇa yāgena ramate ca yaḥ | gatāgatābhyāṃ yo netā sarvatra jagadīśvaraḥ || 37 ||
यो गतिर्धर्मयुक्तानामगतिः पापकर्मणाम् । चातुर्वर्ण्यस्य प्रभवश्चातुर्होत्रस्य रक्षिता ॥ ३८ ॥
yo gatirdharmayuktānāmagatiḥ pāpakarmaṇām | cāturvarṇyasya prabhavaścāturhotrasya rakṣitā || 38 ||
चातुर्विद्यस्य यो वेत्ता चातुराश्रम्यसंश्रयः । दिगन्तरो नभोभूतो वायुरापो विभावसुः ॥ ३९ ॥
cāturvidyasya yo vettā cāturāśramyasaṃśrayaḥ | digantaro nabhobhūto vāyurāpo vibhāvasuḥ || 39 ||
यश्चन्द्रसूर्ययोर्ज्योतिर्योगीशः क्षणदान्तकः । यत्परं श्रूयते ज्योतिर्यत्परं श्रूयते तपः ॥ ४० ॥
yaścandrasūryayorjyotiryogīśaḥ kṣaṇadāntakaḥ | yatparaṃ śrūyate jyotiryatparaṃ śrūyate tapaḥ || 40 ||
यं परं प्राहुरपरं यः परः परमात्मवान् । नारायणपरा वेदा नारायणपराः क्रियाः ॥ ४१ ॥
yaṃ paraṃ prāhuraparaṃ yaḥ paraḥ paramātmavān | nārāyaṇaparā vedā nārāyaṇaparāḥ kriyāḥ || 41 ||
नारायणपरो धर्मो नारायणपरा गतिः । नारायणपरं सत्यं नारायणपरं तपः ॥ ४२ ॥
nārāyaṇaparo dharmo nārāyaṇaparā gatiḥ | nārāyaṇaparaṃ satyaṃ nārāyaṇaparaṃ tapaḥ || 42 ||
नारायणपरो मोक्षो नारायणपरायणम् । आदित्यादिस्तु यो दिव्यो यश्च दैत्यान्तको विभुः ॥ ४३ ॥
nārāyaṇaparo mokṣo nārāyaṇaparāyaṇam | ādityādistu yo divyo yaśca daityāntako vibhuḥ || 43 ||
युगान्तेष्वन्तको यश्च यश्च लोकान्तकान्तकः । सेतुर्यो लोकसेतूनां मेध्यो यो मेध्यकर्मणाम् ॥ ४४ ॥
yugānteṣvantako yaśca yaśca lokāntakāntakaḥ | seturyo lokasetūnāṃ medhyo yo medhyakarmaṇām || 44 ||
वेद्यो यो वेदविदुषां प्रभुर्यः प्रभवात्मनाम् । सोमभूतस्तु सौम्यानामग्निभूतोऽग्निवर्चसाम् ॥ ४५ ॥
vedyo yo vedaviduṣāṃ prabhuryaḥ prabhavātmanām | somabhūtastu saumyānāmagnibhūto'gnivarcasām || 45 ||
मनुष्याणां मनोभूतस्तपोभूतस्तपस्विनाम् । विनयो नयवृत्तीनां तेजस्तेजस्विनामपि । सर्गाणां सर्गकारश्च लोकहेतुरनुत्तमः ॥ ४६ ॥
manuṣyāṇāṃ manobhūtastapobhūtastapasvinām | vinayo nayavṛttīnāṃ tejastejasvināmapi | sargāṇāṃ sargakāraśca lokaheturanuttamaḥ || 46 ||
विग्रहो विग्रहार्हाणां गतिर्गतिमतामपि । आकाशप्रभवो वायुर्वायुप्राणो हुताशनः ॥ ४७ ॥
vigraho vigrahārhāṇāṃ gatirgatimatāmapi | ākāśaprabhavo vāyurvāyuprāṇo hutāśanaḥ || 47 ||
देवा हुताशनप्राणाः प्राणोऽग्नेर्मधुसूदनः । रसाद् वै शोणितं जातं शोणितान्मांसमुच्यते ॥ ४८ ॥
devā hutāśanaprāṇāḥ prāṇo'gnermadhusūdanaḥ | rasād vai śoṇitaṃ jātaṃ śoṇitānmāṃsamucyate || 48 ||
मांसात्तु मेदसो जन्म मेदसोऽस्थीनि चैव हि । अस्थ्नो मज्जा समभवन्मज्जातः शुक्रमेव च ॥ ४९ ॥
māṃsāttu medaso janma medaso'sthīni caiva hi | asthno majjā samabhavanmajjātaḥ śukrameva ca || 49 ||
शुक्राद् गर्भः समभवद् रसमूलेन कर्मणा । तत्रापां प्रथमो भागः स सौम्यो राशिरुच्यते ॥ ५० ॥
śukrād garbhaḥ samabhavad rasamūlena karmaṇā | tatrāpāṃ prathamo bhāgaḥ sa saumyo rāśirucyate || 50 ||
गर्भोष्मसम्भवोऽग्निर्यो द्वितीयो राशिरुच्यते । शुक्रं सोमात्मकं विद्यादार्तवं विद्धि पावकम् ॥ ५१ ॥
garbhoṣmasambhavo'gniryo dvitīyo rāśirucyate | śukraṃ somātmakaṃ vidyādārtavaṃ viddhi pāvakam || 51 ||
भागौ रसात्मकौ ह्येषां वीर्यं च शशिपावकौ । कफवर्गे भवेच्छुक्रं पित्तवर्गे च शोणितम् ॥ ५२ ॥
bhāgau rasātmakau hyeṣāṃ vīryaṃ ca śaśipāvakau | kaphavarge bhavecchukraṃ pittavarge ca śoṇitam || 52 ||
कफस्य हदयं स्थानं नाभ्यां पित्तं प्रतिष्ठितम् । देहस्य मध्ये हृदयं स्थानं तन्मनसः स्मृतम् । नाभिकोष्ठान्तरं यत् तु तत्र देवो हुताशनः ॥ ५३ ॥
kaphasya hadayaṃ sthānaṃ nābhyāṃ pittaṃ pratiṣṭhitam | dehasya madhye hṛdayaṃ sthānaṃ tanmanasaḥ smṛtam | nābhikoṣṭhāntaraṃ yat tu tatra devo hutāśanaḥ || 53 ||
मनः प्रजापतिर्ज्ञेयः कफः सोमो विभाव्यते । पित्तमग्निः स्मृतं ह्येतदग्नीषोमात्मकं जगत् ॥ ५४ ॥
manaḥ prajāpatirjñeyaḥ kaphaḥ somo vibhāvyate | pittamagniḥ smṛtaṃ hyetadagnīṣomātmakaṃ jagat || 54 ||
एवं प्रवर्तिते गर्भे वर्द्धितेऽम्बुदसंनिभे । वायुः प्रवेशं संचक्रे सङ्गतः परमात्मना ॥ ५५ ॥
evaṃ pravartite garbhe varddhite'mbudasaṃnibhe | vāyuḥ praveśaṃ saṃcakre saṅgataḥ paramātmanā || 55 ||
ततोऽङ्गानि विसृजति बिभर्ति परिवर्द्धयन् । स पञ्चधा शरीरस्थो भिद्यते वर्द्धते पुनः ॥ ५६ ॥
tato'ṅgāni visṛjati bibharti parivarddhayan | sa pañcadhā śarīrastho bhidyate varddhate punaḥ || 56 ||
प्राणोऽपानः समानश्च उदानो व्यान एव च । प्राणः स प्रथमं स्थानं वर्द्धयन् परिवर्तते ॥ ५७ ॥
prāṇo'pānaḥ samānaśca udāno vyāna eva ca | prāṇaḥ sa prathamaṃ sthānaṃ varddhayan parivartate || 57 ||
अपानः पश्चिमं कायमुदानोर्ध्वं शरीरिणः । व्यानो व्यायच्छते येन समानः संनिवर्तयेत् । भूतावाप्तिस्ततस्तस्य जायतेन्द्रियगोचरात् ॥ ५८ ॥
apānaḥ paścimaṃ kāyamudānordhvaṃ śarīriṇaḥ | vyāno vyāyacchate yena samānaḥ saṃnivartayet | bhūtāvāptistatastasya jāyatendriyagocarāt || 58 ||
पृथिवी वायुराकाशमापो ज्योतिश्च पञ्चमम् । तस्येन्द्रियाणि विष्टानि स्वं स्वं योगं प्रचक्रिरे ॥ ५९ ॥
pṛthivī vāyurākāśamāpo jyotiśca pañcamam | tasyendriyāṇi viṣṭāni svaṃ svaṃ yogaṃ pracakrire || 59 ||
पार्थिवं देहमाहुस्तं प्राणात्मानं च मारुतम् । छिद्राण्याकाशयोनीनि जलात् स्रावः प्रवर्तते ॥ ६० ॥
pārthivaṃ dehamāhustaṃ prāṇātmānaṃ ca mārutam | chidrāṇyākāśayonīni jalāt srāvaḥ pravartate || 60 ||
ज्योतिश्चक्षुश्च तेजात्मा तेषां यन्ता मनः स्मृतः । ग्रामाश्च विषयाश्चैव यस्य वीर्यात् प्रवर्तिताः ॥ ६१ ॥
jyotiścakṣuśca tejātmā teṣāṃ yantā manaḥ smṛtaḥ | grāmāśca viṣayāścaiva yasya vīryāt pravartitāḥ || 61 ||
इत्येवं पुरुषः सर्वान्सृजँल्लोकान् सनातनान् । कथं लोके नैधनेऽस्मिन् नरत्वं विष्णुरागतः ॥ ६२ ॥
ityevaṃ puruṣaḥ sarvānsṛja~llokān sanātanān | kathaṃ loke naidhane'smin naratvaṃ viṣṇurāgataḥ || 62 ||
एष मे संशयो ब्रह्मन्नेवं मे विस्मयो महान् । कथं गतिर्गतिमतामापन्नो मानुषीं तनुम् ॥ ६३ ॥
eṣa me saṃśayo brahmannevaṃ me vismayo mahān | kathaṃ gatirgatimatāmāpanno mānuṣīṃ tanum || 63 ||
श्रुतो मे स्वस्य वंशस्य पूर्वेषां चैव सम्भवः । श्रोतुमिच्छामि विष्णोस्तु वृष्णीनां च यथाक्रमम् । आश्चर्य परमं विष्णुर्देवैर्दैत्यैश्च कथ्यते । विष्णोरुत्पत्तिमाश्चर्यं ममाचक्ष्य महामुने ॥ ६४–६५ ॥
śruto me svasya vaṃśasya pūrveṣāṃ caiva sambhavaḥ | śrotumicchāmi viṣṇostu vṛṣṇīnāṃ ca yathākramam | āścarya paramaṃ viṣṇurdevairdaityaiśca kathyate | viṣṇorutpattimāścaryaṃ mamācakṣya mahāmune || 64–65 ||
एतदाश्चर्यमाख्यानं कथयस्व सुखावहम् । प्रख्यातबलवीर्यस्य विष्णोरमिततेजसः । कर्म चाश्चर्यभूतस्य विष्णोस्तत्त्वमिहोच्यताम् ॥ ६६ ॥
etadāścaryamākhyānaṃ kathayasva sukhāvaham | prakhyātabalavīryasya viṣṇoramitatejasaḥ | karma cāścaryabhūtasya viṣṇostattvamihocyatām || 66 ||
Keys: ← → turn the page, J K step through the verses.
Illustration: Verse & Place (Project-owned).