Mitakshara 2.121
ननु "प्रत्यर्थिनो ऽग्रतो लेख्यं यथावेदितम् अर्थिना" इत्य् अत्रैवेदम् उक्तं । किम् अर्थं पुनर् उच्यते "नोक्तं विप्रकृतिं नयेद्" इति । उच्यते । "यथावेदितम् अर्थिना" इत्य् अनेन आवेदनसमये यद् वस्तु निवेदितं तद् एव भाषासमये ऽपि तथैव लेखनीयम् । एकस्मिन्न् अपि पदे न वस्त्वन्तरम् इत्य् उक्तम् । यथानेन रूपकशतं वृद्ध्या गृहीतम् इत्य् आवेदनसमये प्रतिपाद्य प्रत्यर्थिसंनिधौ भाषासमये वस्त्रशतं वृद्ध्या गृहीतम् इति न वक्तव्यम् । तथा सति पदान्तरागमने ऽपि वस्त्वन्तरगमनाद् धीनवादी दण्ड्यः स्याद् इति । "नोक्तं विप्रकृतिं नयेद्" इत्य् अनेनैकवस्तुत्वे ऽपि पदान्तरगमनं निषिध्यते । यथा रूपकशतं वृद्ध्या गृहीत्वायं न प्रयच्छतीत्य् आवेदनकाले ऽभिधाय भाषाकाले रूपकशतं बलाद् अपहृतवान् इति वदतीति । तत्र वस्त्वन्तरगमनं निषिद्धम् इह तु पदान्तरगमनं निषिध्यत इति न पौनरुक्त्यम् । एतद् एव स्पष्टीकृतं नारदेन: पूर्वपादं परित्यज्य यो ऽन्यम् आलम्बते पुनः । पदसंक्रमणाज् ज्ञेयो हीनवादी स वै नरः ॥
nanu "pratyarthino 'grato lekhyaṃ yathāveditam arthinā" ity atraivedam uktaṃ | kim arthaṃ punar ucyate "noktaṃ viprakṛtiṃ nayed" iti | ucyate | "yathāveditam arthinā" ity anena āvedanasamaye yad vastu niveditaṃ tad eva bhāṣāsamaye 'pi tathaiva lekhanīyam | ekasminn api pade na vastvantaram ity uktam | yathānena rūpakaśataṃ vṛddhyā gṛhītam ity āvedanasamaye pratipādya pratyarthisaṃnidhau bhāṣāsamaye vastraśataṃ vṛddhyā gṛhītam iti na vaktavyam | tathā sati padāntarāgamane 'pi vastvantaragamanād dhīnavādī daṇḍyaḥ syād iti | "noktaṃ viprakṛtiṃ nayed" ity anenaikavastutve 'pi padāntaragamanaṃ niṣidhyate | yathā rūpakaśataṃ vṛddhyā gṛhītvāyaṃ na prayacchatīty āvedanakāle 'bhidhāya bhāṣākāle rūpakaśataṃ balād apahṛtavān iti vadatīti | tatra vastvantaragamanaṃ niṣiddham iha tu padāntaragamanaṃ niṣidhyata iti na paunaruktyam | etad eva spaṣṭīkṛtaṃ nāradena: pūrvapādaṃ parityajya yo 'nyam ālambate punaḥ | padasaṃkramaṇāj jñeyo hīnavādī sa vai naraḥ ||