Skip to content

యుద్ధకాండము · విభీషణుఁడు రావణునకు హితోపదేశ మొనర్చుట · యుద్ధకాండము · విభీషణుఁడు రావణునకు హితోపదేశ మొనర్చుట

Yuddha Kanda 9 · vibhīṣaṇum̐ḍu rāvaṇunaku hitōpadēśa monarcuṭa

yuddhakāṃḍamu · vibhīṣaṇum̐ḍu rāvaṇunaku hitōpadēśa monarcuṭa

Yuddha Kanda, section 9: the complete selected Telugu original, with ISO 15919 transliteration.

46 passagesTelugu with transliteration

An original emblem for Yuddha Kanda, section 9.

నవధరింపుము దేవ! యసురాధినాథ! యవనిజఁదెచ్చిన యంతనుండియును

navadhariṃpumu dēva! yasurādhinātha! yavanijam̐deccina yaṃtanuṃḍiyunu

Report an error

దుర్నిమిత్తంబులు దోచుచున్నవియు; నిర్ణయం బట్టిది నిక్కువంబరయ:

durnimittaṃbulu dōcucunnaviyu; nirṇayaṃ baṭṭidi nikkuvaṃbaraya:

Report an error

హోమకుండంబుల నున్న త్రేతాగ్ను లేమియు వెలుఁగవ యీ దివసముల

hōmakuṃḍaṃbula nunna trētāgnu lēmiyu velum̐gava yī divasamula

Report an error

నా గుండములు సొచ్చి యలమిచుట్టియును సాగిలిపడియుండు సర్పముల్‌ పెక్కు

nā guṃḍamulu socci yalamicuṭṭiyunu sāgilipaḍiyuṃḍu sarpamul pekku

Report an error

ఉడుగని మదముల నొలసి తుమ్మెదలఁ గడునొప్పు నమ్మదకరులెల్ల నిపుడు

uḍugani madamula nolasi tummedalam̐ gaḍunoppu nammadakarulella nipuḍu

Report an error

కడు మేను డిల్లమై కంబాలతోడ మెడలెత్తుకొనిస్రుక్కి మెదలకున్నవియు.

kaḍu mēnu ḍillamai kaṃbālatōḍa meḍalettukonisrukki medalakunnaviyu.

Report an error

నున్నతస్థితిగల యుత్తమాశ్వములు కన్నుల నొగి నీళ్లు గాఱుచునుండఁ

nunnatasthitigala yuttamāśvamulu kannula nogi nīḷlu gāṟucunuṃḍam̐

Report an error

గవణంబు నీరును గడ్డియు నుడిగి జవసత్త్వములుదూలి సడలియున్నవియు.

gavaṇaṃbu nīrunu gaḍḍiyu nuḍigi javasattvamuludūli saḍaliyunnaviyu.

Report an error

నటుగాన యిన్నింటి కసురాధినాథ! సటలేల? విను మొక్కశాంతి చెప్పెదను:

naṭugāna yinniṃṭi kasurādhinātha! saṭalēla? vinu mokkaśāṃti ceppedanu:

Report an error

శ్రీరామునకు నిమ్ము సీతఁగొంపోయి; నేరమి వట్టఁ డా నృపకుంజరుండు;

śrīrāmunaku nimmu sītam̐goṃpōyi; nērami vaṭṭam̐ ḍā nr̥pakuṃjaruṃḍu;

Report an error

నెందునీతిజ్ఞున కిది లెస్స కార్య. మిందఱు నెఱుఁగరా యిది బుద్ధియగుట

neṃdunītijñuna kidi lessa kārya. miṃdaṟu neṟum̐garā yidi buddhiyaguṭa

Report an error

దనుజేశ! నీ చిత్తధర్మంబు నూది వినుమని చెప్పంగ వెఱతురుగాక!

danujēśa! nī cittadharmaṃbu nūdi vinumani ceppaṃga veṟaturugāka!

Report an error

నాకుఁబోరాదు దానవనాథ! కాన నీకుఁజెప్పితి నిట్లు నీతిమార్గంబు.”

nākum̐bōrādu dānavanātha! kāna nīkum̐jeppiti niṭlu nītimārgaṃbu.”

Report an error

నని బుద్ధిచెప్పిన యవ్విభీషణుని వినుతవాక్యంబులు వీనులు సొరక:

nani buddhiceppina yavvibhīṣaṇuni vinutavākyaṃbulu vīnulu soraka:

Report an error

“యెవ్వరిదిక్కున నే భయంబెఱుఁగ; నెవ్విధంబున సీత నీను రామునకు.

“yevvaridikkuna nē bhayaṃbeṟum̐ga; nevvidhaṃbuna sīta nīnu rāmunaku.

Report an error

దుర్జయుండగు నాకు దురములో నతఁడు నిర్జరుల్‌ తోడైన నిలుచునే?”యనుచుఁ

durjayuṃḍagu nāku duramulō natam̐ḍu nirjarul tōḍaina nilucunē?”yanucum̐

Report an error

గోపంబు దీపింపఁగొల్వంత విడిచి వేపోయె దానవవిభుఁడు లోపలికి.

gōpaṃbu dīpiṃpam̐golvaṃta viḍici vēpōye dānavavibhum̐ḍu lōpaliki.

Report an error

మఱునాఁడులేచి క్రమ్మఱ రావణుండు మఱవక సంధ్యాసమాధులు దీర్చి

maṟunām̐ḍulēci krammaṟa rāvaṇuṃḍu maṟavaka saṃdhyāsamādhulu dīrci

Report an error

యనుజునివచనంబు లాత్మఁజింతించి తన మంత్రులును దానుఁదలపోయఁదలఁచి

yanujunivacanaṃbu lātmam̐jiṃtiṃci tana maṃtrulunu dānum̐dalapōyam̐dalam̐ci

Report an error

భానుమండలనిభ ప్రభ గలయట్టి మానైన దివ్యవిమానంబు నెక్కి

bhānumaṃḍalanibha prabha galayaṭṭi mānaina divyavimānaṃbu nekki

Report an error

కమనీయబహురత్నఖచితంబు లగుచుఁ గొమరారు నప్పైఁడికుంభముల్‌ మెఱయ

kamanīyabahuratnakhacitaṃbu lagucum̐ gomarāru nappaim̐ḍikuṃbhamul meṟaya

Report an error

వెన్నెల నురువున విరచించినటుల నున్నతచ్ఛత్రంబు లొప్పారుచుండఁ

vennela nuruvuna viraciṃcinaṭula nunnatacchatraṃbu loppārucuṃḍam̐

Report an error

గంకణఝణఝణత్కారంబు లెసగ నంకించి చామర లతివలు వీవఁ

gaṃkaṇajhaṇajhaṇatkāraṃbu lesaga naṃkiṃci cāmara lativalu vīvam̐

Report an error

బెక్కుతూర్యంబులు పెల్లుగా మ్రోయఁ బెక్కండ్రు సుభటులు పెంపారఁగొలువఁ

bekkutūryaṃbulu pellugā mrōyam̐ bekkaṃḍru subhaṭulu peṃpāram̐goluvam̐

Report an error

గ్రందు గాకుండంగఁగట్టికివారు సందడి జడియ నైశ్వర్యంబు మెఱయఁ

graṃdu gākuṃḍaṃgam̐gaṭṭikivāru saṃdaḍi jaḍiya naiśvaryaṃbu meṟayam̐

Report an error

జనుదెంచి బహుమంత్రిసహితంబుగాఁగ మనుజాశనుఁడు సభామంటపంబునకు

janudeṃci bahumaṃtrisahitaṃbugām̐ga manujāśanum̐ḍu sabhāmaṃṭapaṃbunaku

Report an error

‘నర్కవంశజు శరాహతిఁదెగి మీఁద నర్కబింబముఁజొత్తు’నని తెల్పుకరణిఁ

‘narkavaṃśaju śarāhatim̐degi mīm̐da narkabiṃbamum̐jottu’nani telpukaraṇim̐

Report an error

జొచ్చి సింహాసనస్థుండయి పిలువఁ బుచ్చె నాయకుల నప్పుడు పడవాళ్ల.

jocci siṃhāsanasthuṃḍayi piluvam̐ bucce nāyakula nappuḍu paḍavāḷla.

Report an error

వారలుఁ దమ రథావళులపై నెక్కి వారణంబుల నెక్కి వాజుల నెక్కి

vāralum̐ dama rathāvaḷulapai nekki vāraṇaṃbula nekki vājula nekki

Report an error

తమ తమ తూర్యనాదములతో వచ్చి క్రమమున మంటపాంగణములయందు

tama tama tūryanādamulatō vacci kramamuna maṃṭapāṃgaṇamulayaṃdu

Report an error

దమ వాహములు డిగ్గి తనరుసింహములు కొమరారఁగా గిరిగుహఁజొచ్చుకరణి

dama vāhamulu ḍiggi tanarusiṃhamulu komarāram̐gā giriguham̐joccukaraṇi

Report an error

నా మంటపము చొచ్చి యా దానవేంద్రు చే మన్ననలుగాంచి చిత్తంబు లలర

nā maṃṭapamu cocci yā dānavēṃdru cē mannanalugāṃci cittaṃbu lalara

Report an error

నుచితాసనమ్ములనుండిప్రధాను లుచితంబు లెఱిఁగింప నుత్తమంబనుచు:

nucitāsanammulanuṃḍipradhānu lucitaṃbu leṟim̐giṃpa nuttamaṃbanucu:

Report an error

“దేవ! నేఁడెంతయుఁదెలిసియున్నాఁడు దేవరతమ్ముఁ డుద్దీపితబలుఁడు

“dēva! nēm̐ḍeṃtayum̐delisiyunnām̐ḍu dēvaratammum̐ ḍuddīpitabalum̐ḍu

Report an error

ఘనుఁడైన యా కుంభకర్ణుం.”డనంగ విని:“పిల్వుఁ.”డనవుడు వేగ వారేఁగి:

ghanum̐ḍaina yā kuṃbhakarṇuṃ.”ḍanaṃga vini:“pilvum̐.”ḍanavuḍu vēga vārēm̐gi:

Report an error

“దేవారి సభకు నేతెంచి కొల్వుండి దేవ! నిన్‌ బిలువఁబుత్తెంచె.”నావుడును

“dēvāri sabhaku nēteṃci kolvuṃḍi dēva! nin biluvam̐butteṃce.”nāvuḍunu

Report an error

గొడుకులు కుంభ నికుంభులు గొలువఁ గడువేగమునఁగుంభకర్ణుఁడేతెంచి

goḍukulu kuṃbha nikuṃbhulu goluvam̐ gaḍuvēgamunam̐guṃbhakarṇum̐ḍēteṃci

Report an error

మణిమయంబై దివ్యమహిమంబు గలిగి గణికాసమూహంబు గాననాదముల

maṇimayaṃbai divyamahimaṃbu galigi gaṇikāsamūhaṃbu gānanādamula

Report an error

నెంతయునొప్పారి యెసగినమంట పాంతరంబునను సింహాసనస్థలిని

neṃtayunoppāri yesaginamaṃṭa pāṃtaraṃbunanu siṃhāsanasthalini

Report an error

నున్న యన్నకు మ్రొక్కి యొగిఁగొల్వు సొచ్చి యున్నతాసనమున నున్న యా వేళ

nunna yannaku mrokki yogim̐golvu socci yunnatāsanamuna nunna yā vēḷa

Report an error

నన్నతోడనె వచ్చి యా విభీషణుఁడు క్రన్ననఁగూర్చుండెఁగనకపీఠమున.

nannatōḍane vacci yā vibhīṣaṇum̐ḍu krannanam̐gūrcuṃḍem̐ganakapīṭhamuna.

Report an error

నప్పుడు రావణుండమరవల్లభుని యొప్పెల్లఁగైకొనియుండి ప్రహస్తుఁ

nappuḍu rāvaṇuṃḍamaravallabhuni yoppellam̐gaikoniyuṃḍi prahastum̐

Report an error

గనుఁగొని పలికె:“లంకాపురంబునకుఁ బనుపడఁగాఁబెట్టు బలువైనకాపు.

ganum̐goni palike:“laṃkāpuraṃbunakum̐ banupaḍam̐gām̐beṭṭu baluvainakāpu.

Report an error

మఱియు నీ కడ నెల్ల మార్గంబులందు గిఱికొన్నకోటవాకిళ్ల నెల్లెడల

maṟiyu nī kaḍa nella mārgaṃbulaṃdu giṟikonnakōṭavākiḷla nelleḍala

Report an error

జతనమైయుండ రాక్షసవీరవరులఁ బ్రతిదివసంబు లోపలను వెల్పలను.”

jatanamaiyuṃḍa rākṣasavīravarulam̐ bratidivasaṃbu lōpalanu velpalanu.”

Report an error

అని దానవాధీశుఁ డా కుంభకర్ణుఁ గనుఁగొని పల్కె నుత్కంఠ దీపింప:

ani dānavādhīśum̐ ḍā kuṃbhakarṇum̐ ganum̐goni palke nutkaṃṭha dīpiṃpa:

Report an error

Illustration: Verse & Place (Project-owned).