Skip to content

विष्णुपर्व · अध्यायः २४

Caturviṃśo'dhyāyaḥ

A chapter of the Harivamsha.

76 versesSanskrit with transliteration

The child Krishna among the cowherds of Vraja.

चतुर्विंशोऽध्यायः । वैशम्पायन उवाच । अन्धकस्य वचः श्रुत्वा कंसः संरक्तलोचनः । न किंचिदब्रवीत् क्रोधाद् विवेश स्वं निकेतनम् ॥ १ ॥

caturviṃśo'dhyāyaḥ | vaiśampāyana uvāca | andhakasya vacaḥ śrutvā kaṃsaḥ saṃraktalocanaḥ | na kiṃcidabravīt krodhād viveśa svaṃ niketanam || 1 ||

Report an error

ते च सर्वे यथावेश्म यादवाः श्रुतविस्तराः । जग्मुर्विगतसंकल्पाः कंसवैकृतशंसिनः ॥ २ ॥

te ca sarve yathāveśma yādavāḥ śrutavistarāḥ | jagmurvigatasaṃkalpāḥ kaṃsavaikṛtaśaṃsinaḥ || 2 ||

Report an error

अक्रूरोऽपि यथाऽऽज्ञप्तः कृष्णदर्शनलालसः । जगाम रथमुख्येन मनसा तुल्यगामिना ॥ ३ ॥

akrūro'pi yathā''jñaptaḥ kṛṣṇadarśanalālasaḥ | jagāma rathamukhyena manasā tulyagāminā || 3 ||

Report an error

कृष्णस्यापि निमित्तानि शुभान्यङ्गगतानि वै । पितृतुल्येन शंसन्ति बान्धवेन समागमम् ॥ ४ ॥

kṛṣṇasyāpi nimittāni śubhānyaṅgagatāni vai | pitṛtulyena śaṃsanti bāndhavena samāgamam || 4 ||

Report an error

प्रागेव च नरेन्द्रेण माथुरेणौग्रसेनिना । केशिनः प्रेषितो दूतो वधायोपेन्द्रकारणात् ॥ ५ ॥

prāgeva ca narendreṇa māthureṇaugraseninā | keśinaḥ preṣito dūto vadhāyopendrakāraṇāt || 5 ||

Report an error

स च दूतवचः श्रुत्वा केशी क्लेशकरो नृणाम् । वृन्दावनगतो गोपान् बाधते स्म दुरासदः ॥ ६ ॥

sa ca dūtavacaḥ śrutvā keśī kleśakaro nṛṇām | vṛndāvanagato gopān bādhate sma durāsadaḥ || 6 ||

Report an error

मानुषं मांसमश्नानः क्रुद्धो दुष्टपराक्रमः । दुर्दान्तो वाजिदैत्योऽसावकरोत् कदनं महत् ॥ ७ ॥

mānuṣaṃ māṃsamaśnānaḥ kruddho duṣṭaparākramaḥ | durdānto vājidaityo'sāvakarot kadanaṃ mahat || 7 ||

Report an error

निघ्नन् गा वै सगोपालान् गवां पिशितभोजनः । दुर्मदः कामचारी च स केशी निरवग्रहः ॥ ८ ॥

nighnan gā vai sagopālān gavāṃ piśitabhojanaḥ | durmadaḥ kāmacārī ca sa keśī niravagrahaḥ || 8 ||

Report an error

तदरण्यं श्मशानाभं नृणां मांसास्थिभिर्वृतम् । यत्रास्ते स हि दुष्टात्मा केशी तुरगदानवः ॥ ९ ॥

tadaraṇyaṃ śmaśānābhaṃ nṛṇāṃ māṃsāsthibhirvṛtam | yatrāste sa hi duṣṭātmā keśī turagadānavaḥ || 9 ||

Report an error

खुरैर्दारयते भूमिं वेगेनारुजते द्रुमान् । हेषितैः स्पर्द्धते वायुं प्लुतैर्लङ्घयते नभः ॥ १० ॥

khurairdārayate bhūmiṃ vegenārujate drumān | heṣitaiḥ sparddhate vāyuṃ plutairlaṅghayate nabhaḥ || 10 ||

Report an error

अतिप्रवृद्धो मत्तश्च दुष्टोऽश्वो वनगोचरः । आकम्पितसटो रौद्रः कंसस्य चरितानुगः ॥ ११ ॥

atipravṛddho mattaśca duṣṭo'śvo vanagocaraḥ | ākampitasaṭo raudraḥ kaṃsasya caritānugaḥ || 11 ||

Report an error

ईरिणं तद् वनं सर्वं तेनासीत् पापकर्मणा । कृतं तुरगदैत्येन सर्वान् गोपाञ्जिघांसता ॥ १२ ॥

īriṇaṃ tad vanaṃ sarvaṃ tenāsīt pāpakarmaṇā | kṛtaṃ turagadaityena sarvān gopāñjighāṃsatā || 12 ||

Report an error

तेन दुष्टप्रचारेण दूषितं तद् वनं महत् । न नृभिर्गोधनैवापि सेव्यते वनवृत्तिभिः ॥ १३ ॥

tena duṣṭapracāreṇa dūṣitaṃ tad vanaṃ mahat | na nṛbhirgodhanaivāpi sevyate vanavṛttibhiḥ || 13 ||

Report an error

निःसम्पातः कृतः पन्थास्तेन तद्विषयाश्रयः । मदाच्चलितवृत्तेन नृमांसान्यश्नता भृशम् ॥ १४ ॥

niḥsampātaḥ kṛtaḥ panthāstena tadviṣayāśrayaḥ | madāccalitavṛttena nṛmāṃsānyaśnatā bhṛśam || 14 ||

Report an error

नृशब्दानुसरः क्रुद्धः स कदाचिद् वनागमे । जगाम घोषसंवासं चोदितः कालधर्मणा ॥ १५ ॥

nṛśabdānusaraḥ kruddhaḥ sa kadācid vanāgame | jagāma ghoṣasaṃvāsaṃ coditaḥ kāladharmaṇā || 15 ||

Report an error

तं दृष्ट्वा दुद्रुवुर्गोपाः स्त्रियश्च शिशुभिः सह । क्रन्दमाना जगन्नाथं कृष्णं नाथमुपाश्रिताः ॥ १६ ॥

taṃ dṛṣṭvā dudruvurgopāḥ striyaśca śiśubhiḥ saha | krandamānā jagannāthaṃ kṛṣṇaṃ nāthamupāśritāḥ || 16 ||

Report an error

तासां रुदितशब्देन गोपानां क्रन्दितेन च । दत्त्वाभयं तु कृष्णो वै केशिनं सोऽभिदुद्रुवे ॥ १७ ॥

tāsāṃ ruditaśabdena gopānāṃ kranditena ca | dattvābhayaṃ tu kṛṣṇo vai keśinaṃ so'bhidudruve || 17 ||

Report an error

केशी चाप्युन्नतग्रीवः प्रकाशदशनेक्षणः । हेषमाणो जवोदग्रो गोविन्दाभिमुखो ययौ ॥ १८ ॥

keśī cāpyunnatagrīvaḥ prakāśadaśanekṣaṇaḥ | heṣamāṇo javodagro govindābhimukho yayau || 18 ||

Report an error

तमापतन्तं सम्प्रेक्ष्य केशिनं हयदानवम् । प्रत्युज्जगाम गोविन्दस्तोयदः शशिनं यथा ॥ १९ ॥

tamāpatantaṃ samprekṣya keśinaṃ hayadānavam | pratyujjagāma govindastoyadaḥ śaśinaṃ yathā || 19 ||

Report an error

केशिनस्तु तमभ्याशे दृष्ट्वा कृष्णमवस्थितम् । मनुष्यबुद्धयो गोपाः कृष्णमूचुर्हितैषिणः ॥ २० ॥

keśinastu tamabhyāśe dṛṣṭvā kṛṣṇamavasthitam | manuṣyabuddhayo gopāḥ kṛṣṇamūcurhitaiṣiṇaḥ || 20 ||

Report an error

कृष्ण तात न खल्वेष सहसा ते हयाधमः । उपसर्प्यो भवान् बालः पापश्चैष दुरासदः ॥ २१ ॥

kṛṣṇa tāta na khalveṣa sahasā te hayādhamaḥ | upasarpyo bhavān bālaḥ pāpaścaiṣa durāsadaḥ || 21 ||

Report an error

एष कंसस्य सहजः प्राणस्तात बहिश्चरः । उत्तमश्च हयेन्द्राणां दानवोऽप्रतिमो युधि ॥ २२ ॥

eṣa kaṃsasya sahajaḥ prāṇastāta bahiścaraḥ | uttamaśca hayendrāṇāṃ dānavo'pratimo yudhi || 22 ||

Report an error

त्रासनः सर्वभूतानां तुरगाणां महाबलः । अवध्यः सर्वभूतानां प्रथमः पापकर्मणाम् ॥ २३ ॥

trāsanaḥ sarvabhūtānāṃ turagāṇāṃ mahābalaḥ | avadhyaḥ sarvabhūtānāṃ prathamaḥ pāpakarmaṇām || 23 ||

Report an error

गोपानां तद् वचः श्रुत्वा वदतां मधुसूदनः । केशिना सह युद्धाय मतिं चक्रेऽरिसूदनः ॥ २४ ॥

gopānāṃ tad vacaḥ śrutvā vadatāṃ madhusūdanaḥ | keśinā saha yuddhāya matiṃ cakre'risūdanaḥ || 24 ||

Report an error

ततः सव्यं दक्षिणं च मण्डलं स परिभ्रमन् । पद्भ्यामुभाभ्यां स हयः क्रोधेनारुजते द्रुमान् ॥ २५ ॥

tataḥ savyaṃ dakṣiṇaṃ ca maṇḍalaṃ sa paribhraman | padbhyāmubhābhyāṃ sa hayaḥ krodhenārujate drumān || 25 ||

Report an error

मुखे लम्बसटे चास्य स्कन्धे केशघनावृते । वलयोऽभ्रतरङ्गाभाः सुस्रुवुः क्रोधजं जलम् ॥ २६ ॥

mukhe lambasaṭe cāsya skandhe keśaghanāvṛte | valayo'bhrataraṅgābhāḥ susruvuḥ krodhajaṃ jalam || 26 ||

Report an error

स फेनं वक्त्रजं चैव ववर्ष रजसावृतम् । हिमकाले यथा व्योम्नि नीहारमिव चन्द्रमाः ॥ २७ ॥

sa phenaṃ vaktrajaṃ caiva vavarṣa rajasāvṛtam | himakāle yathā vyomni nīhāramiva candramāḥ || 27 ||

Report an error

गोविन्दमरविन्दाक्षं हेषितोद्गारशीकरैः । स फेनैर्वक्त्रनिर्गीर्णैः प्रोक्षयामास भारत ॥ २८ ॥

govindamaravindākṣaṃ heṣitodgāraśīkaraiḥ | sa phenairvaktranirgīrṇaiḥ prokṣayāmāsa bhārata || 28 ||

Report an error

खुरोद्धूतावसिक्तेन मधुकक्षोदपाण्डुना । रजसा स हयः कृष्णं चकारारुणमूर्धजम् ॥ २९ ॥

khuroddhūtāvasiktena madhukakṣodapāṇḍunā | rajasā sa hayaḥ kṛṣṇaṃ cakārāruṇamūrdhajam || 29 ||

Report an error

प्लुतवल्गितपादस्तु तक्षमाणो धरां खुरैः । दन्तान् निर्दशमानस्तु केशी कृष्णमुपाद्रवत् ॥ ३० ॥

plutavalgitapādastu takṣamāṇo dharāṃ khuraiḥ | dantān nirdaśamānastu keśī kṛṣṇamupādravat || 30 ||

Report an error

स संसक्तस्तु कृष्णेन केशी तुरगसत्तमः । पूर्वाभ्यां चरणाभ्यां वै कृष्णं वक्षस्यताडयत् ॥ ३१ ॥

sa saṃsaktastu kṛṣṇena keśī turagasattamaḥ | pūrvābhyāṃ caraṇābhyāṃ vai kṛṣṇaṃ vakṣasyatāḍayat || 31 ||

Report an error

पुनः पुनः स च बली प्राहिणोत्पार्श्वतः खुरान् । कृष्णस्य दानवो घोरं प्रहारममितौजसः ॥ ३२ ॥

punaḥ punaḥ sa ca balī prāhiṇotpārśvataḥ khurān | kṛṣṇasya dānavo ghoraṃ prahāramamitaujasaḥ || 32 ||

Report an error

वक्त्रेण चास्य घोरेण तीक्ष्णदंष्ट्रायुधेन वै । अदशद् बाहुशिखरं कृष्णस्य रुषितो हयः ॥ ३३ ॥

vaktreṇa cāsya ghoreṇa tīkṣṇadaṃṣṭrāyudhena vai | adaśad bāhuśikharaṃ kṛṣṇasya ruṣito hayaḥ || 33 ||

Report an error

स लम्बकेसरसटः कृष्णेन सह सङ्गतः । रराज केशी मेघेन संसक्तः ख इवांशुमान् ॥ ३४ ॥

sa lambakesarasaṭaḥ kṛṣṇena saha saṅgataḥ | rarāja keśī meghena saṃsaktaḥ kha ivāṃśumān || 34 ||

Report an error

उरस्तस्योरसा हन्तुमियेष बलवान् हयः । वेगेन वासुदेवस्य क्रोधाद् द्विगुणविक्रमः ॥ ३५ ॥

urastasyorasā hantumiyeṣa balavān hayaḥ | vegena vāsudevasya krodhād dviguṇavikramaḥ || 35 ||

Report an error

तस्योत्सिक्तस्य बलवान् कृष्णोऽप्यमितविक्रमः । बाहुमाभोगिनं कृत्वा मुखे क्रुद्धः समादधत् ॥ ३६ ॥

tasyotsiktasya balavān kṛṣṇo'pyamitavikramaḥ | bāhumābhoginaṃ kṛtvā mukhe kruddhaḥ samādadhat || 36 ||

Report an error

स तं बाहुमशक्तो वै खादितुं भेत्तुमेव च । दशनैर्मूलनिर्मुक्तैः सफेनं रुधिरं वमन् ॥ ३७ ॥

sa taṃ bāhumaśakto vai khādituṃ bhettumeva ca | daśanairmūlanirmuktaiḥ saphenaṃ rudhiraṃ vaman || 37 ||

Report an error

विपाटिताभ्यामोष्ठाभ्यां कटाभ्यां विदलीकृतः । अक्षिणी विवृते चक्रे विसृते मुक्तबन्धने ॥ ३८ ॥

vipāṭitābhyāmoṣṭhābhyāṃ kaṭābhyāṃ vidalīkṛtaḥ | akṣiṇī vivṛte cakre visṛte muktabandhane || 38 ||

Report an error

निरस्तहनुराविष्टः शोणिताक्तविलोचनः । उत्कर्णो नष्टचेतास्तु स केशी बह्वचेष्टत ॥ ३९ ॥

nirastahanurāviṣṭaḥ śoṇitāktavilocanaḥ | utkarṇo naṣṭacetāstu sa keśī bahvaceṣṭata || 39 ||

Report an error

उत्पतन्नसकृत्पादैः शकृन्मूत्रं समुत्सृजन् । खिन्नाङ्गरोमा श्रान्तस्तु निर्यत्नचरणोऽभवत् ॥ ४० ॥

utpatannasakṛtpādaiḥ śakṛnmūtraṃ samutsṛjan | khinnāṅgaromā śrāntastu niryatnacaraṇo'bhavat || 40 ||

Report an error

केशिवक्त्रविलग्नस्तु कृष्णबाहुरशोभत । व्याभुग्न इव घर्मान्ते चन्द्रार्धकिरणैर्घनः ॥ ४१ ॥

keśivaktravilagnastu kṛṣṇabāhuraśobhata | vyābhugna iva gharmānte candrārdhakiraṇairghanaḥ || 41 ||

Report an error

केशी च कृष्णसंसक्तः शान्तगात्रो व्यरोचत । प्रभातावनतश्चन्द्रः श्रान्तो मेरुमिवाश्रितः ॥ ४२ ॥

keśī ca kṛṣṇasaṃsaktaḥ śāntagātro vyarocata | prabhātāvanataścandraḥ śrānto merumivāśritaḥ || 42 ||

Report an error

तस्य कृष्णभुजोद्धूताः केशिनो दशना मुखात् । पेतुः शरदि निस्तोयाः सिताभ्रावयवा इव ॥ ४३ ॥

tasya kṛṣṇabhujoddhūtāḥ keśino daśanā mukhāt | petuḥ śaradi nistoyāḥ sitābhrāvayavā iva || 43 ||

Report an error

स तु केशी भृशं शान्तः कृष्णेनाक्लिष्टकर्मणा । स्वभुजं स्वायतं कृत्वा पाटितो बलवत्तदा ॥ ४४ ॥

sa tu keśī bhṛśaṃ śāntaḥ kṛṣṇenākliṣṭakarmaṇā | svabhujaṃ svāyataṃ kṛtvā pāṭito balavattadā || 44 ||

Report an error

स पाटितो भुजेनाजौ कृष्णेन विकृताननः । केशी नदन्महानादं दानवो व्यथितस्तदा ॥ ४५ ॥

sa pāṭito bhujenājau kṛṣṇena vikṛtānanaḥ | keśī nadanmahānādaṃ dānavo vyathitastadā || 45 ||

Report an error

विघूर्णमानस्त्रस्ताङ्गो मुखाद् रुधिरमुद्वमन् । भृशं व्यङ्गीकृतवपुर्निकृत्तार्द्ध इवाचलः ॥ ४६ ॥

vighūrṇamānastrastāṅgo mukhād rudhiramudvaman | bhṛśaṃ vyaṅgīkṛtavapurnikṛttārddha ivācalaḥ || 46 ||

Report an error

व्यादितास्यो महारौद्रः सोऽसुरः कृष्णबाहुना । निपपात यथा कृत्तो नागो हि द्विदलीकृतः ॥ ४७ ॥

vyāditāsyo mahāraudraḥ so'suraḥ kṛṣṇabāhunā | nipapāta yathā kṛtto nāgo hi dvidalīkṛtaḥ || 47 ||

Report an error

बाहुना कृत्तदेहस्य केशिनो रूपमाबभौ । पशोरिव महाघोरं निहतस्य पिनाकिना ॥ ४८ ॥

bāhunā kṛttadehasya keśino rūpamābabhau | paśoriva mahāghoraṃ nihatasya pinākinā || 48 ||

Report an error

द्विपादपृष्ठपुच्छार्द्धे श्रवणैकाक्षिनासिके । केशिनस्तद्विधाभूते द्वे चार्धे रेजतुः क्षितौ ॥ ४९ ॥

dvipādapṛṣṭhapucchārddhe śravaṇaikākṣināsike | keśinastadvidhābhūte dve cārdhe rejatuḥ kṣitau || 49 ||

Report an error

केशिदन्तक्षतस्यापि कृष्णस्य शुशुभे भुजः । वृद्धः साल इवारण्ये गजेन्द्रदशनाङ्कितः ॥ ५० ॥

keśidantakṣatasyāpi kṛṣṇasya śuśubhe bhujaḥ | vṛddhaḥ sāla ivāraṇye gajendradaśanāṅkitaḥ || 50 ||

Report an error

तं हत्वा केशिनं युद्धे कल्पयित्वा च भागशः । कृष्णः पद्मपलाशाक्षो हसंस्तत्रैव तस्थिवान् ॥ ५१ ॥

taṃ hatvā keśinaṃ yuddhe kalpayitvā ca bhāgaśaḥ | kṛṣṇaḥ padmapalāśākṣo hasaṃstatraiva tasthivān || 51 ||

Report an error

तं हतं केशिनं दृष्ट्वा गोपा गोपस्त्रियस्तथा । बभूवुर्मुदिताः सर्वे हतविघ्ना गतक्लमाः ॥ ५२ ॥

taṃ hataṃ keśinaṃ dṛṣṭvā gopā gopastriyastathā | babhūvurmuditāḥ sarve hatavighnā gataklamāḥ || 52 ||

Report an error

दामोदरं तु श्रीमन्तं यथास्थानं यथावयः । अभ्यनन्दन् प्रियैर्वाक्यैः पूजयन्तः पुनः पुनः ॥ ५३ ॥

dāmodaraṃ tu śrīmantaṃ yathāsthānaṃ yathāvayaḥ | abhyanandan priyairvākyaiḥ pūjayantaḥ punaḥ punaḥ || 53 ||

Report an error

गोपा ऊचुः । अहो तात कृतं कर्म हतोऽयं लोककण्टकः । दैत्यः क्षितिचरः कृष्ण हयरूपं समास्थितः ॥ ५४ ॥

gopā ūcuḥ | aho tāta kṛtaṃ karma hato'yaṃ lokakaṇṭakaḥ | daityaḥ kṣiticaraḥ kṛṣṇa hayarūpaṃ samāsthitaḥ || 54 ||

Report an error

कृतं वृन्दावनं क्षेमं सेव्यं नृमृगपक्षिणाम् । घ्नता पापमिमं तात केशिनं हयदानवम् ॥ ५५ ॥

kṛtaṃ vṛndāvanaṃ kṣemaṃ sevyaṃ nṛmṛgapakṣiṇām | ghnatā pāpamimaṃ tāta keśinaṃ hayadānavam || 55 ||

Report an error

हता नो बहवो गोपा गावो वत्सेषु वत्सलाः । नैके चान्ये जनपदा हतानेन दुरात्मना ॥ ५६ ॥

hatā no bahavo gopā gāvo vatseṣu vatsalāḥ | naike cānye janapadā hatānena durātmanā || 56 ||

Report an error

एष संवर्तकं कर्तुमुद्यतः खलु पापकृत् । नृलोकं निर्नरं कृत्वा चर्तुकामो यथासुखम् ॥ ५७ ॥

eṣa saṃvartakaṃ kartumudyataḥ khalu pāpakṛt | nṛlokaṃ nirnaraṃ kṛtvā cartukāmo yathāsukham || 57 ||

Report an error

नैतस्य प्रमुखे स्थातुं कश्चिच्छक्तो जिजीविषुः । अपि देवसमूहेषु किं पुनः पृथिवीतले ॥ ५८ ॥

naitasya pramukhe sthātuṃ kaścicchakto jijīviṣuḥ | api devasamūheṣu kiṃ punaḥ pṛthivītale || 58 ||

Report an error

वैशम्पायन उवाच । अथाहान्तर्हितो विप्रो नारदः खगमो मुनिः । प्रीतोऽस्मि विष्णो देवेश कृष्ण कृष्णेति चाब्रवीत् ॥ ५९ ॥

vaiśampāyana uvāca | athāhāntarhito vipro nāradaḥ khagamo muniḥ | prīto'smi viṣṇo deveśa kṛṣṇa kṛṣṇeti cābravīt || 59 ||

Report an error

नारद उवाच । यदिदं दुष्करं कर्म कृतं केशिजिघांसया । त्वय्येव केवलं युक्तं त्रिदिवे त्र्यम्बकस्य वा ॥ ६० ॥

nārada uvāca | yadidaṃ duṣkaraṃ karma kṛtaṃ keśijighāṃsayā | tvayyeva kevalaṃ yuktaṃ tridive tryambakasya vā || 60 ||

Report an error

अहं युद्धोत्सुकस्तात त्वद्गतेनान्तरात्मना । इदं नरहयं युद्धं द्रष्टुं स्वर्गादिहागतः ॥ ६१ ॥

ahaṃ yuddhotsukastāta tvadgatenāntarātmanā | idaṃ narahayaṃ yuddhaṃ draṣṭuṃ svargādihāgataḥ || 61 ||

Report an error

पूतनानिधनादीनि कर्माणि तव दृष्टवान् । अहं त्वनेन गोविन्द कर्मणा परितोषितः ॥ ६२ ॥

pūtanānidhanādīni karmāṇi tava dṛṣṭavān | ahaṃ tvanena govinda karmaṇā paritoṣitaḥ || 62 ||

Report an error

हयादस्मान्महेन्द्रोऽपि बिभेति बलसूदनः । कुर्वाणाच्च वपुर्घोरं केशिनो दुष्टचेतसः ॥ ६३ ॥

hayādasmānmahendro'pi bibheti balasūdanaḥ | kurvāṇācca vapurghoraṃ keśino duṣṭacetasaḥ || 63 ||

Report an error

यत्त्वया पाटितो देहो भुजेनायतपर्वणा । एषोऽस्य मृत्युरन्ताय विहितो विश्वयोनिना ॥ ६४ ॥

yattvayā pāṭito deho bhujenāyataparvaṇā | eṣo'sya mṛtyurantāya vihito viśvayoninā || 64 ||

Report an error

यस्मात् त्वया हतः केशी तस्मान्मच्छासनं शृणु । केशवो नाम नाम्ना त्वं ख्यातो लोके भविष्यसि ॥ ६५ ॥

yasmāt tvayā hataḥ keśī tasmānmacchāsanaṃ śṛṇu | keśavo nāma nāmnā tvaṃ khyāto loke bhaviṣyasi || 65 ||

Report an error

स्वस्त्यस्तु भवतो लोके साधु याम्यहमाशुगः । कृत्यशेषं च ते कार्यं शक्तस्त्वमसि मा चिरम् ॥ ६६ ॥

svastyastu bhavato loke sādhu yāmyahamāśugaḥ | kṛtyaśeṣaṃ ca te kāryaṃ śaktastvamasi mā ciram || 66 ||

Report an error

त्वयि कार्यान्तरगते नरा इव दिवौकसः । विडम्बयन्तः क्रीडन्ति लीलां त्वद्बलमाश्रिताः ॥ ६७ ॥

tvayi kāryāntaragate narā iva divaukasaḥ | viḍambayantaḥ krīḍanti līlāṃ tvadbalamāśritāḥ || 67 ||

Report an error

अभ्याशे वर्तते कालो भारतस्याहवोदधेः । हस्तप्राप्तानि युद्धानि रागं त्रिदिवगामिनाम् ॥ ६८ ॥

abhyāśe vartate kālo bhāratasyāhavodadheḥ | hastaprāptāni yuddhāni rāgaṃ tridivagāminām || 68 ||

Report an error

पन्थानः शोधिता व्योम्नि विमानारोहणोर्ध्वगाः । अवकाशा विभज्यन्ते शक्रलोके महीक्षिताम् ॥ ६९ ॥

panthānaḥ śodhitā vyomni vimānārohaṇordhvagāḥ | avakāśā vibhajyante śakraloke mahīkṣitām || 69 ||

Report an error

उग्रसेनसुते शान्ते पदस्थे त्वयि केशव । अभितस्तन्महद् युद्धं भविष्यति महीक्षिताम् ॥ ७० ॥

ugrasenasute śānte padasthe tvayi keśava | abhitastanmahad yuddhaṃ bhaviṣyati mahīkṣitām || 70 ||

Report an error

त्वां चाप्रतिमकर्माणं संश्रयिष्यन्ति पाण्डवाः । भेदकाले नरेन्द्राणां पक्षग्राहो भविष्यसि ॥ ७१ ॥

tvāṃ cāpratimakarmāṇaṃ saṃśrayiṣyanti pāṇḍavāḥ | bhedakāle narendrāṇāṃ pakṣagrāho bhaviṣyasi || 71 ||

Report an error

त्वयि राजासनस्थे हि राजश्रियमनुत्तमाम् । शुभां त्यक्ष्यन्ति राजानस्त्वत्प्रभावान्न संशयः ॥ ७२ ॥

tvayi rājāsanasthe hi rājaśriyamanuttamām | śubhāṃ tyakṣyanti rājānastvatprabhāvānna saṃśayaḥ || 72 ||

Report an error

एष मे कृष्ण संदेशः श्रुतिभिः ख्यातिमेष्यति । देवतानां दिविस्थानां जगतश्च जगत्पते ॥ ७३ ॥

eṣa me kṛṣṇa saṃdeśaḥ śrutibhiḥ khyātimeṣyati | devatānāṃ divisthānāṃ jagataśca jagatpate || 73 ||

Report an error

दृष्टं मे भवतः कर्म दृष्टश्चासि मया प्रभो । कंसे भूयः समेष्यामि साधिते साधु याम्यहम् ॥ ७४ ॥

dṛṣṭaṃ me bhavataḥ karma dṛṣṭaścāsi mayā prabho | kaṃse bhūyaḥ sameṣyāmi sādhite sādhu yāmyaham || 74 ||

Report an error

एवमुक्त्वा तु स तदा नारदः खं जगाम ह । नारदस्य वचः श्रुत्वा देवसंगीतयोनिनः ॥ ७५ ॥

evamuktvā tu sa tadā nāradaḥ khaṃ jagāma ha | nāradasya vacaḥ śrutvā devasaṃgītayoninaḥ || 75 ||

Report an error

तथेति स समाभाष्य पुनर्गोपान् समासदत् । गोपाः कृष्णं समासाद्य विविशुर्व्रजमेव ह ॥ ७६ ॥

tatheti sa samābhāṣya punargopān samāsadat | gopāḥ kṛṣṇaṃ samāsādya viviśurvrajameva ha || 76 ||

Report an error

Illustration: Verse & Place (Project-owned).