Skip to content

Mitakshara 2.599

यस्य वादिनः प्रतिज्ञां द्रव्यजातिसंख्यादिविशिष्टां साक्षिणः सत्यां वदन्ति सत्यम् एवं जानीमो वयम् इति स जयी भवति । यस्य पुनर् वादिनः प्रतिज्ञाम् अन्यथा वैपरीत्येन मिथ्यैतद् इति वदन्ति तस्य पराजयो ध्रुवो निश्चितः । यत्र तु प्रतिज्ञातार्थस्य विस्मरणादिना भावाभावौ साक्षिणो न प्रतिपादयन्ति तत्र प्रमाणान्तरेण निर्णयः कार्यः । न च राज्ञा साक्षिनः पुनः पुनः प्रष्टव्याः । स्वभावोक्तम् एव वचनं ग्राह्यम् । यथाह । स्वभावोक्तं वचस् तेषां ग्राह्यं यद् दोषवर्जितम् । उक्ते तु साक्षिणो राज्ञा न प्रष्टव्याः पुनः पुनः ॥

yasya vādinaḥ pratijñāṃ dravyajātisaṃkhyādiviśiṣṭāṃ sākṣiṇaḥ satyāṃ vadanti satyam evaṃ jānīmo vayam iti sa jayī bhavati | yasya punar vādinaḥ pratijñām anyathā vaiparītyena mithyaitad iti vadanti tasya parājayo dhruvo niścitaḥ | yatra tu pratijñātārthasya vismaraṇādinā bhāvābhāvau sākṣiṇo na pratipādayanti tatra pramāṇāntareṇa nirṇayaḥ kāryaḥ | na ca rājñā sākṣinaḥ punaḥ punaḥ praṣṭavyāḥ | svabhāvoktam eva vacanaṃ grāhyam | yathāha | svabhāvoktaṃ vacas teṣāṃ grāhyaṃ yad doṣavarjitam | ukte tu sākṣiṇo rājñā na praṣṭavyāḥ punaḥ punaḥ ||

Report an error