प्रागुत्तरदिशि सलिलं स्नानं देवालयं तुहोमाग्रम् ॥ १०२१ ॥
prāguttaradiśi salilaṃ snānaṃ devālayaṃ tuhomāgram || 1021 ||
अध्यायाः ६
Part 5 of 6: verses 1021–1275 of 1,526Sanskrit with transliteration
प्रागुत्तरदिशि सलिलं स्नानं देवालयं तुहोमाग्रम् ॥ १०२१ ॥
prāguttaradiśi salilaṃ snānaṃ devālayaṃ tuhomāgram || 1021 ||
सेनालोकनहम्म्यंकत्न टं वा प्रागवाग्दिशि यत्तत् 101 ॥ १०२२ ॥
senālokanahammyaṃkatna ṭaṃ vā prāgavāgdiśi yattat 101 || 1022 ||
पश्चिमदक्षिणकोणेनृत्तकवाद्यादिलीलया च सभा ॥ १०२३ ॥
paścimadakṣiṇakoṇenṛttakavādyādilīlayā ca sabhā || 1023 ||
उत्तरपश्चिमकोणेवासं स्याद् गीतकादिवनितानाम् 102 ॥ १०२४ ॥
uttarapaścimakoṇevāsaṃ syād gītakādivanitānām 102 || 1024 ||
प्राच्यां दिश्यङ्गणकं दु र्गाया मेरुगोपुरकम् ॥ १०२५ ॥
prācyāṃ diśyaṅgaṇakaṃ du rgāyā merugopurakam || 1025 ||
प्रागुत्तरदिशि सलिलं तत्क्रीडाङ्गणं च सभा तत्र 103 ॥ १०२६ ॥
prāguttaradiśi salilaṃ tatkrīḍāṅgaṇaṃ ca sabhā tatra 103 || 1026 ||
ग्रासनपानायतनं कुर्यात् सम्यक् तुलक्षणाभियुतम् ॥ १०२७ ॥
grāsanapānāyatanaṃ kuryāt samyak tulakṣaṇābhiyutam || 1027 ||
तत्प्राग्दक्षिणकोणेमध्याङ्गणकान्विता सभा तत्र 104 ॥ १०२८ ॥
tatprāgdakṣiṇakoṇemadhyāṅgaṇakānvitā sabhā tatra 104 || 1028 ||
रत्नाष्टपदवस्त्रप्रभृतीनां वासमिष्टं स्यात् ॥ १०२९ ॥
ratnāṣṭapadavastraprabhṛtīnāṃ vāsamiṣṭaṃ syāt || 1029 ||
तत्परदक्षिणकोणेमध्याङ्गणकादिसं युता च सभा 105 ॥ १०३० ॥
tatparadakṣiṇakoṇemadhyāṅgaṇakādisaṃ yutā ca sabhā 105 || 1030 ||
तब्दहिरावृतभागेयत्र स्वभवनानि तत्र वनितानाम् ॥ १०३१ ॥
tabdahirāvṛtabhāgeyatra svabhavanāni tatra vanitānām || 1031 ||
अपरेचारामयुतं वासक्रीडान्वितं तुतत्सजलम् 106 ॥ १०३२ ॥
aparecārāmayutaṃ vāsakrīḍānvitaṃ tutatsajalam 106 || 1032 ||
प्रत्युदग्दिशि कोणेसर्वस्त्रैणान्वितं सभावासम् ॥ १०३३ ॥
pratyudagdiśi koṇesarvastraiṇānvitaṃ sabhāvāsam || 1033 ||
अत्रानु क्तं सर्वंपूर्ववदिष्टं बहिस्त्वयं स्वबहिः 107 ॥ १०३४ ॥
atrānu ktaṃ sarvaṃpūrvavadiṣṭaṃ bahistvayaṃ svabahiḥ 107 || 1034 ||
एतत्पद्मकमु दितं राज्ञामावासकं मु निभिः 107-2 ॥ १०३५ ॥
etatpadmakamu ditaṃ rājñāmāvāsakaṃ mu nibhiḥ 107-2 || 1035 ||
गृहीतविपुलायामेस्थानीयां शेतुमध्यमे ॥ १०३६ ॥
gṛhītavipulāyāmesthānīyāṃ śetumadhyame || 1036 ||
सकलेब्रह्मणः पीठं वेदिकान्तं तुमण्डपम् 108 ॥ १०३७ ॥
sakalebrahmaṇaḥ pīṭhaṃ vedikāntaṃ tumaṇḍapam 108 || 1037 ||
दक्षिणेचोत्तरेचै व राजदेवीगृहं भवेत् ॥ १०३८ ॥
dakṣiṇecottarecai va rājadevīgṛhaṃ bhavet || 1038 ||
पश्चिमेनृपतीशस्य मन्दिरं बहुभूमिकम् 109 ॥ १०३९ ॥
paścimenṛpatīśasya mandiraṃ bahubhūmikam 109 || 1039 ||
प्राच्यां दिश्यङ्गणं मध्येद्वारशोभादिमण्डितम् ॥ १०४० ॥
prācyāṃ diśyaṅgaṇaṃ madhyedvāraśobhādimaṇḍitam || 1040 ||
द्वारस्य पश्चिमेप्राच्यामभिषेकालयं भवेत् 110 ॥ १०४१ ॥
dvārasya paścimeprācyāmabhiṣekālayaṃ bhavet 110 || 1041 ||
एतत्पीठपदेन्यासं तस्मिन् सालं तुपूर्ववत् ॥ १०४२ ॥
etatpīṭhapadenyāsaṃ tasmin sālaṃ tupūrvavat || 1042 ||
उपपीठपदेतस्माद् बाह्येपूर्वा दिषुक्रमात् 111 ॥ १०४३ ॥
upapīṭhapadetasmād bāhyepūrvā diṣukramāt 111 || 1043 ||
जयन्तेभानुभागेतुभृशभागेऽङ्गणं भवेत् ॥ १०४४ ॥
jayantebhānubhāgetubhṛśabhāge'ṅgaṇaṃ bhavet || 1044 ||
तन्मध्येद्वारहम्म्यंस्यात् त्रितलादितलान्वितम् 112 ॥ १०४५ ॥
tanmadhyedvārahammyaṃsyāt tritalāditalānvitam 112 || 1045 ||
अग्नौ महानसं कुर्याद् वितथेमूलकोशकम् ॥ १०४६ ॥
agnau mahānasaṃ kuryād vitathemūlakośakam || 1046 ||
तस्मिन् पदां शमाश्रित्य द्वारप्रासादयोगिकम् 113 ॥ १०४७ ॥
tasmin padāṃ śamāśritya dvāraprāsādayogikam 113 || 1047 ||
यमेभृङ्गनृपेचै वपित्रं शेयोषितां गृहम् ॥ १०४८ ॥
yamebhṛṅganṛpecai vapitraṃ śeyoṣitāṃ gṛham || 1048 ||
सु गलेनृत्तशाला स्याद् वारुणेनृपमन्दिरम् 114 ॥ १०४९ ॥
su galenṛttaśālā syād vāruṇenṛpamandiram 114 || 1049 ||
शोषेचान्तः पुरं वायौ वापीक्रीडासमन्वितम् ॥ १०५० ॥
śoṣecāntaḥ puraṃ vāyau vāpīkrīḍāsamanvitam || 1050 ||
मुख्येवासं महिष्यास्तुशाला वा मालिका भवेत् 115 ॥ १०५१ ॥
mukhyevāsaṃ mahiṣyāstuśālā vā mālikā bhavet 115 || 1051 ||
सोमभागेतुलाभारं हेमगर्भंतुतत्परे ॥ १०५२ ॥
somabhāgetulābhāraṃ hemagarbhaṃtutatpare || 1052 ||
दित्यं शेहेमरत्नानि गन्धागारमिहोच्यते 116 ॥ १०५३ ॥
dityaṃ śehemaratnāni gandhāgāramihocyate 116 || 1053 ||
तत्रै व हस्तिशाला स्यादीशेवापी च कत्न पकम् ॥ १०५४ ॥
tatrai va hastiśālā syādīśevāpī ca katna pakam || 1054 ||
वचोर्गेहं तुतत्रै व जलयन्त्रं विधीयते 117 ॥ १०५५ ॥
vacorgehaṃ tutatrai va jalayantraṃ vidhīyate 117 || 1055 ||
तत्र सालं च मार्गंच पूर्ववत् परिकल्पयेत् ॥ १०५६ ॥
tatra sālaṃ ca mārgaṃca pūrvavat parikalpayet || 1056 ||
स्थण्डिलं तब्दहिर्भा गेपर्जन्यां शेमहेन्द्रके 118 ॥ १०५७ ॥
sthaṇḍilaṃ tabdahirbhā geparjanyāṃ śemahendrake 118 || 1057 ||
भानुसत्यान्त रिक्षेष्वेवाङ्गणं कारयेत् सुधीः ॥ १०५८ ॥
bhānusatyānta rikṣeṣvevāṅgaṇaṃ kārayet sudhīḥ || 1058 ||
महेन्द्रां शेभवेद् द्वारं चतुष्पञ्चतलान्वितम् 119 ॥ १०५९ ॥
mahendrāṃ śebhaved dvāraṃ catuṣpañcatalānvitam 119 || 1059 ||
तत्रै व शङ्खभेर्या दितौर्यशब्दादिचित्रकम् ॥ १०६० ॥
tatrai va śaṅkhabheryā ditauryaśabdādicitrakam || 1060 ||
अनु क्तं पूर्ववत् सर्वंपरितः प्रविधीयते 120 ॥ १०६१ ॥
anu ktaṃ pūrvavat sarvaṃparitaḥ pravidhīyate 120 || 1061 ||
परमशायिबाह्येतत्तत्प्राच्यामङ्गणं भवेत् ॥ १०६२ ॥
paramaśāyibāhyetattatprācyāmaṅgaṇaṃ bhavet || 1062 ||
जयन्ताद्यन्तरिक्षान्तमङ्गणं कारयेद् भृशम् 121 ॥ १०६३ ॥
jayantādyantarikṣāntamaṅgaṇaṃ kārayed bhṛśam 121 || 1063 ||
अनु क्तं पूर्ववत् सर्वंश्येनां शादिक्रमेण च ॥ १०६४ ॥
anu ktaṃ pūrvavat sarvaṃśyenāṃ śādikrameṇa ca || 1064 ||
स्थानीयेतब्दहिर्भा गेप्राच्यां दिश्यङ्गणं भवेत् 122 ॥ १०६५ ॥
sthānīyetabdahirbhā geprācyāṃ diśyaṅgaṇaṃ bhavet 122 || 1065 ||
अङ्गणस्य तुविस्तारं दै घ्घ्यद्विस्सप्तभागिकम् ॥ १०६६ ॥
aṅgaṇasya tuvistāraṃ dai ghghyadvissaptabhāgikam || 1066 ||
द्वारगोपुरसं युक्तं दु र्गाधामसमन्वितम् 123 ॥ १०६७ ॥
dvāragopurasaṃ yuktaṃ du rgādhāmasamanvitam 123 || 1067 ||
महामहानसं तस्य प्राग्दक्षिणगतं भवेत् ॥ १०६८ ॥
mahāmahānasaṃ tasya prāgdakṣiṇagataṃ bhavet || 1068 ||
तत्र कर्मान्तवत्सानां लेखनानां तुकर्मिणाम् 124 ॥ १०६९ ॥
tatra karmāntavatsānāṃ lekhanānāṃ tukarmiṇām 124 || 1069 ||
दक्षिणेचाष्टभागेतुचै वाङ्गणमहान्तरम् ॥ १०७० ॥
dakṣiṇecāṣṭabhāgetucai vāṅgaṇamahāntaram || 1070 ||
अश्वलीलार्थकं वाऽथ गजलीलार्थकं तुयत् 125 ॥ १०७१ ॥
aśvalīlārthakaṃ vā'tha gajalīlārthakaṃ tuyat 125 || 1071 ||
तत्रै वतुङ्गकत्न टं स्यान्निअर्तौ नृपमन्दिरम् ॥ १०७२ ॥
tatrai vatuṅgakatna ṭaṃ syānniartau nṛpamandiram || 1072 ||
खलूरिं तब्दहिर्भा गेतब्दहिर्योषितां गृहम् 126 ॥ १०७३ ॥
khalūriṃ tabdahirbhā getabdahiryoṣitāṃ gṛham 126 || 1073 ||
वरुणेनृपवामेस्याद् योषितां सङ्करालयम् ॥ १०७४ ॥
varuṇenṛpavāmesyād yoṣitāṃ saṅkarālayam || 1074 ||
जलक्रीडा सभा वाऽथ मालिका वासमन्दिरम् 127 ॥ १०७५ ॥
jalakrīḍā sabhā vā'tha mālikā vāsamandiram 127 || 1075 ||
वायुभागेतुवापी स्याद् विहाराश्रमभूमिकम् ॥ १०७६ ॥
vāyubhāgetuvāpī syād vihārāśramabhūmikam || 1076 ||
सोमभागेतुलाभारं हेमगर्भंतुतत्परे 128 ॥ १०७७ ॥
somabhāgetulābhāraṃ hemagarbhaṃtutatpare 128 || 1077 ||
ईददेशेशिवावासं युक्त्या तत्र प्रयोजयेत् ॥ १०७८ ॥
īdadeśeśivāvāsaṃ yuktyā tatra prayojayet || 1078 ||
तब्दहिर्नगरं वाऽथ शिबिरं पूर्ववत् क्रमात् 129 ॥ १०७९ ॥
tabdahirnagaraṃ vā'tha śibiraṃ pūrvavat kramāt 129 || 1079 ||
एतत्सौबलमित्यु क्तं नाम्ना राजेन्द्रमन्दिरम् 129-2 ॥ १०८० ॥
etatsaubalamityu ktaṃ nāmnā rājendramandiram 129-2 || 1080 ||
अधिराज्ञां प्रतिभवनं वक्ष्येशेषके न संक्षिप्य ॥ १०८१ ॥
adhirājñāṃ pratibhavanaṃ vakṣyeśeṣake na saṃkṣipya || 1081 ||
आत्तविशालायामेतत्रोभयचण्डितेतुमध्यपदे 130 ॥ १०८२ ॥
āttaviśālāyāmetatrobhayacaṇḍitetumadhyapade 130 || 1082 ||
ब्रह्मासनमथवास्मिन्नभिषेकार्हसभासुमण्डपकम् ॥ १०८३ ॥
brahmāsanamathavāsminnabhiṣekārhasabhāsumaṇḍapakam || 1083 ||
तदपरभागेभवनं तेन सहैवेषुसप्तनवनलकम् 131 ॥ १०८४ ॥
tadaparabhāgebhavanaṃ tena sahaiveṣusaptanavanalakam 131 || 1084 ||
पृष्ठे तदि् द्वकपाश्श्वेचाङ्गणयु क्ता खलूरिकां शेन ॥ १०८५ ॥
pṛṣṭhe tadi dvakapāśśvecāṅgaṇayu ktā khalūrikāṃ śena || 1085 ||
भोजनभोज्यालयका नृपतेर्वा ञ्छा वशादबहिः 132 ॥ १०८६ ॥
bhojanabhojyālayakā nṛpatervā ñchā vaśādabahiḥ 132 || 1086 ||
तत्प्रागु त्तरकोणेमज्जनशाला च देवगृहम् ॥ १०८७ ॥
tatprāgu ttarakoṇemajjanaśālā ca devagṛham || 1087 ||
पुरतोऽङ्गणमुरुविपुलायामोपेतं नवां शेन 133 ॥ १०८८ ॥
purato'ṅgaṇamuruvipulāyāmopetaṃ navāṃ śena 133 || 1088 ||
प्रागिव तत्र खलूरी कर्तव्या मध्यदेशयुता ॥ १०८९ ॥
prāgiva tatra khalūrī kartavyā madhyadeśayutā || 1089 ||
द्वारं द्वित्रितलाढ्यं तस्मिन् भेरी निधातव्या 134 ॥ १०९० ॥
dvāraṃ dvitritalāḍhyaṃ tasmin bherī nidhātavyā 134 || 1090 ||
मण्डपमुखमिह भवनं पाश्श्वेपोतस्य पाश्श्वकर्तव्या ॥ १०९१ ॥
maṇḍapamukhamiha bhavanaṃ pāśśvepotasya pāśśvakartavyā || 1091 ||
त्रिद्धिकपाश्श्वेऽङ्गणके गोलादीनां विहारस्था ॥ १०९३ ॥
triddhikapāśśve'ṅgaṇake golādīnāṃ vihārasthā || 1093 ||
प्रागुत्तरदिशि कोणेभवनं स्यान्मूलकोशगृहम् 136 ॥ १०९४ ॥
prāguttaradiśi koṇebhavanaṃ syānmūlakośagṛham 136 || 1094 ||
तदपरभागेवस्त्रप्रभृतीनामालयस्थलं कुर्यात् ॥ १०९५ ॥
tadaparabhāgevastraprabhṛtīnāmālayasthalaṃ kuryāt || 1095 ||
द्वारस्योत्तरपाश्श्वेपानीयोष्णोदकालयं कुर्यात् 137 ॥ १०९६ ॥
dvārasyottarapāśśvepānīyoṣṇodakālayaṃ kuryāt 137 || 1096 ||
कुर्यात् पचनालयकं सर्वद्रव्यालयं तुतत्रै व ॥ १०९७ ॥
kuryāt pacanālayakaṃ sarvadravyālayaṃ tutatrai va || 1097 ||
द्वारस्य दक्षिणादिशि तत्राधिवासकं कुर्यात् 138 ॥ १०९८ ॥
dvārasya dakṣiṇādiśi tatrādhivāsakaṃ kuryāt 138 || 1098 ||
तद्दक्षिणदिशि गन्धप्रभृतीनामालयं कुर्यात् ॥ १०९९ ॥
taddakṣiṇadiśi gandhaprabhṛtīnāmālayaṃ kuryāt || 1099 ||
प्राग्दक्षिणगतकोणेभवनं स्यान्मूलकोशगृहम् 139 ॥ ११०० ॥
prāgdakṣiṇagatakoṇebhavanaṃ syānmūlakośagṛham 139 || 1100 ||
राक्षसभागेतत्तुपश्चिमभागेद्विपेन्द्रमन्दिरकम् ॥ ११०१ ॥
rākṣasabhāgetattupaścimabhāgedvipendramandirakam || 1101 ||
तत्परदक्षिणकोणेशैवस्थानं सरत्नहेमगृहम् 140 ॥ ११०२ ॥
tatparadakṣiṇakoṇeśaivasthānaṃ saratnahemagṛham 140 || 1102 ||
तत्प्रत्यगुदक्कोणेदानाध्ययनार्थकालयं कुर्यात् ॥ ११०३ ॥
tatpratyagudakkoṇedānādhyayanārthakālayaṃ kuryāt || 1103 ||
प्रायः प्रयोगद्वारं --- तुनीचं तत् 141 ॥ ११०४ ॥
prāyaḥ prayogadvāraṃ --- tunīcaṃ tat 141 || 1104 ||
द्वारस्योभयपाश्श्वेसारद्रव्यालयं तुकत्न टगृहम् ॥ ११०५ ॥
dvārasyobhayapāśśvesāradravyālayaṃ tukatna ṭagṛham || 1105 ||
तत्रै व हस्तिशाला सर्वौ षधि शस्त्रशाला स्यात् 142 ॥ ११०६ ॥
tatrai va hastiśālā sarvau ṣadhi śastraśālā syāt 142 || 1106 ||
अन्यत्सर्वंनृपतेरिच्छावशतः प्रकर्तव्यम् 142-2 ॥ ११०७ ॥
anyatsarvaṃnṛpatericchāvaśataḥ prakartavyam 142-2 || 1107 ||
अथ नृपेशगृहं च मुखाङ्गणं परियुतं हि भवेन्मुखमण्डपम् ॥ ११०८ ॥
atha nṛpeśagṛhaṃ ca mukhāṅgaṇaṃ pariyutaṃ hi bhavenmukhamaṇḍapam || 1108 ||
अपि च भोगगृहं तुनिवारणं नृपतिवाञ्चतिगृहा ---143 ॥ ११०९ ॥
api ca bhogagṛhaṃ tunivāraṇaṃ nṛpativāñcatigṛhā ---143 || 1109 ||
तद्दक्षिणतः पाश्श्वेद्विःषट् पदके महाङ्गणं दीघ्घ्यम् ॥ १११० ॥
taddakṣiṇataḥ pāśśvedviḥṣaṭ padake mahāṅgaṇaṃ dīghghyam || 1110 ||
तस्मिन् पश्चिमभागेमण्डपमथ मालिका वाऽथ 144 ॥ ११११ ॥
tasmin paścimabhāgemaṇḍapamatha mālikā vā'tha 144 || 1111 ||
शाला तदुभयपाश्श्वेऽप्यभितः स्नानं च मण्डपं च स्यात् ॥ १११२ ॥
śālā tadubhayapāśśve'pyabhitaḥ snānaṃ ca maṇḍapaṃ ca syāt || 1112 ||
अङ्गणकदक्षिणके सर्वद्रव्यालयं तदेव स्यात् 145 ॥ १११३ ॥
aṅgaṇakadakṣiṇake sarvadravyālayaṃ tadeva syāt 145 || 1113 ||
वेशनपरिघामिण्ठककत्न टशालाविचित्रितं पुरतः ॥ १११४ ॥
veśanaparighāmiṇṭhakakatna ṭaśālāvicitritaṃ purataḥ || 1114 ||
पुरतो भवनाङ्गणयोद्द्विपाश्श्वभागतः परितः 146 ॥ १११५ ॥
purato bhavanāṅgaṇayoddvipāśśvabhāgataḥ paritaḥ 146 || 1115 ||
अपरो स्त्री वासो वा साङ्गणकं मालिकाभिधा पङ्क्तिः ॥ १११६ ॥
aparo strī vāso vā sāṅgaṇakaṃ mālikābhidhā paṅktiḥ || 1116 ||
भवनस्योत्तरपाश्श्वेतत्र महिष्यालयं तुतत्तुङ्गम् 147 ॥ १११७ ॥
bhavanasyottarapāśśvetatra mahiṣyālayaṃ tutattuṅgam 147 || 1117 ||
भागं तत्रिकपाश्श्वं राज्ञां च मालिकापङ्क्ति ॥ १११८ ॥
bhāgaṃ tatrikapāśśvaṃ rājñāṃ ca mālikāpaṅkti || 1118 ||
तत्रै व कन्यकानां वासं वसुधात्र कुब्जकादीनाम् 148 ॥ १११९ ॥
tatrai va kanyakānāṃ vāsaṃ vasudhātra kubjakādīnām 148 || 1119 ||
एकद्वित्रिभिरं शै र्दक्षिणतश्चोत्तरक्रमशः ॥ ११२० ॥
ekadvitribhiraṃ śai rdakṣiṇataścottarakramaśaḥ || 1120 ||
तत्रोद्यानविशालं सालं कुर्यात् तुतत्र बहिरेव 149 ॥ ११२१ ॥
tatrodyānaviśālaṃ sālaṃ kuryāt tutatra bahireva 149 || 1121 ||
तत्रै वोत्तरभागेयत्र युता सम्मता जलक्रीडा ॥ ११२२ ॥
tatrai vottarabhāgeyatra yutā sammatā jalakrīḍā || 1122 ||
तत्र च सलिलावासं स्याद् नृपतेर्दी र्घिका चै व 150 ॥ ११२३ ॥
tatra ca salilāvāsaṃ syād nṛpaterdī rghikā cai va 150 || 1123 ||
अपरेनृपतेश्च गृहं स्त्रीणां स्यादेव सङ्करा शाला ॥ ११२४ ॥
aparenṛpateśca gṛhaṃ strīṇāṃ syādeva saṅkarā śālā || 1124 ||
प्रागुत्तरदिशि बाह्येनवस्वेष्टदेवतादिगृहम् 151 ॥ ११२५ ॥
prāguttaradiśi bāhyenavasveṣṭadevatādigṛham 151 || 1125 ||
तत्राग्रायणशाला पुष्पोद्यानानि कत्न पं स्यात् ॥ ११२६ ॥
tatrāgrāyaṇaśālā puṣpodyānāni katna paṃ syāt || 1126 ||
प्राच्यां तुमहाङ्गणकं त्रिं शद्भागै र्विधातव्यम् 152 ॥ ११२७ ॥
prācyāṃ tumahāṅgaṇakaṃ triṃ śadbhāgai rvidhātavyam 152 || 1127 ||
समहेन्द्रद्वारं तत् त्रितलं वा गोपुरं चतुःस्थलकम् ॥ ११२८ ॥
samahendradvāraṃ tat tritalaṃ vā gopuraṃ catuḥsthalakam || 1128 ||
--- जासरस्वती -- सद्मान्येतानि द्वारदक्षिणतः 153 ॥ ११२९ ॥
--- jāsarasvatī -- sadmānyetāni dvāradakṣiṇataḥ 153 || 1129 ||
अभ्यन्तरमुखयु क्तान्येकद्वित्रयतुर्यभौमानि ॥ ११३० ॥
abhyantaramukhayu ktānyekadvitrayaturyabhaumāni || 1130 ||
तत्प्राचि शङ्खभेरिप्रभृतीनामालयं तुस्यात् 154 ॥ ११३१ ॥
tatprāci śaṅkhabheriprabhṛtīnāmālayaṃ tusyāt 154 || 1131 ||
तद्दक्षिणतो दभ्रं महानसं सर्वरक्षयुतम् ॥ ११३२ ॥
taddakṣiṇato dabhraṃ mahānasaṃ sarvarakṣayutam || 1132 ||
अङ्गणदक्षिणभागेद्वारं स्यादेव द्वित्रितलसहितम् 155 ॥ ११३३ ॥
aṅgaṇadakṣiṇabhāgedvāraṃ syādeva dvitritalasahitam 155 || 1133 ||
द्वारस्योभयपाश्श्वेलेखकयोस्तत् खलूरी स्यात् ॥ ११३४ ॥
dvārasyobhayapāśśvelekhakayostat khalūrī syāt || 1134 ||
अङ्गणकोत्तरपाश्श्वेकर्तव्या चै वदभ्रका च सभा 156 ॥ ११३५ ॥
aṅgaṇakottarapāśśvekartavyā cai vadabhrakā ca sabhā 156 || 1135 ||
दक्षिणमुखगतसहिता सर्वविचित्रा मनोहरा तुङ्गा ॥ ११३६ ॥
dakṣiṇamukhagatasahitā sarvavicitrā manoharā tuṅgā || 1136 ||
तदपरभागेपूर्वांशेस्थानं तुगीतकादिसभा 157 ॥ ११३७ ॥
tadaparabhāgepūrvāṃśesthānaṃ tugītakādisabhā 157 || 1137 ||
अन्यत्सर्वंनृपतेरिच्छावशतः प्रकर्तव्यम् 157-2 ॥ ११३८ ॥
anyatsarvaṃnṛpatericchāvaśataḥ prakartavyam 157-2 || 1138 ||
सालं शिलाभिरथ चेष्टकया प्रयोज्यम् ॥ ११४० ॥
sālaṃ śilābhiratha ceṣṭakayā prayojyam || 1140 ||
तब्दाह्यतः परिखयान्वितमिष्टकाद्य-ैर्युक्तं जयङ्गमिति वेश्म वरं हि नाम्ना 158 ॥ ११४१ ॥
tabdāhyataḥ parikhayānvitamiṣṭakādya-airyuktaṃ jayaṅgamiti veśma varaṃ hi nāmnā 158 || 1141 ||
आवाहनोद्वाहनतोयकर्दझ षैर्जलूकरनेकाब्धिसर्पकः ॥ ११४२ ॥
āvāhanodvāhanatoyakardajha ṣairjalūkaranekābdhisarpakaḥ || 1142 ||
पद्मारिभूकण्टकमत्स्यकच्छपैः कुलीरशङ्खैः परिखा समन्विता 159 ॥ ११४३ ॥
padmāribhūkaṇṭakamatsyakacchapaiḥ kulīraśaṅkhaiḥ parikhā samanvitā 159 || 1143 ||
वासार्हकालम्बनकत्न टसं युता जालैर्लताभिः परिपूर्णपत्रिका ॥ ११४४ ॥
vāsārhakālambanakatna ṭasaṃ yutā jālairlatābhiḥ paripūrṇapatrikā || 1144 ||
अभ्यन्तरप्राप्तनतोन्नतान्विता छिद्रान्विता भित्तिरनेकयन्त्रका 160 ॥ ११४५ ॥
abhyantaraprāptanatonnatānvitā chidrānvitā bhittiranekayantrakā 160 || 1145 ||
एवं दु र्गै राजवेश्मानि कुर्याद् बाह्येऽबाह्येऽभ्यन्तरेतत्क्रमेण ॥ ११४६ ॥
evaṃ du rgai rājaveśmāni kuryād bāhye'bāhye'bhyantaretatkrameṇa || 1146 ||
सर्वेरक्ष्या भूपतीनां जनानां तस्मात् तस्या बाह्यतः षड् बलं तत् 161 ॥ ११४७ ॥
sarverakṣyā bhūpatīnāṃ janānāṃ tasmāt tasyā bāhyataḥ ṣaḍ balaṃ tat 161 || 1147 ||
स्थानीयमाहुतं वै परमं यात्रामणिस्तथा विजयः ॥ ११४८ ॥
sthānīyamāhutaṃ vai paramaṃ yātrāmaṇistathā vijayaḥ || 1148 ||
नगरं चतु र्विधं हि प्रोक्तं तज्ज्ञैर्नरेन्द्राणाम् 162 ॥ ११४९ ॥
nagaraṃ catu rvidhaṃ hi proktaṃ tajjñairnarendrāṇām 162 || 1149 ||
तत्कु लमूलनृपेशै र्जनपदमध्येऽभ्रंस्थितस्थानम् ॥ ११५० ॥
tatku lamūlanṛpeśai rjanapadamadhye'bhraṃsthitasthānam || 1150 ||
सतृणजलोर्वी गर्भंनगरं स्थानीयमिति कथितम् 163 ॥ ११५१ ॥
satṛṇajalorvī garbhaṃnagaraṃ sthānīyamiti kathitam 163 || 1151 ||
प्रभुमन्त्रोत्साहाख्यैर्युक्तं शक्तित्रयैर्वरावनिपैः ॥ ११५२ ॥
prabhumantrotsāhākhyairyuktaṃ śaktitrayairvarāvanipaiḥ || 1152 ||
तृणभूजलगर्भयुतं नद्यावारादियु क्तं च 164 ॥ ११५३ ॥
tṛṇabhūjalagarbhayutaṃ nadyāvārādiyu ktaṃ ca 164 || 1153 ||
तन्यान्न जातुरिक्तं चागममित्यु च्यतेपरै र्नगरम् ॥ ११५४ ॥
tanyānna jāturiktaṃ cāgamamityu cyateparai rnagaram || 1154 ||
आवन्यापकयु क्तं सतृणं संग्रामयात्रके विहितम् 165 ॥ ११५५ ॥
āvanyāpakayu ktaṃ satṛṇaṃ saṃgrāmayātrake vihitam 165 || 1155 ||
संग्रामं तदभीष्टं विजयेयु क्त्याणितँर्भम् ॥ ११५६ ॥
saṃgrāmaṃ tadabhīṣṭaṃ vijayeyu ktyāṇita~rbham || 1156 ||
गर्भत्रयै रुपेतं विजयमिति प्रोच्यतेप्रज्ञैः 166 ॥ ११५७ ॥
garbhatrayai rupetaṃ vijayamiti procyateprajñaiḥ 166 || 1157 ||
महति वेश्मनि वान्वितकार्मु कर्भवनमत्र विगृह्य ततः परम् ॥ ११५८ ॥
mahati veśmani vānvitakārmu karbhavanamatra vigṛhya tataḥ param || 1158 ||
परिवृतं सकलं हि यथापुरा भवति शेषमशेष बलार्थदम् 167 ॥ ११५९ ॥
parivṛtaṃ sakalaṃ hi yathāpurā bhavati śeṣamaśeṣa balārthadam 167 || 1159 ||
त्रिहस्ताद्यर्धहस्तेन वृद्ध्या पञ्चकरान्तका ॥ ११६० ॥
trihastādyardhahastena vṛddhyā pañcakarāntakā || 1160 ||
पञ्चै व भक्तयस्ताभिर्हस्तिशाला विधीयते 168 ॥ ११६१ ॥
pañcai va bhaktayastābhirhastiśālā vidhīyate 168 || 1161 ||
षण्णवेति चतु स्सप्तत्रिपञ्चै रिति कीर्तिताः ॥ ११६२ ॥
ṣaṇṇaveti catu ssaptatripañcai riti kīrtitāḥ || 1162 ||
भक्त्यस्त्रिविधा शाला विस्तारायामतः क्रमात् 169 ॥ ११६३ ॥
bhaktyastrividhā śālā vistārāyāmataḥ kramāt 169 || 1163 ||
अल्पत्वेतुमहत्वेतुयथायोग्यं तथाचरेत् ॥ ११६४ ॥
alpatvetumahatvetuyathāyogyaṃ tathācaret || 1164 ||
मुखशालौकभक्त्या तुमध्येविस्तारनिर्गता 170 ॥ ११६५ ॥
mukhaśālaukabhaktyā tumadhyevistāranirgatā 170 || 1165 ||
शयनस्थानकं भक्त्या दक्षिणेप्रविधीयते ॥ ११६६ ॥
śayanasthānakaṃ bhaktyā dakṣiṇepravidhīyate || 1166 ||
राजादनो मधूकश्च खदिरः खादिरस्तथा 171 ॥ ११६७ ॥
rājādano madhūkaśca khadiraḥ khādirastathā 171 || 1167 ||
तिन्त्रिणी चार्जु नश्चै व स्तम्बकं पिशितः शमी ॥ ११६८ ॥
tintriṇī cārju naścai va stambakaṃ piśitaḥ śamī || 1168 ||
क्षीरिणी पद्मकाद्यास्तेशालास्तम्भा गजस्य च 172 ॥ ११६९ ॥
kṣīriṇī padmakādyāsteśālāstambhā gajasya ca 172 || 1169 ||
सप्ताष्टनवहस्तोच्चमवगाहं विहाय च ॥ ११७० ॥
saptāṣṭanavahastoccamavagāhaṃ vihāya ca || 1170 ||
विस्तारस्तुविशालात्स्यादवगाहो यथाबलम् 173 ॥ ११७१ ॥
vistārastuviśālātsyādavagāho yathābalam 173 || 1171 ||
शालास्तम्भा इमेप्रोक्ता विटपाभशिखान्विताः ॥ ११७२ ॥
śālāstambhā imeproktā viṭapābhaśikhānvitāḥ || 1172 ||
सु वृत्तो हस्तिनः स्तम्भस्त्वेकहस्तविशालतः 174 ॥ ११७३ ॥
su vṛtto hastinaḥ stambhastvekahastaviśālataḥ 174 || 1173 ||
त्रिपादोनार्धहस्तो वा विस्तारं त्रिविधं स्मृतम् ॥ ११७४ ॥
tripādonārdhahasto vā vistāraṃ trividhaṃ smṛtam || 1174 ||
चन्द्रभागेऽष्टभागेन हीनाग्रतारकान्वितम् 175 ॥ ११७५ ॥
candrabhāge'ṣṭabhāgena hīnāgratārakānvitam 175 || 1175 ||
शालाव्यासेतुपञ्चां शं नीत्वा पृष्ठे त्रियं शकम् ॥ ११७६ ॥
śālāvyāsetupañcāṃ śaṃ nītvā pṛṣṭhe triyaṃ śakam || 1176 ||
आपादं षोडशां शेतुवामेऽष्टां शव्यपोहितम् 176 ॥ ११७७ ॥
āpādaṃ ṣoḍaśāṃ śetuvāme'ṣṭāṃ śavyapohitam 176 || 1177 ||
स्थापयेत् तुतदलानान् पूर्वोक्तां श्च समन्वितम् ॥ ११७८ ॥
sthāpayet tutadalānān pūrvoktāṃ śca samanvitam || 1178 ||
अनुपादार्धमानेन भित्त्यु त्सेधो विधीयते 177 ॥ ११७९ ॥
anupādārdhamānena bhittyu tsedho vidhīyate 177 || 1179 ||
तदूध्ध्वेकटकच्छाद्यं घाटनो द्धाटनक्षमम् ॥ ११८० ॥
tadūdhdhvekaṭakacchādyaṃ ghāṭano ddhāṭanakṣamam || 1180 ||
वितस्तिगोस्तनं पश्चात् स्थापयेद् बहिराननम् 178 ॥ ११८१ ॥
vitastigostanaṃ paścāt sthāpayed bahirānanam 178 || 1181 ||
कारयेद्धस्तिमानेन घ्नकप्रस्तरं तलम् ॥ ११८२ ॥
kārayeddhastimānena ghnakaprastaraṃ talam || 1182 ||
शिलाभिर्वेष्टकाभिर्वाप्रस्तरं नै व कारयेत् 179 ॥ ११८३ ॥
śilābhirveṣṭakābhirvāprastaraṃ nai va kārayet 179 || 1183 ||
मूत्रद्वारयुतं लब्धद्वारयु क्त्या क्रमान्वितम् ॥ ११८४ ॥
mūtradvārayutaṃ labdhadvārayu ktyā kramānvitam || 1184 ||
अन्यत्सर्वंयथायु क्ति तथा कुर्याद् विचक्षणः 180 ॥ ११८५ ॥
anyatsarvaṃyathāyu kti tathā kuryād vicakṣaṇaḥ 180 || 1185 ||
नवाष्टसप्तषट् पञ्चहस्तेपञ्चविसारिणि ॥ ११८६ ॥
navāṣṭasaptaṣaṭ pañcahastepañcavisāriṇi || 1186 ||
त्रयभक्त्याद्यैकविं शद्भक्त्यान्तायाममीरितम् 181 ॥ ११८७ ॥
trayabhaktyādyaikaviṃ śadbhaktyāntāyāmamīritam 181 || 1187 ||
चतुर्मु खचतुश्शालाः सप्रग्रीवाश्च शालकाः ॥ ११८८ ॥
caturmu khacatuśśālāḥ sapragrīvāśca śālakāḥ || 1188 ||
दशद्वादशहस्तै र्वास्तम्भ व्यासं प्रकीर्तितम् 182 ॥ ११८९ ॥
daśadvādaśahastai rvāstambha vyāsaṃ prakīrtitam 182 || 1189 ||
त्रिचतुअञ्चषड्ढस्तैः कु ड्योत्सेधं विधीयते ॥ ११९० ॥
tricatuañcaṣaḍḍhastaiḥ ku ḍyotsedhaṃ vidhīyate || 1190 ||
अभिन्नानां तुभिन्नानां भित्तिबन्धं यथेष्टतः 183 ॥ ११९१ ॥
abhinnānāṃ tubhinnānāṃ bhittibandhaṃ yatheṣṭataḥ 183 || 1191 ||
नेत्रभित्तौ च पृष्ठे च जालकं स्याद् गृहेगृहे ॥ ११९२ ॥
netrabhittau ca pṛṣṭhe ca jālakaṃ syād gṛhegṛhe || 1192 ||
गृहान्तेकर्णधारा स्यात्तददर्भावयोचिताः 184 ॥ ११९३ ॥
gṛhāntekarṇadhārā syāttadadarbhāvayocitāḥ 184 || 1193 ||
अयु ग्मवं शविस्तीर्णैः घ्नकः प्रस्तरं तलम् ॥ ११९४ ॥
ayu gmavaṃ śavistīrṇaiḥ ghnakaḥ prastaraṃ talam || 1194 ||
मूत्रच्छिद्रसमायु क्तं सारदारुमर्दृढम् 185 ॥ ११९५ ॥
mūtracchidrasamāyu ktaṃ sāradārumardṛḍham 185 || 1195 ||
प्रत्येकं तुरगस्थानमेकभक्तिस्ववेशनम् ॥ ११९६ ॥
pratyekaṃ turagasthānamekabhaktisvaveśanam || 1196 ||
सारदारुमयं कीलं द्विसप्ताङ्गुलदै घ्घ्यकम् 186 ॥ ११९७ ॥
sāradārumayaṃ kīlaṃ dvisaptāṅguladai ghghyakam 186 || 1197 ||
द्वित्र्यङ्गुलं तुविस्तारं सूचिकाग्रसमन्वितम् ॥ ११९८ ॥
dvitryaṅgulaṃ tuvistāraṃ sūcikāgrasamanvitam || 1198 ||
पश्चाद् बन्धोऽग्रबन्धेतुयोजयेद् दृढखातवत् 187 ॥ ११९९ ॥
paścād bandho'grabandhetuyojayed dṛḍhakhātavat 187 || 1199 ||
मयूरवानरादीनामालयं शुकपञ्जरम् ॥ १२०० ॥
mayūravānarādīnāmālayaṃ śukapañjaram || 1200 ||
चित्रगोयु ग्मगोवत्सपानधान्यधनालयम् 188 ॥ १२०१ ॥
citragoyu gmagovatsapānadhānyadhanālayam 188 || 1201 ||
वस्त्ररत्नायुधद्यूतकर्मान्तावरणालयम् ॥ १२०२ ॥
vastraratnāyudhadyūtakarmāntāvaraṇālayam || 1202 ||
दानभोजनशाला च योगशाला सदक्षिणा 189 ॥ १२०३ ॥
dānabhojanaśālā ca yogaśālā sadakṣiṇā 189 || 1203 ||
दक्षिणं पञ्जरावासं यथास्थानं प्रयोजयेत् ॥ १२०४ ॥
dakṣiṇaṃ pañjarāvāsaṃ yathāsthānaṃ prayojayet || 1204 ||
उद्यानेचापि वाःस्थानेस्थानमण्डपमिष्यते 190 ॥ १२०५ ॥
udyānecāpi vāḥsthānesthānamaṇḍapamiṣyate 190 || 1205 ||
कत्न टागारं तुवा वृत्तशाला या वृषभस्य तु190-2 ॥ १२०६ ॥
katna ṭāgāraṃ tuvā vṛttaśālā yā vṛṣabhasya tu190-2 || 1206 ||
उत्तङ्गुकु ड्या नृपमन्त्रशाला पूर्वापरायामयुता मनोज्ञा ॥ १२०७ ॥
uttaṅguku ḍyā nṛpamantraśālā pūrvāparāyāmayutā manojñā || 1207 ||
सभा च पादावृतकु ड्यहीनातिदूरतः प्रेक्षणकर्मयोग्या 191 ॥ १२०८ ॥
sabhā ca pādāvṛtaku ḍyahīnātidūrataḥ prekṣaṇakarmayogyā 191 || 1208 ||
कत्न टागारं तुवा तस्मिं स्ततः पश्चिमतो दिशि ॥ १२०९ ॥
katna ṭāgāraṃ tuvā tasmiṃ stataḥ paścimato diśi || 1209 ||
राज्ञां सिं हासनं युक्त्या प्राङ्मुखं कल्पितेयथा 192 ॥ १२१० ॥
rājñāṃ siṃ hāsanaṃ yuktyā prāṅmukhaṃ kalpiteyathā 192 || 1210 ||
तत्पूर्वदक्षिणेभागेमन्त्रिणां चासनं भवेत् ॥ १२११ ॥
tatpūrvadakṣiṇebhāgemantriṇāṃ cāsanaṃ bhavet || 1211 ||
दूतस्य प्रागुदग्भागेप्रशास्तासनमुत्तरे 193 ॥ १२१२ ॥
dūtasya prāgudagbhāgepraśāstāsanamuttare 193 || 1212 ||
सेनापतेस्तद्दक्षिण्येसर्वंनालिसमान्तरम् ॥ १२१३ ॥
senāpatestaddakṣiṇyesarvaṃnālisamāntaram || 1213 ||
पञ्चबन्धैकाङ्गुलीका मनोज्ञा मन्त्रनालिका 194 ॥ १२१४ ॥
pañcabandhaikāṅgulīkā manojñā mantranālikā 194 || 1214 ||
मात्रेणैके न सु षिरा मुकुलाग्रद्वयान्विता ॥ १२१५ ॥
mātreṇaike na su ṣirā mukulāgradvayānvitā || 1215 ||
व्यसायामेतुपञ्चां शषडं शैकां शद्व्यं शकः 195 ॥ १२१६ ॥
vyasāyāmetupañcāṃ śaṣaḍaṃ śaikāṃ śadvyaṃ śakaḥ 195 || 1216 ||
मध्येऽङ्गणं तदावृत्तं स्तनमात्रोच्चभित्तिकम् ॥ १२१७ ॥
madhye'ṅgaṇaṃ tadāvṛttaṃ stanamātroccabhittikam || 1217 ||
वृत्तोपलं तुतन्मध्येप्रागुदग्जलप्रात्रकम् 196 ॥ १२१८ ॥
vṛttopalaṃ tutanmadhyeprāgudagjalaprātrakam 196 || 1218 ||
के शक्षालनपर्यङ्कं तद्दक्षिणगतं भवेत् ॥ १२१९ ॥
ke śakṣālanaparyaṅkaṃ taddakṣiṇagataṃ bhavet || 1219 ||
प्रागुदग्द्वारसं युक्ता तथ मण्डपमालिका 197 ॥ १२२० ॥
prāgudagdvārasaṃ yuktā tatha maṇḍapamālikā 197 || 1220 ||
प्रासाधिकासनं मित्रेसुदृशां स्थानमण्डपम् ॥ १२२१ ॥
prāsādhikāsanaṃ mitresudṛśāṃ sthānamaṇḍapam || 1221 ||
पञ्चादि पञ्चकान्तं वा व्यासं तत्रोजसं खया 198 ॥ १२२२ ॥
pañcādi pañcakāntaṃ vā vyāsaṃ tatrojasaṃ khayā 198 || 1222 ||
सभामण्डपशालानां सामान्यमिष्टदै घ्घ्यकम् ॥ १२२३ ॥
sabhāmaṇḍapaśālānāṃ sāmānyamiṣṭadai ghghyakam || 1223 ||
पञ्चादशकरव्यासं त्रिसप्तारत्निदर्धकम् 199 ॥ १२२४ ॥
pañcādaśakaravyāsaṃ trisaptāratnidardhakam 199 || 1224 ||
सैकद्वादशहस्तान्तं चूल्यन्तादिमनोहरम् ॥ १२२५ ॥
saikadvādaśahastāntaṃ cūlyantādimanoharam || 1225 ||
शालाभिषेकयोग्या सा कर्तव्या प्रागिवानना 200 ॥ १२२६ ॥
śālābhiṣekayogyā sā kartavyā prāgivānanā 200 || 1226 ||
तदङ्गमध्यमेरङ्गसं युक्ता च सभा भवेत् ॥ १२२७ ॥
tadaṅgamadhyameraṅgasaṃ yuktā ca sabhā bhavet || 1227 ||
मण्डपं दक्षिणेराज्ञां तदुदीच्यां दिशि क्रमात् 201 ॥ १२२८ ॥
maṇḍapaṃ dakṣiṇerājñāṃ tadudīcyāṃ diśi kramāt 201 || 1228 ||
पट्टाभिषेक संवासं धामं तत्र प्रयोजएत् ॥ १२२९ ॥
paṭṭābhiṣeka saṃvāsaṃ dhāmaṃ tatra prayojaet || 1229 ||
पञ्चसप्तनवा रत्निव्यासतारद्विवैदिकम् 202 ॥ १२३० ॥
pañcasaptanavā ratnivyāsatāradvivaidikam 202 || 1230 ||
त्रिचतुष्पञ्चभागं वा वेदिकोदयमीरितम् ॥ १२३१ ॥
tricatuṣpañcabhāgaṃ vā vedikodayamīritam || 1231 ||
वेदिकोदयपादोच्चं स्वव्याससममिष्यते 203 ॥ १२३२ ॥
vedikodayapādoccaṃ svavyāsasamamiṣyate 203 || 1232 ||
अन्तःस्तम्भसमायु क्तं त्यक्तमध्यस्थपादकम् ॥ १२३३ ॥
antaḥstambhasamāyu ktaṃ tyaktamadhyasthapādakam || 1233 ||
द्विषडि् भरष्टमात्रं तुत्रिष्षडङि् घ्रविशालकम् 204 ॥ १२३४ ॥
dviṣaḍi bharaṣṭamātraṃ tutriṣṣaḍaṅi ghraviśālakam 204 || 1234 ||
एकभक्त्यावृतं तत्र जालं तद्वब्दहिष्प्रभम् ॥ १२३५ ॥
ekabhaktyāvṛtaṃ tatra jālaṃ tadvabdahiṣprabham || 1235 ||
तुलाभारार्हकं कत्न टं मण्डपं वा प्रभा भवेत् 205 ॥ १२३६ ॥
tulābhārārhakaṃ katna ṭaṃ maṇḍapaṃ vā prabhā bhavet 205 || 1236 ||
त्रिहस्तं तोरणस्तम्भदै ध्ध्यं व्यासं दशाङ्गुलम् ॥ १२३७ ॥
trihastaṃ toraṇastambhadai dhdhyaṃ vyāsaṃ daśāṅgulam || 1237 ||
नवाष्टसप्तमात्रं वा पृष्ठभागशिखान्वितम् 206 ॥ १२३८ ॥
navāṣṭasaptamātraṃ vā pṛṣṭhabhāgaśikhānvitam 206 || 1238 ||
वस्तुमध्येनिधातव्यं दक्षिणोत्तरगं यथा ॥ १२३९ ॥
vastumadhyenidhātavyaṃ dakṣiṇottaragaṃ yathā || 1239 ||
तोरणान्तरमु त्सेधं सममेव विधीयते 207 ॥ १२४० ॥
toraṇāntaramu tsedhaṃ samameva vidhīyate 207 || 1240 ||
निर्विष्टविष्टकं मध्यवक्रतुण्डसमन्वितम् ॥ १२४१ ॥
nirviṣṭaviṣṭakaṃ madhyavakratuṇḍasamanvitam || 1241 ||
पूर्वापरायतं भर्तृतुलान्तादचलं चरेत् 208 ॥ १२४२ ॥
pūrvāparāyataṃ bhartṛtulāntādacalaṃ caret 208 || 1242 ||
तुलान्तरकराराणां महाराजस्य योग्यताम् ॥ १२४३ ॥
tulāntarakarārāṇāṃ mahārājasya yogyatām || 1243 ||
कीलितं वितलं मद्येकुण्डलं सारदारुजम् 209 ॥ १२४४ ॥
kīlitaṃ vitalaṃ madyekuṇḍalaṃ sāradārujam 209 || 1244 ||
योजयेद् वक्रतुण्डे न यथाबलसमन्वितम् ॥ १२४५ ॥
yojayed vakratuṇḍe na yathābalasamanvitam || 1245 ||
त्यक्त्वा तुपुं मुखात् षण्डादेवं तुघ्नकासनम् 210 ॥ १२४६ ॥
tyaktvā tupuṃ mukhāt ṣaṇḍādevaṃ tughnakāsanam 210 || 1246 ||
तत्समाङ्गमितालम्बिशृङ्खलाबलसं युतम् ॥ १२४७ ॥
tatsamāṅgamitālambiśṛṅkhalābalasaṃ yutam || 1247 ||
बकतुण्डद्वयं द्विद्विभूतं यत्नेन योजयेत् 211 ॥ १२४८ ॥
bakatuṇḍadvayaṃ dvidvibhūtaṃ yatnena yojayet 211 || 1248 ||
वस्तुनश्च चतु र्दिक्षुप्राङ्मुखस्य च तोरणम् ॥ १२४९ ॥
vastunaśca catu rdikṣuprāṅmukhasya ca toraṇam || 1249 ||
स्तम्भं विष्टं तुलामात्रं कुर्यात् साराङि् घ्रपैः शुभैः 212 ॥ १२५० ॥
stambhaṃ viṣṭaṃ tulāmātraṃ kuryāt sārāṅi ghrapaiḥ śubhaiḥ 212 || 1250 ||
वस्तुमध्यगतं बाह्येपरितस्तत् प्रपा भवेत् ॥ १२५१ ॥
vastumadhyagataṃ bāhyeparitastat prapā bhavet || 1251 ||
तत्समं परितश्चापि तब्दाह्येयोजयेद् बुधः 213 ॥ १२५२ ॥
tatsamaṃ paritaścāpi tabdāhyeyojayed budhaḥ 213 || 1252 ||
औदुम्बरवटाश्वत्थन्यग्रोधास्तोरणं भवेत् ॥ १२५३ ॥
audumbaravaṭāśvatthanyagrodhāstoraṇaṃ bhavet || 1253 ||
पीतं रक्तं तथा श्वेतं नीलं कुर्याद् ध्वजं क्रमात् 214 ॥ १२५४ ॥
pītaṃ raktaṃ tathā śvetaṃ nīlaṃ kuryād dhvajaṃ kramāt 214 || 1254 ||
तुला समं तत् समुपेत्य भूपतिः सुखं समास्ताममरेन्द्रदिङ्मुखम् ॥ १२५५ ॥
tulā samaṃ tat samupetya bhūpatiḥ sukhaṃ samāstāmamarendradiṅmukham || 1255 ||
समीक्ष्य राशिं निजहेमसञ्चयं विराजमानो धनदो यथा भु वि 215 ॥ १२५६ ॥
samīkṣya rāśiṃ nijahemasañcayaṃ virājamāno dhanado yathā bhu vi 215 || 1256 ||
हेमगर्भयुतं सप्तनवरत्न्यापि भित्तिकम् ॥ १२५७ ॥
hemagarbhayutaṃ saptanavaratnyāpi bhittikam || 1257 ||
व्यासेन चतरश्रा सा व्यासतु ल्योच्छ्रिता तलात् 216 ॥ १२५८ ॥
vyāsena cataraśrā sā vyāsatu lyocchritā talāt 216 || 1258 ||
दशद्वादशमात्रै र्वास्तम्भव्यासं प्रकीर्तितम् ॥ १२५९ ॥
daśadvādaśamātrai rvāstambhavyāsaṃ prakīrtitam || 1259 ||
वृत्तो वा चतुरश्रो वा चावगाहेद् यथाबलम् 217 ॥ १२६० ॥
vṛtto vā caturaśro vā cāvagāhed yathābalam 217 || 1260 ||
त्रिहस्तावृतभित्तिः स्याद् दण्डोत्सेधं स्ववेदिका ॥ १२६१ ॥
trihastāvṛtabhittiḥ syād daṇḍotsedhaṃ svavedikā || 1261 ||
स्तम्भाग्रस्थोऽन्तराविष्टद्व्यष्टद्व्यविभूषिता 218 ॥ १२६२ ॥
stambhāgrastho'ntarāviṣṭadvyaṣṭadvyavibhūṣitā 218 || 1262 ||
लुपारूढाग्रविस्तारं समोत्सेधाः प्रशंसिताः ॥ १२६३ ॥
lupārūḍhāgravistāraṃ samotsedhāḥ praśaṃsitāḥ || 1263 ||
सप्तहस्तद्विहस्तादिव्यासोत्सेधेन वेदिका 219 ॥ १२६४ ॥
saptahastadvihastādivyāsotsedhena vedikā 219 || 1264 ||
पञ्चहस्तद्विहस्तेन व्यासोत्सेधेन वा भवेत् ॥ १२६५ ॥
pañcahastadvihastena vyāsotsedhena vā bhavet || 1265 ||
सभामद्येनिधातव्या तन्मद्येचावटक्रिया 220 ॥ १२६६ ॥
sabhāmadyenidhātavyā tanmadyecāvaṭakriyā 220 || 1266 ||
बहिर्जालककु ड्यं स्यात् तब्दाह्येच प्रभा भवेत् ॥ १२६७ ॥
bahirjālakaku ḍyaṃ syāt tabdāhyeca prabhā bhavet || 1267 ||
सभा नीव्रसमु त्सेधा विशाला दण्डमानतः 221 ॥ १२६८ ॥
sabhā nīvrasamu tsedhā viśālā daṇḍamānataḥ 221 || 1268 ||
त्रयोविं शतिहस्तेन तब्दहिः परिखा भवेत् ॥ १२६९ ॥
trayoviṃ śatihastena tabdahiḥ parikhā bhavet || 1269 ||
चतु र्दिक्षुचतुद्द्वारं तोरणं क्षीरपादपैः 222 ॥ १२७० ॥
catu rdikṣucatuddvāraṃ toraṇaṃ kṣīrapādapaiḥ 222 || 1270 ||
सोपानं योग्यदेशेतुचतु र्दिशि विधीयते ॥ १२७१ ॥
sopānaṃ yogyadeśetucatu rdiśi vidhīyate || 1271 ||
द्वारतु ल्योन्नतव्यासं निर्गमद्वारतोरणम् 223 ॥ १२७२ ॥
dvāratu lyonnatavyāsaṃ nirgamadvāratoraṇam 223 || 1272 ||
स्तम्भाग्रतोरणाविष्टकं सादिष्वष्टमङ्गलम् ॥ १२७३ ॥
stambhāgratoraṇāviṣṭakaṃ sādiṣvaṣṭamaṅgalam || 1273 ||
चक्रवर्तिशिखोपेतं द्वारेद्वारेप्रयोजयेत् 224 ॥ १२७४ ॥
cakravartiśikhopetaṃ dvāredvāreprayojayet 224 || 1274 ||
छत्रके तुपताकाश्च भेरीश्रीकु म्भदीपिकाः ॥ १२७५ ॥
chatrake tupatākāśca bherīśrīku mbhadīpikāḥ || 1275 ||
Keys: ← → turn the page, J K step through the verses.
Illustration: Verse & Place (Project-owned).