Nyayamrita 2.3.29
न हि काकोपस्थापितसंस्थानवत्तया ज्ञात एव देवदत्तीयत्वधीवददेवदत्तगृहव्यावृत्तिधीवच्च तत्तोपस्थापितधर्मान्तरवत्तया ज्ञात एवेदंत्वधीः अनिदं व्यावृत्तिधीर्वा किं तु तत्तावत्तया ज्ञात एव। न चात्रापि तत्तौपस्थापितदेवदत्तसंस्थानविशेषवत्तया ज्ञात एवेदंत्त्वादिधीः, तत्रेदन्तादिसम्बन्धस्य प्रत्यक्षत्वेनानुपदेश्यत्वात्। तस्मादतीतमपि यदन्विततया ज्ञात एवेत्याद्युक्तलक्षणयुक्तं चेद्विशेषणमेव। तदयुक्तं चेद्वर्तमानमप्यविशेषणमेव। अत एवाहुः-सदसद्वा समानाधिकरणं विशेषणमिति। तस्मात्पक्षत्रयेऽपि न दोषः। न चाद्ये वाक्यर्वैयर्थ्यम्, इदन्तावैशिष्ट्यस्य प्रत्यक्षत्वेऽपि तत्ताविशिष्टे तस्याप्रत्यक्षत्वात्। न चाद्यद्वितीय योर्बुभुत्सितस्याभेदस्य साक्षादलाभः। पुरोवर्तिनि तत्ताद्यवैशिष्ट्यभ्रमनिरासायायं स वा न वेत्यभिप्रायेण कोऽयमिति प्रश्ने सोऽयमित्युक्तेः। भेदभ्रमे निरसितव्येऽपि अभेदकोक्त्यापि साक्षाद् भेदभ्रमनिवृत्तेश्च। अभेदस्य बुभुत्सितत्वेऽपि वाक्यस्याभेदविशिष्टपरत्वेन सखण्डार्थत्वापत्तेश्च। ननु तृतीये विशिष्टैक्ये विशेषणैक्यं स्यात्। न च धूमवदग्निमतोरैक्येऽपि धूमाग्न्योर्भेदो दृष्ट इति वाच्यम्, तत्रापि विशेष्यस्यैवैक्यात्। न च तर्हि दृष्टान्ताभावाद्विशिष्टैक्येन विशेषणैक्यापादनायोगः, अग्निमतोऽग्निमतैक्येऽग्नेरग्निनैक्यदर्शनात् समुदायिरूपविशेषणभेदे समुदायैक्यस्य व्याहतत्वाच्चेति चेन्न। विशिष्टमपदार्थान्तरमिति मते विशेष्यस्येवैक्याधिकरणत्वेऽपि धर्मयोरप्युद्देश्यतावच्छेदकत्वेन विशेषणत्वात् तस्यैव च विशिष्टाभेदशब्दार्थत्वात्।
na hi kākopasthāpitasaṃsthānavattayā jñāta eva devadattīyatvadhīvadadevadattagṛhavyāvṛttidhīvacca tattopasthāpitadharmāntaravattayā jñāta evedaṃtvadhīḥ anidaṃ vyāvṛttidhīrvā kiṃ tu tattāvattayā jñāta eva| na cātrāpi tattaupasthāpitadevadattasaṃsthānaviśeṣavattayā jñāta evedaṃttvādidhīḥ, tatredantādisambandhasya pratyakṣatvenānupadeśyatvāt| tasmādatītamapi yadanvitatayā jñāta evetyādyuktalakṣaṇayuktaṃ cedviśeṣaṇameva| tadayuktaṃ cedvartamānamapyaviśeṣaṇameva| ata evāhuḥ-sadasadvā samānādhikaraṇaṃ viśeṣaṇamiti| tasmātpakṣatraye'pi na doṣaḥ| na cādye vākyarvaiyarthyam, idantāvaiśiṣṭyasya pratyakṣatve'pi tattāviśiṣṭe tasyāpratyakṣatvāt| na cādyadvitīya yorbubhutsitasyābhedasya sākṣādalābhaḥ| purovartini tattādyavaiśiṣṭyabhramanirāsāyāyaṃ sa vā na vetyabhiprāyeṇa ko'yamiti praśne so'yamityukteḥ| bhedabhrame nirasitavye'pi abhedakoktyāpi sākṣād bhedabhramanivṛtteśca| abhedasya bubhutsitatve'pi vākyasyābhedaviśiṣṭaparatvena sakhaṇḍārthatvāpatteśca| nanu tṛtīye viśiṣṭaikye viśeṣaṇaikyaṃ syāt| na ca dhūmavadagnimatoraikye'pi dhūmāgnyorbhedo dṛṣṭa iti vācyam, tatrāpi viśeṣyasyaivaikyāt| na ca tarhi dṛṣṭāntābhāvādviśiṣṭaikyena viśeṣaṇaikyāpādanāyogaḥ, agnimato'gnimataikye'gneragninaikyadarśanāt samudāyirūpaviśeṣaṇabhede samudāyaikyasya vyāhatatvācceti cenna| viśiṣṭamapadārthāntaramiti mate viśeṣyasyevaikyādhikaraṇatve'pi dharmayorapyuddeśyatāvacchedakatvena viśeṣaṇatvāt tasyaiva ca viśiṣṭābhedaśabdārthatvāt|