Nyayamrita 2.7.62
आत्मनोऽवेद्यत्वाच्च। किं चानुकूल्यं किंचित्सापेक्षं न चान्यं प्रति तद्युक्तमिति स्वं प्रत्येव वक्तव्यत्वेन सविशेषत्वापातः। अत एव न तृतीयः, अपि च वेदनस्वभावादधिकस्यानुकूल्यस्यस्वाभाविकत्वे सखण्डार्थत्वापातः। औपाधिकत्वे कदाचिदानन्दनिवृत्त्यापातः। न चतुर्थः, उक्तरीत्यानुकूल्यासम्भवात्। एतेन निरुपाधिकेष्टत्वमानन्दत्वमिति निरस्तम्। न पञ्चमः, दुःखादिज्ञानस्याप्यानन्दत्वापातात्। विषयानुल्लेखिज्ञानं तथेति चेन्न, विरोधात्। ‘विज्ञानमानन्दं ब्रह्मे’त्यादौ विज्ञानपदेनैव दुःखव्यावृत्तिसिद्धावानन्दपदवैयर्थ्याच्च। न षष्ठः, विरोधस्य निवर्तकत्वादिरूपत्वे दुःखस्य नित्यनिवृत्त्यापत्तेः। तादात्म्यायोग्यत्वरूपत्वे घटादेरप्यानन्दत्वापातात्। ‘विज्ञानमानन्दं ब्रह्मे’त्यादौ दुःखव्यावृत्तेरार्थिकत्वोक्त्ययोगाच्च। न सप्तमः, वैशेषिक मोक्षवत् त्वदुक्तस्य दुःखस्याभावे सत्यपि आनन्दाभावेनापुमर्थत्वस्य त्वन्मोक्षेऽप्यापातात्। नाष्टमः, पराङ्गीकृतस्य निरुपाध्यनुकूलतया वेदनीयत्वादेस्त्वन्मतेऽसम्भवात्। यदि चानन्दत्वादेर्दुर्निरूपत्वेऽपि तदधिककरणं ब्रह्माबाध्यमानन्दाद्यात्मकं च, तर्हि सत्यत्वादेर्दुर्निरूपत्वेऽपि तदधिकरणं जगदप्यबाध्यं सदात्मकं च स्यात्। एवं च- निरुपाध्यनुकूलत्ववेदनीयं सुखं मतम्। निर्विशेषमवेद्यं च कथं ब्रह्मासुखात्मकम्।। किं चेदमद्वितीयत्वं द्वितीयाभावविशिष्ठत्वं वा ? तदुपलक्षितत्वं वा ? नाद्यः, द्वितीयाभावस्य प्रामाणिकत्वे तेनैव, अप्रामाणिकत्वे द्वितीयेनैव सद्वितीयत्वापातात्। न चाऽभावस्य प्रामाणिकत्वेऽपि प्राभाकरमत इवाऽधिकरणमात्रत्वाददोषः।
ātmano'vedyatvācca| kiṃ cānukūlyaṃ kiṃcitsāpekṣaṃ na cānyaṃ prati tadyuktamiti svaṃ pratyeva vaktavyatvena saviśeṣatvāpātaḥ| ata eva na tṛtīyaḥ, api ca vedanasvabhāvādadhikasyānukūlyasyasvābhāvikatve sakhaṇḍārthatvāpātaḥ| aupādhikatve kadācidānandanivṛttyāpātaḥ| na caturthaḥ, uktarītyānukūlyāsambhavāt| etena nirupādhikeṣṭatvamānandatvamiti nirastam| na pañcamaḥ, duḥkhādijñānasyāpyānandatvāpātāt| viṣayānullekhijñānaṃ tatheti cenna, virodhāt| ‘vijñānamānandaṃ brahme’tyādau vijñānapadenaiva duḥkhavyāvṛttisiddhāvānandapadavaiyarthyācca| na ṣaṣṭhaḥ, virodhasya nivartakatvādirūpatve duḥkhasya nityanivṛttyāpatteḥ| tādātmyāyogyatvarūpatve ghaṭāderapyānandatvāpātāt| ‘vijñānamānandaṃ brahme’tyādau duḥkhavyāvṛtterārthikatvoktyayogācca| na saptamaḥ, vaiśeṣika mokṣavat tvaduktasya duḥkhasyābhāve satyapi ānandābhāvenāpumarthatvasya tvanmokṣe'pyāpātāt| nāṣṭamaḥ, parāṅgīkṛtasya nirupādhyanukūlatayā vedanīyatvādestvanmate'sambhavāt| yadi cānandatvāderdurnirūpatve'pi tadadhikakaraṇaṃ brahmābādhyamānandādyātmakaṃ ca, tarhi satyatvāderdurnirūpatve'pi tadadhikaraṇaṃ jagadapyabādhyaṃ sadātmakaṃ ca syāt| evaṃ ca- nirupādhyanukūlatvavedanīyaṃ sukhaṃ matam| nirviśeṣamavedyaṃ ca kathaṃ brahmāsukhātmakam|| kiṃ cedamadvitīyatvaṃ dvitīyābhāvaviśiṣṭhatvaṃ vā ? tadupalakṣitatvaṃ vā ? nādyaḥ, dvitīyābhāvasya prāmāṇikatve tenaiva, aprāmāṇikatve dvitīyenaiva sadvitīyatvāpātāt| na cā'bhāvasya prāmāṇikatve'pi prābhākaramata ivā'dhikaraṇamātratvādadoṣaḥ|